Shkencëtari dhe filozofi i madh Blaise Pascal njeherë pati thënë, “Zemra ka arsyet e saj, të cilat arsyeja nuk i njeh”.

Por zbulimet e fundit, i kanë shembur vetë themelet e njohurive mbi trupin e njeriut, e në këtë rast thënia e Paskalit do të duhej të përshtatej në këtë formë:

“Zorrët kanë arsyet e tyre, të cilat as arsyeja e as zemra nuk i njohin.”

Zbuloni se si një bark i trazuar mund të çojë në një mendje të trazuar dhe duhet të dimë si mund ta shmangni atë…

Thuhet se rruga për në zemrën e një personi është përmes stomakut të tij. Rezulton se rruga për tek shëndetit i mirë dhe parandalimi i sëmundjeve kalon nëpër të njëjtin shteg.

Ajo me të cilën ti ushqehesh sot përcakton nëse do të kesh probleme mendore nesër, dhe me nesër nënkuptojmë, moshën e mesme dhe të tretë. Trau që do ta mbajë në këmbë shëndetin tonë varet nga ekuilibri i duhur i disa krijesave të vogla të mrekullueshme që jetojnë në zorrët tona – të njohura si mikrobioma e zorrëve, ose flora e stomakut.

Rezulton se shëndeti i trurit tuaj është i lidhur ngushtësisht me shëndetin e zorrëve tuaja.

Bakteret e zorrëve sigurojnë trupin tuaj me vitamina të vlefshme dhe ndihmojnë në largimin e infeksionit, për nuk mund t’i lëmë pa i përmendur bakteret t tjera të keqija që preferojnë të shkaktojnë inflamacion dhe të pushtojnë sistemin tuaj.

Lajmi i mirë është se mbetet në dorën tënde cili grup i baktereve të mbizotërojë, dhe duke bërë këtë, do të hyni në një botë krejt të re të parandalimit të sëmundjeve duke i përzgjedhur me zgjuarsi ato që hani.

Duke lexuar këto rreshta, do të zbulosh gjithashtu:

• si kimikatet në fletoren tuaj plastike mund t’ju shëndoshin;
• sa mirë flora e zorrëve mund të frenojë simptomat e çrregullim mendor; dhe
• pse një supër e shijshme, me pak prej shafranit e Indisë mund të bëjë që truri juaj të rritet.

Mikrobet e zorrëve tuaja kenë një ndikim të konsiderueshëm në madhësinë e vijës së belit tuaj.

Zorra e njeriut kolonizohet nga tonelata dhe tonelata baktere. Një gjetja kjo që jo vetëm është e çuditshme, por ndoshta duhet shqeto. Megjithatë, ky është një tjetër fakt i çuditshëm: këto koloni luajnë një rol të madh në shëndetin tuaj, veçanërisht atë mendor.

Le të fillojmë me sa peshoni. Interesante të thuhet se, lloji i baktereve që keni aktualisht në zorrë mund të përcaktojë nëse do qëndroni e dobët apo do të dhjamoseni.

Dy grupe bakteresh janë përgjegjëse për rreth 90 për qind të mikrobiomës së zorrëve tuaja – firmikutet dhe bakteroidet.

Ndërsa shkencëtarët nuk e dinë raportin “ideal” të këtyre grupeve, ata e dinë se kur keni më shumë firmikute se bakteroidet, ju mund të vuani nga inflamacioni i rritur dhe potencialisht nga mbipesha.

Firmikutet janë ekspertë në thithjen e energjisë nga ushqimi që hani, që do të thotë se ato ju ndihmojnë të konsumoni më shumë kalori. Në të kundërt, bakteroidet nuk janë aq të përfshirë në nxjerrjen e kalorive, por punojnë për të prishur fijet bimore dhe niseshtetë.

Studiuesit e Harvardit ekzaminuan lidhjen e mbipeshes dhe mikrobiomës së një personi, duke u përqendruar në dy grupe: njerëzit që jetojnë në vendet perëndimore dhe në Afrikë. Duke marrë parasysh që mbipesha është praktikisht inekzistente në Afrikë, çdo ndryshim në mikrobiomë u pa si tregues i rëndësishëm.

Dhe ajo që studiuesit gjetën ishte vërtet e dukshme. Afrikanët kishin më shumë bakteroide në zorrë, ndërsa perëndimorët kishin më shumë firmikute për thithjen e kalorive. Pra, të kesh më shumë firmikute mund të jetë së paku pjesërisht përgjegjëse për përhapjen e mbipeshes në Perëndim.

Mikrobet tuaja jo vetëm që ju ndihmojnë për t’ju mbajtur elegantë (ose dhjamosur), por gjithashtu ndihmojnë në mbështetjen e mëlçisë tuaj. Shumë ushqime përmbajnë toksina mjedisore; është detyra e mëlçisë të heqësh qafe këto kur futen në trupin tënd.
Megjithatë, një zorrë e shëndetshme gjithashtu mund të mbështesë mëlçinë në punën e saj, prandaj zorra shpesh quhet “mëlçia e dytë” e trupit.

Mikrobet e zorrëve ndihmojnë në neutralizimin e toksinave që arrijnë në zorrë, duke vepruar si linja e parë e mbrojtjes. Duke vepruar kështu, mikrobet heqin pak presion nga mëlçia, duke e mbajtur atë më të shëndetshme.

Përgjigja inflamatore e trupit ju mbron, por gjithashtu mund të dorëzohet dhe të shkaktojë dëme.

Kur një insekt ju kafshon, shpesh lëkura rreth kafshimit skuqet dhe mund të kruhet. Kjo skuqje quhet inflamacion; një proces që trupi vë në lëvizje për t’ju mbrojtur dhe për t’ju mbajtur të shëndetshëm.

Megjithatë, ndonjëherë inflamacioni mund të dalë jashtë kontrollit dhe në të vërtetë të jetë i dëmshëm.

Shumica e njerëzve mendojnë se inflamacioni është vetëm ajo copëza e lëkurës së irrituar ose një dhimbje të fytit, por shpesh është shumë më tepër. Përgjigja inflamatore e trupit është aty për të mbështetur sistemin imunitar dhe për ta ndihmuar atë të luftojë infeksionin ose dëmtimin.

Por kur kjo përgjigje vazhdon pa arsye, mund të çojë në një gamë të gjerë sëmundjesh si diabeti, kanceri, astma, artriti apo edhe skleroza e shumëfishtë.

Por çfarë saktësisht do të shkaktonte inflamacion të tepërt në trup?

Disa gjene mund të kontribuojnë në inflamacion të tepërt; që kjo të ndodhë, këto gjene duhet të “ndizen”. Fatmirësisht ka gjëra që ju mund të bëni, të tilla si duke fjetur mjaftueshëm dhe duke ngrënë shëndetshëm, që do t’i mbajnë këto gjene të këqija të qeta ndërsa nisin ingranazhet e gjeneve më të dobishme.

Shumë sheqer në gjak gjithashtu mund të rrisë inflamacionin në trup, pasi nivelet e larta të sheqerit në gjak mund të jenë toksike nëse qelizat tuaja nuk janë në gjendje ta përpunojnë atë. Kjo situatë mund të çojë në glikizim, një gjendje në të cilën sheqeri lidhet me proteinat ose yndyrnat, e cila shkakton një grumbullim të produkteve përfundimtare të glikacionit (AGE).

Pra, ndërsa pak inflamacioni mund t’ju ndihmojë të luftoni sëmundjen, shumë mund të ketë pasoja negative kur bëhet fjalë për trupin dhe shëndetin tuaj.

Por a e dini se mikrobioma juaj e zorrëve mund të shkaktojë inflamacion që potencialisht çon në probleme të shëndetit mendor? Vijoni të lexoni më shumë…

Nëse zorra juaj dhe mikrobioma e tij nuk janë në formë të mirë, truri juaj gjithashtu mund të jetë në telashe.

A e dini se truri dhe zorra juaj në të vërtetë janë të lidhur? Nëse mikrobioma juaj e zorrës është e çekuilibruar deri në pikën ku nuk ndihmon më sistemin imunitar në mbrojtjen e trupit, truri juaj gjithashtu mund të jetë në vështirësi.

Zorra juaj është kryesisht e zënë me thithjen e lëndëve ushqyese nga ushqimi gjatë ditës.

Ndërsa po kryen këtë detyrë, ajo duhet të mbrohet nga patogjenë të mundshëm që mund t’ju dëmtojnë. Si mjet mbrojtjeje, zorra ka një shtresë mbrojtëse të qelizave që janë përgjegjëse jo vetëm për thithjen e lëndëve ushqyese por edhe për bllokimin e baktereve të dëmshme.

Nëse kjo shtresë qelizore kompromentohet, mbrojtja e zorrëve dobësohet dhe bakteret potencialisht të dëmshme mund të bëjnë kërdi në trupin tuaj. Pasja e një zorre të irritueshme, “jo-seleksionuese”, mund të çojë në sëmundje të tjera, më serioze.

Hulumtimet tani tregojnë se një zorrë e irrituar, dhe jo filtruese potencialisht mund të çojë në një të ashtuquajtur tru të rrjedhur. Kjo ide mjaft e rëndësishme do të thotë që truri, i cili më parë besohej se ishte i mbrojtur në mënyrë të sigurt nga barriera gjak-tru, mund të jetë në të vërtetë i ekspozuar ndaj baktereve të dëmshme nga trupi, gjithashtu.

Nëse patogjenë të këqinj futen në trurin tuaj, kjo mund të çojë në inflamacion të trurit. Dhe kur truri juaj vuan nga ky, shumë dëme mund të bëhen para se të merrni vesh se diçka nuk është në rregull.

Pse? Truri nuk ka receptorët e tij të dhimbjes; kështu që ndryshe nga një inflamacion i lëkurës (të cilin ju mund ta shihni dhe ndjeni), një inflamacion i trurit është një i sëmurë i heshtur.

Megjithatë, inflamacioni i trurit është një biznes serioz. Kjo simptomë mund të çojë në sëmundje të tilla si sëmundja Alzheimer ose sëmundje të tjera të rënda neurologjike, të tilla si Parkinson dhe depresioni.

Tani që e dini se sa e rëndësishme është mikrobioma juaj e zorrëve, si mund të kujdeseni më mirë për të?

Shumë fruktozë në dietën perëndimore ka çuar në probleme të lidhura me dietën.

Eshtë e vështirë t’i thuash jo shijes së shijshme të sheqerit. Megjithatë, një lloj i veçantë sheqeri, i quajtur fruktozë, është sot i kudondodhur në ushqimet dhe pijet e përgatitura – dhe po bën kërdi me shëndetin tonë.

Fruktoza, e gjetur në ushqime të përpunuara dhe të ëmbëlsuara si sode dhe karamele, është një nga burimet më të konsumuara të kalorive në vendet perëndimore.

Ndërsa frutat përmbajnë natyrshëm pak fruktozë, një sodë e gazuar është e ngopur me të. Një kuti sodë 350 mililitra ka rreth 140 kalori nga sheqeri fruktoza, ndërsa një mollë e freskët me madhësi mesatare ka vetëm 70.

Konsumimi i një diete të rëndë me fruktozë mund të stresojë mëlçinë tuaj (si dhe të kompromentojë shëndetin tuaj në përgjithësi), pasi ky organ në veçanti është përgjegjës për metabolizimin e fruktozës – kryesisht në yndyrë.

Një substancë tjetër që mund të jetë e dëmshme për shëndetin tuaj është gluteni. Gluteni është një proteinë që gjendet në drithëra dhe produkte drithërash; i jep elasticitet brumit, për shembull. Dhe është kudo, në pica dhe makarona, madje edhe në akulloren dhe kozmetikën tuaj.

Dhe ndërsa vetëm një përqindje e vogël e njerëzve vuajnë nga sëmundja celiake – intolerancë ndaj glutenit – shumë më tepër njerëz mund të kenë një reagim të menjëhershëm, por shpesh të pazbuluar ndaj glutenit, i njohur si ndjeshmëria ndaj glutenit.

Ndjeshmëria ndaj glutenit mund të rrisë përgjigjen inflamatore të trupit, e cila siç e dimë tani, mund të çojë në një gamë të gjerë sëmundjesh. Nëse mendoni se mund të keni ndjeshmëri ndaj glutenit, është më mirë ta shmangni atë në ushqimet që hani.

Si shoqëri, ne përdorim shumë antibiotikë dhe jemi të ekspozuar ndaj shumë toksinave që mund të dëmtojnë shëndetin tonë.

Një tjetër përdorim i madh – dhe i panevojshëm – i antibiotikëve është në bujqësi. Fermerët shpesh pompojnë antibiotikë në kafshë të shëndetshme, thjesht për t’i bërë ato më të mëdha dhe më të trasha.

Përdorimi i tepruar i antibiotikëve është i rrezikshëm, pasi bakteret mund të përshtaten shpejt dhe të bëhen rezistente. Prandaj, sa më shumë antibiotikë të përdorim, aq më i madh është shansi që bakteret të evoluojnë për të zhvilluar një rezistencë.

Ata gjithashtu mund të prishin mikrobiomën tuaj të zorrëve duke vrarë baktere të shëndetshme – duke u dhënë një mundësi baktereve të dëmshëm që të zënë vend.

Së bashku me antibiotikët, shumë kimikate mjedisore mund të dëmtojnë trupin dhe shëndetin tonë. Nga rreth 100,000 kimikate të miratuara në dekadat e fundit në Shtetet e Bashkuara, vetëm 200 kimikate janë testuar plotësisht për sigurinë.

Një shembull i një kimike problematike është Bisphenol-A (BPA). Shpikur në 1891, BPA u përdor atëherë për të lehtësuar problemet e menstruacioneve dhe si një ilaç për rritjen e bagëtive. Sidoqoftë, u zbulua se shkaktonte kancer dhe përdorimi i tij si ilaç u ndalua.

Megjithatë që nga vitet 1950, BPA është përdorur në krijimin e plastikave të caktuara; ju mund të gjeni BPA në shumë artikuj, nga fletoret te faturat e arkave në markete. Shkencëtarët kanë zbuluar se ekspozimi ndaj BPA jo vetëm që mund të prishë ekuilibrin hormonal të trupit por gjithashtu të ndryshojë mikrobiomën e zorrës.

Zgjedhja e ushqimeve të fermentuara dhe agjërimi çdo stinë është e mirë për ju dhe trupin tuaj.

Çfarë kanë të përbashkët vera, kosi, lakra turshi dhe çaji i zi? Ata janë të gjithë produkte ushqimore të thartuar. Njerëzit kanë përfituar nga procesi i fermentimit në ushqim për rreth 7,000 vjet, dhe pothuajse çdo kulturë ka një lloj pjate ose pije tradicionale të thartuar. Nuk është befasi, pasi ushqimet e fermentuara shpesh janë të mira për shëndetin tuaj.

Pra, çfarë është fermentimi? Ky proces organik shndërron karbohidratet, si sheqernat, ose në alkool dhe dioksid karboni ose acide organike. Që të ndodhë fermentimi, nevojiten ose maja, bakteret ose të dyja.

Pikërisht gjatë fermentimit ndodh që bakteret prodhojnë vitaminën e vlefshme B12, për shembull. Një proces i veçantë i dobishëm i fermentimit quhet fermentimi i acidit laktik. Këtu sheqeri shndërrohet në acid laktik, i cili rrit numrin e baktereve të dobishme (shpesh të quajtur probiotikë) duke ruajtur ushqimin nga bakteret e dëmshme dhe prishjen.

Një mënyrë e thjeshtë për të konsumuar probiotikë është duke ngrënë kos të pa ëmbëlsuar, të krijuar kur qumështi i nënshtrohet fermentimit të acidit laktik.

Marrja e baktereve probiotike kanë shumë përfitime shëndetësore. Ato ndihmojnë në rritjen e disponueshmërisë së vitaminave, zvogëlojnë inflamacionin dhe ulin nivelin e baktereve të dëmshme në zorrë.

Dhe kur hani ushqime të fermentuara që përmbajnë baktere të dobishme, trupi juaj mund t’i thithë ato më lehtë dhe kështu të përfitojë prej tyre më shumë sesa kur merrni suplemente probiotike vetëm.

Praktika e agjërimit gjithashtu mund të ndihmojë në përmirësimin e shëndetit tuaj. Agjërimi u përmend për herë të parë në tekstet e lashta Vedike Indiane, dhe njerëzit kanë eksploruar përfitimet e agjërimit për më shumë se 3,000 vjet.

Ka mënyra të ndryshme për të agjëruar: ju mund të kufizoni marrjen tuaj të kalorive për një periudhë kohe, ose nuk mund të hani fare për 24 deri në 72 orë, si disa shembuj. Kjo praktikë e fundit quhet agjërim me ndërprerje.

Agjërimi gjithashtu nxit ndryshime pozitive në bakteret e zorrëve. Në një studim, kufizimi i kalorive inkurajoi rritjen bakteriale të lidhur me një jetë më të gjatë, ndërsa zvogëloi sasinë e baktereve të shoqëruara me një jetëgjatësi më të shkurtër.

Këshillë për t’u zbatuar që nga ky momenti:

Zorra juaj ka të bëjë shumë më shumë me shëndetin tuaj sesa dini. Një zorrë në të cilën shumica e banorëve janë florë jo e mirë është një nga fajtorët kryesorë të mbipeshes dhe është e lidhur me diabetin, çmendurinë, harresën dhe madje edhe potencialisht autizmin.

Por ju mund të përmirësoni gjendjen e mikrobiomës tuaj të zorrës dhe nga ana tjetër shëndetin tuaj duke bërë rregullime të thjeshta në dietën tuaj, të tilla si ngrënia e më shumë ushqimeve probiotike.

/shkollaesuksesit.com