Ky thesar që daton në epokën iberike të bronzit duket se është farkëtuar nga një metal i ri dhe shumë i veçantë. Studiuesit zbuluan se një byzylyk dhe një hemisferë e zbrazët, e ndryshkur e zbukuruar me ar janë bërë nga hekuri i meteoritëve që ranë nga qielli.
Zbulimi, i udhëhequr nga kreu i konservimit në Muzeun Arkeologjik Kombëtar të Spanjës, Salvador Rovira-Llorens, u zbulua në një artikull dhe sugjeron se 3000 vjet më parë në Iberi teknologjia dhe teknikat e përpunimit të metaleve ishin shumë më të avancuara nga sa mendohej.
Metali që erdhi nga qielli- Thesari Villena u zbulua më shumë se 60 vjet më parë, në vitin 1963, në atë që tani është Alicante në Spanjë dhe që atëherë është konsideruar si një nga shembujt më të rëndësishëm të epokës së bronzit në Gadishullin Iberik dhe në të gjithë Evropën.
Megjithatë, përcaktimi i moshës së koleksionit ka qenë mjaft i vështirë, për shkak të dy objekteve: një hemisfere të vogël të zbrazët, që mendohet të jetë pjesë e një skeptri ose doreze shpate; dhe një byzylyk i unik që mund ta mbaje edhe si gjerdan. Të dyja kanë atë që arkeologët e kanë përshkruar si një pamje “me hekur”, që do të thotë se duket se janë prej hekuri.
Studiuesit morën me kujdes mostrat e të dy objekteve dhe ia nënshtruan materialin spektrometrisë së masës për të përcaktuar përbërjen e tij. Pavarësisht shkallës së lartë të korrozionit, e cila ndryshon përbërjen elementare të artefaktit, rezultatet sugjerojnë fuqimisht se si hemisfera ashtu edhe byzylyku ishin prej hekuri meteoritik.
“Të dhënat e disponueshme sugjerojnë se kapaku dhe byzylyku nga Villena Hoard do të ishin aktualisht dy pjesët e para që i atribuohen hekurit meteoritik në Gadishullin Iberik,” shpjegojnë studiuesit në punimin e tyre, “i cili është në përputhje me një kronologji të epokës së bronzit të vonë, më herët se në fillimet e prodhimit të gjerë të hekurit tokësor.”
