Rreth 40 organizata ndërkombëtare i kanë kërkuar autoriteteve të Mbretërisë së Bashkuar përmes një letre që Shqipëria të hiqet nga lista e “vendeve të sigurta”.
Kjo kërkesë vjen si pasojë e numrit të lartë të emigrantëve, që sipas tyre është e pazakontë për një “vend të sigurt”.
Në letër renditen disa nga problematikat e vendit tonë, duke nisur nga trafikimi i qenieve njerëzore, bandat, diskriminimi i disa komuniteteve, etj.
Aipas këtyre organizatave qeveria shqiptare ka dështuar në disa aspekte, gjë që ka çuar edhe në një emigrim masiv të shqiptarëve.
“Ne dëshirojmë të tërheqim vëmendjen tuaj për Amendamentin 128A, të propozuar nga Baronesha Lister dhe Lord Cashman, dhe për të kërkuar mbështetjen tuaj të paçmuar në adresimin e një çështjeje kritike brenda Projektligji aktual i Migracionit Ilegal. Ky projektligj, siç është, do ta klasifikojë Shqipërinë në një listë të ‘vendeve të sigurta’ qytetarët e të cilëve munden të kthehen me shpejtësi në atdhe, pavarësisht nga kërkesat e tyre individuale për azil apo të drejtat e njeriut. Lista përfshin shtetet anëtare të EEA plus Zvicrën.
Sipas mendimit tonë, përfshirja e Shqipërisë në një listë të tillë të ‘vendeve të sigurta’ është një vendim i gabuar. Shqipëria nuk i përket BE-së (Nuk është anëtarësuar) dhe as nuk i plotëson ato standardet e nevojshme për t’u klasifikuar si një “vend i sigurt”. UNHCR-ja ka shprehur me vend shqetësimet e saj, duke deklaruar: “UNHCR është e shqetësuar që lista përfshin Shqipërinë, pavarësisht udhëzimeve të vendit të botuara në Mbretërinë e Bashkuar dhe vendimeve të gjykatave të MB të cilat pranojnë se grupe të caktuara shtetasish shqiptarë mund të jenë në rrezik të persekutimit.”. Përcaktimi i një shteti si ‘vend i sigurt’ kërkon konfirmimin se “në përgjithësi ka në atë shtet nuk ka rrezik serioz të persekutimit të shtetasve të atij shteti.”
Fatkeqësisht, Shqipëria nuk e plotëson këtë kriter. Vendi përballet me çështje të rënda si korrupsioni, trafikimi i qenieve njerëzore, dhuna e lidhur me bandat dhe diskriminimi ndaj të ndryshmeve komunitetet duke përfshirë komunitetet LGBTQI, rome dhe egjiptiane. Dështimi i vazhdueshëm i qeverisë për të trajtuar në mënyrë efektive këto çështje është shqetësues. Shkalla e pranimit të kërkesave për azil nga shtetasit shqiptarë në MB e vërteton më tej këtë pohimi se Shqipëria nuk përmbush standardin e ‘vendit të sigurt’. Në vitin 2022, Mbretëria e Bashkuar u dha statusin e mbrojtjes më shumë se 650 shtetasve shqiptarë, përfshirë këtu mbi 60 fëmijë të pashoqëruar.
Për më tepër, i njëjti vit dëshmoi një shkallë suksesi prej 57% për ankesat e bëra nga shqiptarët në gjykatën e nivelit të parë për kërkesat e tyre për azil. Ata prej nesh që ofrojnë shërbime mbështetëse profesionale për azilkërkuesit shqiptarë dhe viktimat e trafikimit dëshmojnë drejtpërdrejt frikën dhe vuajtjen e komunitetit azilkërkues shqiptar. Këta individë, të cilët janë jashtëzakonisht të cenueshëm, shpesh mbeten të panjohur si të tillë nga shoqëria në përgjithësi. Kjo vetëm sa përkeqësohet nga narrativat mbizotëruese të kriminalitetit dhe abuzimit të sistemit të azilit që po nxisin një racizëm të fuqishëm.
Pohimi se Shqipëria është një ‘shtet i sigurt’ për shtetasit e saj është, në përvojën tonë, thelbësisht i gabuar. Do të ishte një keqinterpretim të këmbëngulësh se nuk ka rrezik persekutimi për shtetasit në atë shtet. Duke përfshirë Shqipërinë në listën e klauzolës 57 së bashku me shtetet anëtare të ZEE-së (EEA, Zona Ekonomike Europiane) dhe Zvicrën, ne rrezikojmë të shkelim drejtpërdrejt detyrimet tona ligjore ndërkombëtare dhe të brendshme duke kthyer me forcë individët për t’u përballur me persekutimin. Ne, të nënshkruarit, qëndrojmë me vendosmëri në mbështetje të këtij amendamenti për të hequr Shqipërinë nga lista e ‘vendeve të sigurta’.
I lutemi deputetëve të marrin në konsideratë rëndësinë e kësaj çështjeje, të reflektojnë mbi narrativat personale dhe të dhënat faktike të ofruara dhe të përputhen me qëndrimin tonë në mbrojtjen e të drejtave themelore të njeriut të shtetasve shqiptarë. Ne kërkojmë që të përdorni ndikimin tuaj për të parandaluar që individët vulnerabël të rikthehen për t’u përballur me persekutimin, duke refuzuar klasifikimin e Shqipërisë si një ‘vend i sigurt’ brenda projektligjit aktual të Migracionit të Paligjshëm.”, thuhet në letër.
“Raporti i Komisionit të Punëve të Brendshme konstaton se Shqipëria është një ‘vend i sigurt’ pasi nuk është në luftë dhe është një vend kandidat për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian. Megjithatë, Konventa për Refugjatët nuk kërkon që një vend të jetë në luftë, që individët të përballen me persekutim atje. Shqipëria nuk është pranuar ende për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian dhe informacionet e vendit tregojnë se vendi ka çështje të rëndësishme dhe të kahershme që lidhen me korrupsionin, trafikimin, gjakmarrjen, diskriminimin dhe dhunën ndaj komunitetit LGBTQI, stigmën dhe diskriminimin ndaj romëve dhe egjiptianëve etnikë, dhunën e lidhur me bandat dhe dhunën seksuale dhe atë në familje, që qeveria shqiptare duket ose e paaftë ose nuk dëshiron t’i zgjidhë”, thuhet në raportin e Komisionit të Punëve të Brendshme.
