Faza e rritjes së fëmijëve zhvillohet me sfidat e saj, për shembull, teksa është foshnje, kur ai/ajo ende nuk është në gjendje të kontrollojë emocionet e tij/saj, zemërimi, shpërthimet e zemërimit, janë mjaft të zakonshme dhe konsiderohen normale. Por si e dimë se një sjellje kërkon vëmendjen tonë, ndërhyrjen dhe ndoshta bashkëpunimin tonë me një ekspert?
Mungesa e vetëkontrollit: Është normale për një fëmijë të vogël, por kur kjo sjellje vazhdon në moshat më të mëdha – kur, për shembull, një fëmijë i moshës shkollore shpreh zemërimin duke u dhunuar fizikisht me shokët e tij të klasës – ne duhet të ndërhyjmë për të kërkuar shkaqet. Në disa raste është edhe një simptomë e çrregullimit sfidues opozitar (ODD), i cili rrjedh nga faktorë psikologjikë dhe ndoshta neurobiologjikë.
Çrregullimi i deficitit të vëmendjes dhe hiperaktivitetit: Dy sjellje gjithashtu të zakonshme në foshnjëri, por që pritet të ulen ndërsa fëmija rritet. Përndryshe, duhet të hetohet mundësia e çrregullimit të hiperaktivitetit të deficitit të vëmendjes (ADHD), i cili nëse nuk diagnostikohet dhe nuk ndërhyhet në kohën e duhur mund të shkaktojë vështirësi emocionale dhe në të mësuar, ashtu sikurse probleme në socializimin e fëmijës.
Zemërimi i shpeshtë: Edhe në fazën foshnje, ku ato priten, është mirë të hetojmë nëse mendojmë se po ndodhin shumë shpesh. Për shembull, fëmijët e vegjël në spektrin e autizmit janë të mërzitur edhe nga ndryshimet e vogla në rutinën e tyre. Ndërkohë që fëmijët e moshës shkollore që u drejtohen zemërimeve mund të shprehin, në këtë mënyrë, vështirësi në të mësuar, ankth apo edhe depresion
Performanca e dobët në shkollë: Një fëmijë nuk ka nevojë të përpiqet vazhdimisht për përsosmëri (përkundrazi, kur kjo bëhet në mënyrë posesive mund të tregojë edhe ekzistencën e një problemi), por nëse pavarësisht përpjekjes ai nuk performon, mund të jetë një simptomë të një vështirësie në të nxënë. Sidomos nëse performanca bie papritur dhe pa ndonjë arsye të dukshme, kjo mund të jetë vetëm maja e ajsbergut – ndoshta, për shembull, fëmija po ngacmohet moshatarët.
Mungesa e respektit: Është e rëndësishme që një fëmijë ndërsa rritet të mësojë të tregojë respekt jo vetëm për prindërit, mësuesit dhe çdo të rritur, por edhe për bashkëmoshatarët e tij dhe për të gjitha krijesat e botës natyrore. Ky parim themelor mësohet edhe nëpërmjet edukimit pozitiv, por kryesisht nëpërmjet shembullit të sjelljes sonë ndaj të tjerëve.
Ulërima e tepërt: Ka shumë arsye që mund të çojnë në këtë sjellje, të cilat nuk lidhen domosdoshmërish me arsyen e ankimit të tij. Për shembull, një fëmijë që ankohet sepse është “mërzitur” mund të jetë i uritur, i lodhur ose thjesht duke kërkuar indirekt vëmendje nga prindërit e tij.
