Intervistë me njërin nga ish njerëzit më të afërt të Fetullah Gylenit, Latif Erdogan, dhënë për emisionin “Pa Kufij” të kanalit televiziv Al-Jezirah në gusht të 2016.
Intervista u zhvillua nga gazetari Ahmed Mensur.
Ahmed Mensur: Emri i Fetullah Gylenit është përmendur shpesh në mediat ndërkombëtare, pas përpjekjes së dështuar për grusht shteti të organizuar nga ithtarët e tij, në muajin Korrik që lamë pas. Presidenti i Turqisë Rexhep Taip Erdogan dhe ministrat e tij kanë drejtuar gishtin e akuzës drejtpërdrejtë tek ky njeri. Ata kanë kërkuar nga SHBA, ku Gyleni ndodhet që nga viti 1999, ekstradimin e tij në Turqi. Në përpjekje për të njohur Fetullah Gylenin, xhematin e tij dhe të vërtetën rreth tij, takohemi sot me autorin e biografisë së tij personale dhe ish nxënësin e tij më të afërt, i cili i ka qëndruar atij pranë për më shumë se dyzet vjet. Ai shihej dikur si zëvendësi i tij i parë dhe pasardhësi i pritur pas tij, por ai u largua prej Gylenit dhe xhemati i tij në vitin 2009, pasi zbuloi të vërtetën rreth tij, xhematit dhe misionit të tij.
Mysafiri ynë sot është z. Latif Erdogan.
Me këtë rast vëmë në dukje se ai nuk ka asnjë lidhje farefisnore me presidentin turk, por thjesht kanë ngjashmëri mbiemrash. Latif Erdogani ka lindur në qytetin Ushak, në perëndim të Turqisë në vitin 1956. Filloren e ka mbaruar në vitin 1967, viti kur u njoh edhe me Fetullah Gylenin, dhe pas kësaj ka qëndruar pranë tij për afro dyzet e pesë vjet. Ai shihej si pasardhësi i tij. Ka përfunduar studimet në institutin e studimeve islame në Izmir në vitin 1978. Ka themeluar fondacionin e gazetarëve dhe shkrimtarëve turq në vitin 1994. Organizatë e cila ka qenë në ballë të mbrojtjes së Fetullah Gylenit dhe përhapjes së librave dhe ideve të tij. Latif Erdogani ka qenë kryetar i këtij organizimi për një periudhë tre vjeçare. Ai është një nga themeluesit e gazetës “Zaman”, që i përket xhematit të Gylenit. Ai ka shkruar në të me emrin Shemsudin Nuri. Latifi e ka vizituar në mënyrë të rregullt Gylenin në Pensilvani të SHBA, duke marrë mësimet e tij, të cilat ia përcillte xhematit, i cili e shihte atë si pasardhësi i tij i pritshëm. Ai gjithashtu ka qenë një nga njerëzit më me ndikim në tubimet që xhemati zhvillonte për grumbullimin e të hollave dhe donacioneve. Në vitin 1994 shkroi biografinë e Gylenit në librin me titull “Bota ime e vogël”. Libër ky që xhemati i Gylenit e kishte për detyrë ta lexonte dhe mësonte. Ky libër është botuar në më shumë se një milion kopje. Edhe pse Latif Erdogani ka qenë një nga nxënësit e tij të parë, ai ka qenë një nga kritikët dhe opozitarët më aktiv ndaj vendimeve të tij. Xhemati i Gylenit nuk duruan dot më dhe e larguan jashtë Turqisë për në Argjentinë, në mënyrë që të mbikëqyrte xhematin atje nga viti 2001 deri në vitin 2004. Më pas e privuan nga të shkruarit në gazetën Zaman, kur filloi të kritikonte xhematin në mënyrë publike. Në vitin 2009 Latif Erdogani vendosi të ndërpresë marrëdhëniet e tij me Gylenin dhe xhematin e tij, duke hyrë në armiqësi me ta, për shkak se ai njihte të fshehtat e brendshme të xhematit dhe organizimit. Në vitin 2013 ai filloi t’i sulmonte ata drejtpërdrejtë, duke paralajmëruar qeverinë e Erdoganit prej tij. Në vitin 2016 botoi librin “Fytyra e qeshur e djallit, Fetullah Gylen”.
Do të bashkëbisedojmë me të për të kuptuar personalitetin e Fetullah Gylenit, xhematin dhe historinë e tij nga brenda.
Z. Latif mirë se vini. Ju falënderoj shumë. Kush është ky njeri i enigmatik, Fetullah Gyleni?
Latif Erdogan: Fetullah Gyleni ka lindur në vitin 1938 në Erzurum. Pasi përfundoi studimet e tij shkoi për të dhënë mësim në Edirne dhe pas saj u zhvendos në Izmir. E kam njohur në Izmir në vitin 1968, kur ai ishte drejtor i një prej qendrave ku mësohej Kurani. Në të njëjtën kohë ai bënte edhe punën e vaizit (predikues në xhami) në Izmir. Gjëja më e rëndësishme që na lidhi me Fetullah Gylenin ishte Bediu Zeman, Seid Nursi. Gyleni e ka ofruar veten e tij para shoqërisë turke përmes Nursiut, prandaj dhe gjente pranim tek njerëzit, duke u mbështetur tek “Resail Nur” (Mesazhet e dritës) të shkruara nga Seid Nursi. Porse Gyleni e ka përdorur këtë gjë si mjet për të ngritur xhematin e tij të veçantë, duke lënë pas dore “Mesazhet e dritës” dhe duke filluar të punonte për të ngritur xhematin e tij dhe kjo nisi në vitin 1971. Ai filloi të përhapte idetë e tij të veçanta në mes grupimeve të vogla që e ndiqnin atë, por ai shfaqej se burimi i tij i frymëzimit ishin “Mesazhet e dritës” të cilat i përdorte kur ai e paraqiste veten e tij para njerëzve në vende të reja, si p.sh. në SHBA, duke u shfaqur sikur ai ishte bartës i “Mesazheve të dritës”. Këtë e ka shkruar edhe Ali Onal qartësisht në librin që ka shkruar për Gylenin. Arsyeja pse ai e bënte këtë qe sepse “Mesazhet e dritës” bazoheshin tek Kurani dhe Suneti, si burimi kryesor, duke mos pasur në të asnjë fjali që bie ndesh me Kuranin dhe Sunetin.
Ahmed Mensur: A mundet t’iu shpjegosh shikuesve arab se kush është Seid Nursi, emrin e të cilit Fetullah Gylenit e ka përdorur, për të mbërritur në zemrat e njerëzve?
Latif Erdogan: Bediu Zeman, Seid Nursi, ishte një dijetar i madh, mendimtar, i ndriçuar, të cilin e njohin të gjithë turqit. Ai ka vdekur në vitin 1960. Kur mbushi moshën pesëdhjetë vjeçare ai filloi të komentonte Kuranin Fisnik përmes mesazheve të cilat i quajti “Mesazhet e dritës”. Ky është një koment tepër ndikues, nisur nga përfundimet në të cilat ai arrin në këto mesazhe. Ai paraqet përmes këtij komenti çdo gjë për të cilën ka nevojë njeriu në këtë epokë. Ky koment përmban gjithashtu aspekte njohëse, të shton besimin si dhe gjen edhe urtësi në të. Seid Nursi kishte një forcë shpirtërore me të cilën ai i tërhiqte njerëzit, por Fetullah Gyleni nuk e kishte këtë forcë dhe këtë prezencë, ndaj dhe përdori forcën e “Mesazheve të dritës” dhe çfarë kishte në to, për të tërhequr pas vetes njerëzit. Por kur ai u zhvendos për të qëndruar në SHBA, historia e tij me “Mesazhet e dritës” mori fund dhe lidhja me shoqërinë turke u dobësua.
Ahmed Mensur: Çfarë të tërhoqi tek Fetullah Gyleni dhe të bëri nxënësin e tij më të afërt?
Latif Erdogan: Unë kam qenë pjesë e shoqatës së aktivizimit të nxënësve, të njohur si “Tregu i gështenjave”, dhe e kam njohur Fetullah Gylenin përmes saj.
Ahmed Mensur: Në cilin vit?
Latif Erdogan: Në vitin 1968, kur isha njëmbëdhjetë vjeç. Ai më deshi, por edhe unë e desha, në atë periudhë. Ai ishte mësuesi im dhe unë isha nxënësi më i afërt me të. Por megjithatë unë isha nxënës i guximshëm dhe me gjithë dashurinë që kisha për të, i vija në dukje disa sjellje që më dukeshin të gabuara.
Ahmed Mensur: Cilat janë gjërat për të cilat i ke bërë vërejte në atë periudhë? Cilat ishin ato gjëra të papranueshme që ke vënë re që në atë moshë të re?
Latif Erdogan: Këto gabime në atë kohë mund të ishin shkarje individuale të izoluara, si p.sh. përdorimi i dhunës ndaj nxënësve gjatë mësimdhënies si dhe presioni që ushtrohej ndaj tyre gjatë mësimeve nëpër kampe. I refuzoja këto sjellje shpesh, ashtu siç kundërshtoja edhe disa teza që ai hidhte gjatë mësimit të fikhut dhe hadithit. Kjo karakteristikë nuk ishte tipar i nxënësve të tjerë, sepse ata e konsideronin çdo gjë që thoshte mësuesi si të saktë, por unë dalloja prej tyre.
Ahmed Mensur: Ti e kritikoje atë! Por si është e mundur që ai afron dikë që e kritikon?! Zakonisht mësuesit afrojnë ata që u bëhen servil atyre dhe jo ata që i kritikojnë.
Latif Erdogan: Ai gjithmonë thoshte se shihte tek unë aftësi udhëheqëse, aq sa shprehej shpesh se “Latif Erdogani është i aftë të themelojë një xhemat më vete nëse do, porse falë dashamirësisë së tij na u bashkua neve”. Që kur isha i vogël ai i përsëriste këto fjalë, ndoshta që të më robëronte me të tilla shprehje. Por ndërkohë edhe kritikat e mia ishin për hir të së vërtetës, por gjithashtu unë isha i sjellshëm dhe me edukatë kur e kritikoja, prandaj dhe ai i pranonte ato. Ai nuk shfaqte pakënaqësi ndaj meje.
Ahmed Mensur: Kur filloi të themelohej xhemati?
Latif Erdogan: Etapa e parë e xhematit ishte nga viti 1968 deri në 1971. Kjo periudhë është zhvilluar përmes kampeve verore, ku nxënësit qëndronin në to tre muajt e pushimeve verore dhe Gyleni gjatë kësaj periudhe u mësonte atyre Kuranin dhe “Mesazhet e dritës”.
Ahmed Mensur: Shteti laicist, që në atë kohë e luftonte fenë a e lejonte një hoxhë që të ngrinte kampe dhe t’i mësonte nxënësit me “Mesazhet e dritës” dhe t’iu mësonte atyre Kuranin, pa e përndjekur atë?!
Latif Erdogan: Tani i kuptuam të gjitha këto gjëra. I jam rikthyer studimit të jetës së Gylenit pas ngjarjeve të fundit dhe kuptova se mbyllja e syve ndaj xhematit në atë periudhë ishte pjesë e planit të shtetit laicist sundues të asaj kohe, për të ngritur xhematin dhe lidhur aleancë me të, sepse xhemati ka degë të tijat gati në të gjitha shtetet e botës. Dhe tani kam kuptuar se ka pasur marrëdhënie të fshehta mes Gylenit dhe shtetit laicist, i cili e lejonte të zhvillonte këto kampe, pa e përndjekur atë.
Ahmed Mensur: Pra kur filloi Gyleni të themelonte xhematin e tij, këtë e bëri duke lidhur aleancë me shtetin laicist sundues në atë kohë në Turqi?!
Latif Erdogan: Kur shohim rrugëtimin e xhematit e kuptojmë këtë, ashtu siç pikënisja e Gylenit nga Izmiri ishte pjesë e këtij plani.
Ahmed Mensur: Çfarë ishte ky plan? Dhe pse pikërisht Izmiri?
Latif Erdogan: Izmiri është një qytet i rëndësishëm dhe Gyleni nuk do të mund të takohej me këtë numër të madh nxënësish vetëm se në Izmir. Në Izmir kishte 65 mijë nxënës që iu dorëzuan Gylenit të punonte mes tyre, për këtë arsye të gjithë ata që drejtojnë xhematin janë prej nxënësve të cilët u mblodhën rreth Gylenit në atë periudhë dhe e ndoqën atë në Izmir.
Ahmed Mensur: Më thuaj pse Izmiri dhe jo Ankaraja, Stambolli, Adanaja ose Antalia apo çdo vend tjetër? Përse Izmiri?
Latif Erdogan: Izmiri është një vend strategjik nga aspekti islam dhe shërbimet që ofron. Askush nuk mund të ishte konkurrent me Gylenin në të, si p.sh. në Stamboll dhe Ankara, sepse në to ka dijetarë dhe predikues të shumtë, rreth të cilëve mblidhen njerëzit, por Izmiri nuk kishte të tillë njerëz. Për këtë shkak dhe përfundoi si territor i Gylenit duke bërë emër shumë shpejt dhe mbledhur rreth tij njerëz. Kështu ai ndërtoi xhematin e tij pa pasur asnjë konkurrent.
Ahmed Mensur: Ti në atë kohë, kur regjimi laicist përndiqte ata që mësonin Kuran edhe fshehtas, a nuk të shkoi nëpër mend se, pse regjimi laicist përndiqte të gjithë ata që mësonin Kuranin apo lexonin “Mesazhet e Dritës” të Seid Nursit, por ndërkohë lejonte Fetullah Gylenin të organizonte kampe, të grumbullonte nxënës dhe të bënte të gjitha këto dhe të themelonte një xhemat?
Latif Erdogan: Në atë kohë ishim të vegjël dhe atë që ndodhte e shpjegonim si mbrojte të Allahut për ne. Kur shikonim të tjerët që përndiqeshin, i konsideronim ata si viktima, ndërsa ne na mbronte Allahu. Po kështu edhe vetë Gyleni na e theksonte të njëjtën gjë. Kështu e kuptonim këtë çështje. Por në vitin 1975 ndodhi një ngjarje e rëndësishme. Pasi patëm ngritur një kamp veror në qytezën Belek. Gyleni ishte me ne, por ai u largua nga kampi dhe pas ikjes së tij na bastisën ushtarët dhe na kapën. Unë u thashë atyre se të gjitha librat që ndodhen në kamp janë të miat dhe të askujt tjetër. E thashë këtë në mënyrë që të mos u hapeshin probleme vëllezërve të tjerë, duke qenë se punonim në fshehtësi. U gjykova dhe u dënova me një vit burg. Por unë më pas e kam kuptuar se pse Gyleni u largua, sepse ai e dinte që kampi do të bastisej nga ushtarët. Ndërkohë që ai rrinte në shtëpi unë isha në burg.
Ahmed Mensur: Cila ishte akuza që u ngrit ndaj teje?
Latif Erdogan: Në atë periudhë leximi i “Mesazheve të Dritës” ishte krim dhe të gjithë atyre që u kapeshin “Mesazhet e Dritës” gjykoheshin sipas nenin 163, për përpjekje për rrëzimin e pushtetit dhe ngritjen e shtetit fetar.
Ahmed Mensur: A e kishte emrin xhemati që në atë kohë “hizmet” apo u zgjodh si emër më pas?
Latif Erdogan: Emri “hizmet” erdhi më pas, por ne në atë kohë njiheshim si xhemati i dritës (nursij). Në atë kohë xhemati nuk identifikohej me emrin e Gylenit, por ne filluam të njihemi si xhemati i “hizmetit” pas vajtjes së Gylenit në SHBA.
Ahmed Mensur: Kjo do të thotë se Gyleni kur themeloi këtë grupim, sipas kuptimit tënd, ka qenë i koordinuar me regjimin laicist?
Latif Erdogan: Nuk besoj se Gyleni e ka themeluar xhematin e tij në koordinim vetëm me regjimin laicist, por edhe me rendin ndërkombëtar që e drejton SHBA dhe Izraeli. Agjencia e inteligjencës së Turqisë në atë kohë i bindej drejtpërdrejtë CIA-s, prandaj dhe urdhrat dhe koordinimet vinin nga CIA. Ndërsa aparati i agjenturës turke merrej me koordinimin dhe ndjekjen në terren me Gylenin. Pas kësaj u fut edhe MOSAD-i izraelit në linjë, duke kaluar çështja nën dirigjimin e dy palëve.
Ahmed Mensur: A ke dokumente që provojnë këto pretendime të rrezikshme?
Latif Erdogan: Këto çështje nuk mund të provohen me dokumente, por se vetë Gyleni më ka thënë mua se ai i dërgon raport mujor SHBA.
Ahmed Mensur: Nuk dua t’i kapërcej ngjarjet, por me ju jam për një kohë të kufizuar dhe duam të kuptojmë sesi ka rrjedhur përshkallëzimi i xhematit të Fetullah Gylenit. Ju në këtë periudhë në vitet 70’ a kuptonit se cilat ishin synimet e Fetullah Gylenit dhe synimet e xhematit?
Latif Erdogan: Po, kuptonim se Gyleni ngrinte lart parimet islame dhe dëshironte të ngrinte shtet islam në Turqi dhe në botë. Dhe këtë ai e thoshte vetë, por rruga që Gyleni ndoqi dhe ku ai përfundoi ishte krejt e kundërta. Kishte kontradiktë mes asaj që ai thoshte dhe asaj ku ai mbërriti.
Ahmed Mensur: Ju në këtë periudhë, në vitet 70’ ndodheshit vetëm në Izmir, apo xhemati kishte filluar të shpërndahej edhe në qytetet e tjera?
Latif Erdogan: Në fillim gjendeshim vetëm në Izmir, por pas kësaj u përhapëm. Unë pasi përfundova studimet u ngarkova me punë në qytete të tjera turke për të shpërndarë idenë e xhematit. Kam shkuar edhe në Gjermani po për këtë qëllim, për të themeluar degë të xhematit atje. Pas vitit 1978 filluam të përhapeshim në qytete të ndryshme të Turqisë.
Ahmed Mensur: Aktiviteti juaj ishte i fshehtë apo me lejen dhe dijeninë e shtetit?
Latif Erdogan: Ka pasur dy linja sesi punonim. Së pari struktura organizative e xhematit ishte e fshehtë, ndërsa pjesa tjetër e dukshme për njerëzit ishte publike, si p.sh. universitetet, konviktet studentore dhe shkollat. Por struktura bazike e xhematit sigurisht që ishte e fshehtë.
Ahmed Mensur: Si zgjidheshin anëtarët?
Latif Erdogan: Në fillim nxënësit zgjidheshin nga shkollat shtetërore, shkollat e xhematit dhe konviktet studentore. Përzgjidheshin ata që ishin studentë të dalluar, që ishin të zgjuar dhe mendjemprehtë. Në fillim bisedonim me ta, pastaj krijonim shoqëri dhe pastaj u ofronim mësime të veçanta me Gylenin dhe xhematin e tij, pastaj i merrnim dhe vizitonim me ta qendrat e xhematit, pastaj zgjidhnim prej tyre ata që e përqafonin dhe e pranonin idenë, në mënyrë që të bëheshin kuadro që punonin për organizatën.
Ahmed Mensur: Kur filluat të hapnit shkollat?
Latif Erdogan: Shkollat e para ishin në Izmir në vitin 1976, për aq sa më kujtohet. Pas kësaj i njëjti model u aplikua në të gjitha vendet e tjera nëpër Turqi.
Ahmed Mensur: Dhe si ju lejoi regjimi të hapni shkolla ndërkohë që ju ishit një grupim islam?
Latif Erdogan: Unë e kam pyetur veten më pas për këtë gjë, sepse ne besonim se shteti nuk e dinte. Ne ofronim studime të përgjithshme kështu që ishim fshehur pas këtyre institucioneve arsimore, por unë sot e kam kuptuar se regjimi laicist i dinte të gjitha, sepse periudha që u përhapën shkollat tona ishte pas grushtit të shtetit të Kenan Everenit në vitin 1980.
Ahmed Mensur: Shkollat mbanin të njëjtin emër, apo në çdo qytet kishte emra të ndryshëm?
Latif Erdogan: Në çdo vend shkollat kishin emra të ndryshëm.
Ahmed Mensur: Këto shkolla ishin të veçanta apo ndiqnin kurrikulën shtetërore?
Latif Erdogan: Ishin private, por ndiqnin kurrikulat mësimore shtetërore.
Ahmed Mensur: A kishte në këto shkolla kurrikula të veçanta përveç atyre të edukimit dhe mësimit?
Latif Erdogan: Mësuesit që i përkisnin xhematit i përzgjidhnin nxënësit e pjekur për t’i përfshirë në organizatë, përmes mësimeve dhe aktiviteteve jashtëshkollore.
Ahmed Mensur: Si ishte forma e organizmit?
Latif Erdogan: Xhemati nuk kishte një strukturë të qartë organizative. Por kishte një strukturë të përzierë të cilën askush nuk ia njihte fijet veç Gylenit. Ai ishte i kujdesshëm që të gjitha fijet të ishin vetëm në duart e tij, kështu që ai të dinte të gjitha detajet e tyre.
Ahmed Mensur: Pra organizata ka një pamje kaotike, por edhe organizative në të njëjtën kohë?
Latif Erdogan: Po. Dhe Gyleni i kishte të gjitha fijet, dhe kontrollonte gjithçka.
Ahmed Mensur: Vetëm Fetullah Gyleni është ai që ka në dorë të gjitha fijet e organizatës?!
Latif Erdogan: Në pamje të jashtme po, por unë e kuptoj se Fetullah Gyleni nuk posedon atë inteligjencë dhe mendje apo fuqi që të administrojë të gjitha këto gjëra. Unë e njoh Gylenin nga afër. Ka njerëz të tjerë që projektojnë e menaxhojnë dhe ia paraqesin projektet Gylenit që ai t’i zbatojë.
Ahmed Mensur: Kush janë këta persona që i kanë në duar fijet dhe i lëvizin ato?
Latif Erdogan: Nga vështrimi ynë rreth kësaj çështje themi se qëndron pushteti ndërkombëtar, të cilës i kemi dhënë emërtimin “Inteligjenca e madhe”. Unë mendoj se ajo është CIA dhe MOSAD-i. Mundet edhe Britania të ketë rol në disa aspekte në aktivitetin arsimor.
Ahmed Mensur: Ti duket sikur po më flet për një grupim sekret, masonik, të rrezikshëm, misterioz, i cili ka një anë të dukshme dhe një anë të padukshme, të cilën nuk e njohin vetëm se persona të fshehtë?!
Latif Erdogan: Asnjë prej anëtarëve nuk di për xhematin vetëm se atë pjesë që i takon atij. Çdokush njeh vetëm atë anë që i intereson. Vetëm Gyleni është ai që i ka të gjitha fijet. P.sh. grupimi që ndodhet në ushtri, është njësi më vete, grupimi që ndodhet në çështjet e sigurisë, është njësi më vete, po kështu edhe në gjykatë, dhe këta qindra apo mijëra njerëz që operojnë në njësi të ndryshme nuk e njohin njeri tjetrin, por njohin vetëm ata me të cilët i lidh puna në rrethin e tyre. Kështu që çdo operacion shpërbërje apo ndarje të xhematit nuk do të jetë e lehtë. Mund të shpërbësh një pjesë apo të godasësh një pjesë tjetër, por ndërkohë pjesë të tjera do të mbeten në vendet e tyre.
Ahmed Mensur: Përse Fetullah Gyleni ka zgjedhur gjyqësorin, arsimin, median, ushtrinë, policinë dhe ekonominë e biznesmenët? Gjashtë fusha bazike. Përse i ka vendosur fijet e organizimit të tij në këto gjashtë vende?
Latif Erdogan: Gyleni që në fillim ka punuar për të vënë nën kontroll shtetin dhe kjo përmes kontrollit të këtyre gjashtë institucioneve. Kështu ai mund ta vërë nën kontroll shtetin. Plani i Gylenit që nga fillimi ka qenë vënia nën kontroll e shtetit turk. Ajo që ai bën tani në shtete të tjera dhe në veçanti në shtetet që flasin gjuhën turke, në Azinë e mesme, ku ai ka përhapur shkollat dhe programet e tij, ai ka të njëjtat synime. Kështu që nuk kemi pse të habitemi nëse shohim përpjekje për grusht shteti në këto vende, të ngjashme me përpjekjen për grusht shteti që Gyleni bëri në Turqi.
Ahmed Mensur: Në vitin 1980 Fetullah Gyleni filloi të shfaqet fuqishëm në publik, pas grushtit të shtetit. Dhe të gjithë u habitën që Fetullah Gyleni i mbështeste ushtarakët, i legjitimonte ata dhe ishte gjithmonë pro tyre! Kjo ka qenë e papritur për shumë njerëz. A ka pas ndonjë marrëdhënie të fshehtë mes Fetullah Gylenit dhe krerëve të puçit ushtarak të 1980, që u udhëhoq nga Kenan Everen?
Latif Erdogan: Nuk ka pas ndonjë lidhje të qartë për sytë tanë. Ne besonim se puçistët nuk ishin të vëmendshëm ndaj nesh, sepse ne mbroheshim nga Allahu dhe se shteti nuk dinte asgjë për ne edhe pse ne në fakt ne bënim lëvizje të kujdesshme me profesionalizëm. Kështu mendonim, se sekreti i suksesit tonë qëndronte te sekreti i organizimit tonë. Por pasi ne themeluam fondacionin e shkrimtarëve dhe gazetarëve në vitin 1994 filluam periudhën e hapjes së jashtme dhe njohjes me ne.
Ahmed Mensur: Nuk dua të kaloj radhën, por në puçin e 1980, pas tij Fetullah Gyleni filloi të përhapet dhe të shtojë ndikimin në shoqëri. Çfarë lidhje ka Gyleni me puçin e 1980 dhe kreun e puçit Kenan Everen?
Latif Erdogan: Sipas asaj që më ka thënë vetë Gyleni, një nga shokët e tij që quhej Jakub, ishte baxhanaku i Kenan Everenit dhe ai e informoi Everenin se Gyleni është njeri i mirë. Dhe se Kenan Evereni i tha njeriut të tij, se nëse Gyleni është njeri i mirë atëherë ai duhet të fshihet dhe të mos dalë publikisht në mjedise të ndryshme. Këtë gjë ma ka thënë vetë personalisht Gyleni.
Ahmed Mensur: Pra kjo do të thotë se kishte koordinim?
Latif Erdogan: Po, sigurisht.
Ahmed Mensur: Para apo pas puçit?
Latif Erdogan: Pas puçit.
Ahmed Mensur: A kishte dijeni Gyleni për puçin para se të ndodhte?
Latif Erdogan: Sipas asaj që më ka treguar vetë Gyleni, tre ditë para puçit i erdhën disa oficerë nga ushtria dhe e lajmëruan se do të ketë një puç dhe ai duhet të fshihet dhe të ndryshojë vendndodhjen e tij.
Ahmed Mensur: Në këtë periudhë nga viti 1980 deri në 1986, si ka qenë aktiviteti i xhematit?
Latif Erdogan: Aktiviteti ka qenë siç është edhe sot. Nuk e patëm ndërprerë veprimtarinë asnjëherë. Gyleni shëtiste nëpër qytetet turke, vizitonte provincat e ndryshme dhe një pjesë e njerëzve vinin tek ai në vendndodhjen e tij në Izmir. Në atë periudhë merrej me organizimin e aktiviteteve dhe veprimtarive të ndryshme në çdo qytet.
Ahmed Mensur: Nuk është ndaluar?
Latif Erdogan: Ka rënë në duart e tyre disa herë, por pastaj e lëshonin dhe kur e pyesnim na thoshte se lirimi i tij ishte mirësi e Allahut të Madhëruar.
Ahmed Mensur: Si ka mundur Fetullah Gyleni që nxënësit dhe ndjekësit që kishte për rreth tij t’i bënte që as të mos dëgjonin dhe as të mos shikonin?!
Latif Erdogan: Gyleni ka rreth vetes një grup të cilët besojnë se çdo gjë që ai bën është e saktë dhe për këtë arsye asnjëri prej tyre nuk guxon t’i kërkojë llogari apo ta pyes, sepse ai është mësuesi i tyre dhe ata janë nxënësit e tij. Por ndërkohë pyetja dhe kërkimi i llogarisë filloi të shfaqet më vonë.
Ahmed Mensur: Asnjë prej nxënësve të tij nuk guxonte ta pyeste apo t’i fliste?! Pra kishte një atmosferë shenjtërie rreth tij?
Latif Erdogan: Që ka nga fillimi ata që ishin përqark tij besonin se Gyleni ishte një evlija prej evlijave të Zotit, ndërsa më pas filluan ta titullonin si Mesia. Edhe pse Gyleni nuk e ka pretenduar vetë në mënyrë të drejtpërdrejtë se ai ishte Mesia, porse heshtja dhe tolerimi i tij kundrejt këtyre pretendimeve tregon se ai ishte dakord me këtë në mënyrë të nënkuptuar. Në fillim këto pretendime thuheshin brenda një rrethi të ngushtë njerëzish pranë Gylenit, por më pas u përhapën tek i gjithë xhemati, përveç një pjese të vogël njerëzish, si puna ime. Sot shumica e anëtarëve të xhematit e pranojnë se Gyleni është Mesia.
Ahmed Mensur: Presidenti Erdogan kur e kritikoi tha: “Ata të cilët e konsiderojnë Fetullah Gylenin se është më pranë tyre sesa damari i qafës…” A me të vërtetë ekziston një koncept i tillë tek ndjekësit e Fetullah Gylenit, duke e konsideruar atë më pranë tyre sesa damari i qafës, ndërkohë që kjo është atribut i Allahut dhe jo i njerëzve?!
Latif Erdogan: Ata të cilët e pranojnë këtë gjë kanë devijuar së tepërmi. Por ajo që besojnë individët e xhematit tani është se Gyleni takohet me Allahun në çdo kohë dhe mund të lidhet me Të në çdo moment. Kështu që dikush i cili ka mundësi të lidhet me Allahun në çdo kohë padyshim që mund të jetë më afër sesa damari i qafës. Në fillimi thoshin se Gyleni takohet gjithmonë me Profetin, më pas ranë në këtë pozitë anormale ekstreme.
Ahmed Mensur: Ai ua thoshte juve këtë?!
Latif Erdogan: Ai ma ka thënë mua personalisht se ai takohet me Allahun.
Ahmed Mensur: Të ka thënë ty këtë gjë?!
Latif Erdogan: Po, po. Ma ka thënë mua këtë gjë drejtpërdrejtë. Më ka thënë: “Allahu ka folur me mua dhe më tha se: “Unë i mbaja krijesat në ekzistencë për hatër të Muhamedit (alejhi salatu ue selam) ndërsa tani i mbaj për hatrin tënd.””
Ahmed Mensur: Kur t’i ka thënë këto fjalë dhe ku dhe si i pranove ti ato?!
Latif Erdogan: Unë nuk i pranova këto fjalë, por ne e dimë se sufijtë kanë shatahat (përçartje). Pra mundet që një njeri të jetë evlija dhe të jetë në gjendje dehje shpirtërore dhe thotë atë që ndjen brenda vetes dhe mund të thotë të tilla fjalë duke qenë në këtë gjendje dehje shpirtërore. Dhe këto quhen shatahat, fjalë që dalin jashtë së vërtetës. Unë këto fjalë kur i dëgjova nuk i përcolla jashtë apo në shoqëri, porse Gyleni më pas i tha në mes një grumbulli të madh të anëtarëve të xhematit: “Unë nëse zemërohem, zemërimi im shkakton furtuna, tërmete dhe ciklone jashtë.” Këto fjalë i pranonin të gjithë ata që ishin prezent në mexhlis.
Ahmed Mensur: Kush prej atyre qindrave që ishin prezent të kujtohen?
Latif Erdogan: Ata të cilët administrojnë sot xhematin dhe që quhen vëllezërit e mëdhenj (abilerë).
Ahmed Mensur: Më lejo, të lutem, të të kërkoj diçka dhe ta pranosh këtë kërkesë prej meje. A betohesh në Allah se ai t’i ka thënë ty këto fjalë?!
Latif Erdogan: Po betohem dhe e vendos dorën mbi Kuran se fjalët që përcolla nga Gyleni nuk ka në to asnjë gjysmë fjale gënjeshtër.
Ahmed Mensur: Kur t’i ka thënë këto fjalë? Në çfarë viti?
Latif Erdogan: Mi ka thënë këto fjalë në një nga vizitat që i kam bërë atij në SHBA, por nuk më kujtohet ekzakt se në cilin vit. Pata hyrë në dhomën e tij për të biseduar me të për një temë tjetër dhe biseda shkoi gjatë pastaj doli kjo temë.
Ahmed Mensur: A mund të ma përsërisësh edhe një herë?!
Latif Erdogan: “Unë i mbaja krijesat në ekzistencë për hatër të Muhamedit (alejhi salatu ue selam) ndërsa tani i mbaj për hatrin tënd.”
Ahmed Mensur: Po si është e mundur që ti që ke besim të saktë të qëndroje me të qoftë edhe një ditë pas kësaj?!
Latif Erdogan: Siç ta thashë edhe më parë, unë në atë kohë besoja se Fetullah Gyleni ishte një evlija prej evlijave të Allahut dhe këto fjalë thuhen kur njeriu gjendet në një situatë dehje shpirtërore dhe është prej shtatahateve (përçartjeve) të sufijve. Kështu e kam parë në atë kohë.
Ahmed Mensur: A është Gyleni sufi apo mendimtar? Apo është mashtrues? Ku e ka vendin ai në këto pozicione?
Latif Erdogan: Ai ka shkruar një libër rreth sufizmit, por nuk është sufi, ai e kundërshton sufizmin me forcë. Kur isha në SHBA ai përdorte fjalë tepër të ashpra kundra sufizmit dhe u habita së tepërmi, sepse ai vazhdimisht thoshte: “Nuk ka fe pa sufizëm.” Ai ka pas shkruar një libër me titull “Virtytet e smeraldëta të zemrës.” Në të ai thotë se nuk ka fe pa sufizëm. Dhe kur ja kujtova librin, më tha se “e kam shkruar për kulturë”! I ka mashtruar njerëzit për vite me radhë se ai ishte sufi.
Ahmed Mensur: Si ka mundur të bind me qindra mijëra njerëz që ta ndjekin?
Latif Erdogan: Ata qindra mijëra që e ndjekin nuk dinë për Islamin vetëm se atë që ai u thotë; nuk njohin diçka të kundërt me atë që ai u thotë, prandaj dhe ata pranojnë çdo gjë që ai u thotë. Kështu që çështjet dhe fjalët që lidhen me devijimin e tij, i njohëm më pas. Si p.sh. fetvatë që ai u jepte ndjekësve të tij të infiltruar në ushtri, polici, që gratë të hiqnin hixhabin, ata të pinin pije alkoolike, apo të bënin imoralitet.
Ahmed Mensur: Ai i jepte këto fetva?! Fetullah Gyleni u jepte fetva ndjekësve të tij në ushtri dhe polici që të bënin të tilla gjëra?!
Latif Erdogan: Po, gjithashtu edhe për ata që punonin në funksione të larta politike. Këto gjëra i mësuam më vonë. Këto gjëra nuk i fliste me ne, por vetëm me ata.
Ahmed Mensur: Kur ai planifikonte të infiltronte në shtet dhe ta merrte atë nën kontroll, u dha fetva ndjekësve të tij që të pinin pije alkoolike, të bënin imoralitet dhe të linin gratë e tyre, në mënyrë që të fshiheshin nga shoqëria dhe nga shteti?!
Latif Erdogan: Sigurisht në mënyrë që shoqëria të mos ketë frikë ata zbatojnë tekijen (fshehjen), njëlloj si ajo që përdorin shiitët.
Ahmed Mensur: Atëherë s’bëhet fjalë për Islam në këtë mes?!
Latif Erdogan: Tani kemi kuptuar çdo gjë. Ajo që thoshte Gyleni në fillim nuk qe vetëm se aktrim. Ai nuk ka asnjë mendim apo preokupim islam, i gjithë preokupimi i tij është si të vër nën kontroll shtetin, ta drejtoj dhe dirigjoj atë.
Ahmed Mensur: Çfarë përfitoi Gyleni nga puçi i vitit 1980 dhe çfarë u dha ai puçistëve?
Latif Erdogan: Pas puçit të vitit 1980 u hap rruga për Gylenin dhe xhematin e tij. Siç e thashë edhe më parë u bë një sy qorr për ndjekësit e tij brenda ushtrisë, policisë, ashtu siç u mbyll një sy për përfshirjen e tij në politikë. Por se ne nuk e dinim që këto bëheshin në marrëveshje me të, dhe besonim se këto ishin sukseset tona.
Ahmed Mensur: Pra operacioni i infiltrimit në shtet filloi pas puçit të vitit 1980?
Latif Erdogan: Iu lejua atij që të fusë nën kontroll shtetin, por jo në emër të tij, por në emër të SHBA. Shteti u shfrytëzua për interes të SHBA. Kjo është ajo që shohim edhe tani. Kur shohim të gjitha ato që ai kryen shkojnë në favor të SHBA.
Ahmed Mensur: Ti si personi i dytë i afërt me të në atë kohë dhe si nxënësi më i afërt me të, nuk ke kuptuar asgjë nga këto detaje rreth kësaj loje që bëhej, nëse ishte lojë?!
Latif Erdogan: Unë kam folur para 15 vjetësh nga sot dhe u thashë se xhemati ka rënë në duart e një force të huaj që e dirigjon. Dhe fillova ta luftojë këtë gjë nga brenda xhematit, por në fillim mendova se Fetullah Gyleni është marrë peng në SHBA dhe skuadra që e drejton xhematin ishte përfshirë në këtë çështje, por më pas kuptova se vetë Gyleni ishte në krye të skuadrës së tradhtarëve. Kur ndodhi përpjekja e puçit të parë mes 15 dhe 25 dhjetorit të vitit 2013, e kuptova se Gyleni është në krye të bandës tradhtare. Që nga ky moment fillova t’i kundërvihem në mënyrë publike.
Ahmed Mensur: Kur bisedoje në atë kohë me Gylenin, po ashtu je shoqëruar me të për dyzet vjet, ke shkruar edhe historinë e tij personale, çfarë pikëpamje kishte ai për Izraelin?
Latif Erdogan: Ka një dashuri të veçantë nga Gyleni për SHBA dhe Izraelin. Në fillim kjo dashuri interpretohej si një lloj politike dhe thoshte se nëse marrëdhëniet tona nuk janë të mira me SHBA dhe Izraelin, ne nuk do të mund të zhvillojmë aktivitetin tonë në vende të ndryshme të botës. Kështu e shpjegonte mbështetjen dhe afërsinë e tij me SHBA dhe Izraelin, por në periudhën e mëpasshme dashuria për ta u bë primare dhe bazike, për të dhe ndjekësit e tij.
Ahmed Mensur: Kush ishte ai që i orientonte nxënësit e shkollave për të studiuar nëpër fakultete? P.sh. Ti shko në juridik, ti në akademinë ushtarake, ti shko në akademinë e rendit, ti atje… Kush ishte ai që e bënte këtë orientim dhe kush e ndiqte personin derisa diplomohej dhe emërohej në një pozicion të caktuar?
Latif Erdogan: Ka pasur kuadro të specializuar për këtë çështje, që merreshin me të gjitha formalitetet primare që duheshin bërë, por vendimi përfundimtar ishte në dorë të Gylenit. Përgatiteshin raporte rreth personave dhe jepeshin propozime për fakultetet që duhet të ndiqnin dhe nëse Gyleni binte dakord ata orientoheshin drejt këtyre fakulteteve. Po kështu paria e lartë e xhematit nxirrte vendim se këtë vit duhet të kishim më shumë njerëz në drejtim të gjyqësorit, ushtrisë apo policisë dhe nisur nga këto direktiva xhemati vepronte duke orientuar ata që kishte zgjedhur.
Ahmed Mensur: A ke ndjerë ndonjë herë në atë kohë, në vitet 80’ kur filloi operacioni i orientimit të studentëve për infiltrim, a ndjeje se kishte persona të huaj që vinin të takonin Gylenin dhe mblidheshin me të apo kryente vizita të fshehta jashtë vendit?
Latif Erdogan: Nuk kemi parë diçka të dukshme, por pas vitit 1994, pasi themeluam fondacionin e gazetarëve dhe shkrimtarëve, tek Gyleni filluan të vijnë nga të gjitha shtresat e shoqërisë për tu takuar me të. Në herën e dytë që shkoi në SHBA -ndërkohë ai u vendos atje kur shkoi për herë të tretë-. Në herën e dytë që shkoi në SHBA ndenji atje katër muaj. Ali Onel thotë në librin e tij, që e përmenda më parë, se Gyleni është takuar me zyrtarë amerikanë dhe me CIA-n.
Ahmed Mensur: Periudha nga 1994 e deri më sot është një periudhë e rrezikshme dhe e rëndësishme për xhematin dhe e Gylenin, në veçanti pas themelimit të fondacionit të gazetarëve dhe jetëshkrimit tënd për jetën e tij, si dhe tregimi i tij i sekreteve dhe imtësive nga jeta e tij. Më lejo që këto detaje t’i marr në takimin e javës së ardhshëm dhe të falënderoj shumë. Ju falënderoj edhe ju teleshikues për ndjekjen tuaj. Në takimin tjetër do të vazhdojmë bisedën me autorin e biografisë personale të Fetullah Gylenit dhe zëvendësi i tij për një periudhë dyzet e pesë vjeçare, i cili u shkëput nga xhemati në vitin 2009 dhe që zbulon për ne shumë realitete për organizatën, Fetullah Gylenin dhe jetën e tij personale që ai ka shkruar. Na ndiqn
Burimi:
https://www.youtube.com/watch?v=aAq4Fy0ucfQ (Aug 11, 2016)