Pse disa njerëz janë mëngjarashë? Vetëm rreth 10% e njerëzve janë mëngjarashë dhe kjo ndodh kur hemisfera cerebrale dominuese është e djathta (te mëngjarashët është e kundërta).
Asimetritë e trurit që çojnë në dominimin e njërës dorë mbi tjetrën zhvillohen shumë herët në jetë dhe kjo do të tregonte një përfshirje të mundshme gjenetike.
Megjithatë, se si këto gjene dhe variantet e tyre lidhen me të qenit mëngjarash mbetet e paqartë.
Studimi Për të hedhur pak dritë mbi këtë çështje,
studiuesit holandezë shqyrtuan të gjithë gjenomin e mbi 350,000 njerëzve, nga të cilët më shumë se 38,000 ishin mëngjarash, të mbajtur brenda Biobankës së madhe britanike.
Probabiliteti që përdorimi preferencial i dorës së majtë të jetë i trashëgueshëm u zbulua të jetë shumë i ulët, më pak se 1%, por rezultatet theksuan gjithashtu rëndësinë e një gjeni, të quajtur Tubb4b, i cili përmban udhëzimet për një nga proteinat që përbëjnë mikrotubulat, pra disa struktura të ngurtë që ruajnë formën e qelizave dhe gjithashtu përfshihen në ndarjen e qelizave: te personat mëngjarash, ky gjen ka 2.7 herë më shumë gjasa të paraqesë variante të rralla.
Për më tepër, autorët e studimit zbuluan gjithashtu se dy gjene tashmë të njohura janë të lidhura në një farë mënyre me autizmin mund të lidhen gjithashtu me përdorimin e dorës së majtë, megjithëse për momentin nuk duket të ketë ndonjë lidhje shkakësore.
Pse mëngjarash? Gjenetika ka të bëjë me të. Variantet e rralla të gjeneve, të cilat ndryshojnë proteinat në bazën e skelës që garanton formën e qelizave, gjurmojnë “nënshkrimin” e atyre që përdorin dorën e majtë si dominuese. Kjo është mbështetur nga një studim i publikuar në revistën “Nature Communications”. I udhëhequr nga Instituti Max Planck për Psikolinguistikën në Nijmegen, Holandë, studimi përmirëson të kuptuarit e bazës gjenetike për mëngjarashët dhe djathtasit, mekanizmat e të cilave mbeten ende kryesisht të paqarta.
