Sa kushton jeta e një ushtari në Rusi gjatë luftës në Ukrainë? Kësaj pyetjeje të tmerrshme u përpoq t’i përgjigjet ekonomisti rus Vladislav Inozemtsev, duke llogaritur se familja e një ushtari 35-vjeçar të vrarë në fushën e betejës pas një viti në front do të merrte 150 mijë dollarë rrogë dhe dëmshpërblim.
Një shumë e cila në disa rajone të Federatës është më e lartë se ajo që do të merrte i njëjti person duke punuar si civil deri në moshën 60 vjeç.
“Të shkosh në luftë dhe të vritesh një vit më vonë është ekonomikisht më i përshtatshëm se të kesh një të ardhme”, përmbledh me qartësi të pamëshirshme Inozemtsev, i cili madje i dha kësaj teorie një emër: deathonomics, “ekonomia e vdekjes”. Ky është ndoshta i gjithë shpjegimi i qetësisë relative me të cilën Rusia mirëpret çdo ditë lajmet e qindra, nëse jo mijëra, të vrarëve në konfliktin e kërkuar nga Presidenti Vladimir Putin.
Lufta e agresionit ndaj Ukrainës e ka kthyer përmbys ekonominë dhe shoqërinë ruse. Dëmshpërblimi i dhënë për familjet e ushtarëve të vrarë në shërbim arriti shifrën e 30 miliardë dollarëve në një vit dhe deri në qershorin e kaluar. Për të mos përmendur të gjitha aktivitetet e nevojshme për të mbështetur përpjekjet e luftës dhe për të zbutur pasojat e sanksioneve të vendosura nga Perëndimi. Sipas statistikave zyrtare, që kur shkalla e varfërisë filloi të regjistrohej në vitin 1995, ajo kurrë nuk kishte arritur një nivel kaq të ulët sa ai aktual. Efekti, shpjegojnë ekspertët, është pikërisht ai i dëmshpërblimit të paguar për të vdekurit e luftës, i cili ka injektuar injeksione të forta likuiditeti në disa nga rajonet më të varfra të vendit.
“Këto janë para që shumica e njerëzve në këto zona të prapambetura nuk do t’i kishin parë kurrë gjatë gjithë jetës së tyre,” thotë Vasily Astrov, një ekonomist në Institutin e Vjenës për Studime Ekonomike Ndërkombëtare. “Për Kremlinin,” specifikon Astrov, “ofrimi i një rroge të mirë për ushtarët është e vetmja mënyrë për të mbajtur përpjekjet e luftës me një nivel të lartë të mbështetjes së brendshme”. Vetë Putini e pranoi në mënyrë implicite ekzistencën e “ekonomisë së vdekjes” në një takim të mbajtur në nëntor 2022 me nënat e të vdekurve të luftës. Në fakt, me atë rast Cari, pasi e përkufizoi humbjen e një njeriu të dashur si një “tragjedi të madhe”, i deklaroi njërit prej prindërve të pranishëm: “Disa mezi jetojnë dhe kur vdesin nga vodka apo diçka tjetër, nuk është e qartë për çfarë kanë vdekur. Djali juaj jetoi, e kuptoni? Ai ia arriti qëllimit”.
Bazuar në vlerësimet e dhëna nga burimet perëndimore, kishte 600,000 viktima ruse të plagosur dhe të vrarë në konfliktin në Ukrainë, 1,500 në një ditë të vetëme në muajin tetor. Një masakër të cilën Kremlini do ta kishte fshehur duke përdorur paratë, të cilat i përdori gjithashtu për të inkurajuar rekrutimin. Paga minimale mujore për një ushtar është mbi 2100 dollarë, që është shumë më e lartë se mesatarja kombëtare. Një element tjetër që ka ndikuar luftën në Ukrainë është perceptimi që rusët kanë për ata që zgjedhin të regjistrohen. Pas rënies së Bashkimit Sovjetik, thekson Wall Street Journal, bashkimi me ushtrinë konsiderohej një opsion për individët pa talent. Sot, megjithatë, jo vetëm kushtet ekonomike të ushtarëve kanë ndryshuar për mirë, por edhe statusi i tyre në një shoqëri që i konsideron ata heronj në të gjitha aspektet.
Nëse nga njëra anë një institut i pavarur kërkimor si Levada raporton një rritje në krahasim me periudhën e paraluftës të rusëve që besojnë se vendi po shkon në drejtimin e duhur, nga ana tjetër “ekonomia e vdekjes” po shkakton ende një rritje. në deficitin publik dhe inflacion, si dhe në mungesë të personelit në sektorë të ndryshëm ekonomikë. Pasojat të cilat, megjithatë, në rajonet më të varfra ruse dhe ndoshta dikur të harruara nga Moska, nuk duket se kanë shumë rëndësi.
