Çmimi i gazit në Evropë do të kthehet në nivelin më të lartë që nga viti 2023: këto janë shkaqet dhe perspektivat për të ardhmen.
Tregu i gazit në Evropë po përballet me një valë të re pasigurie, me çmimet që vazhdojnë të rriten. Në tregun e Amsterdamit, referenca kryesore, kostoja arriti në 50 euro për megavat orë, duke arritur vlerën më të lartë që nga tetori 2023.
Analistët e Goldman Sachs paralajmërojnë se situata mund të përkeqësohet, siç raportohet nga Sky News, me vlerësimet që vendosin çmimin në një interval midis 63 dhe 84 euro në afat të shkurtër.
Shkaqet e rritjes së çmimit të gazit
Rritja aktuale e çmimeve të gazit nuk varet nga një shkak i vetëm. Së pari, që nga 1 janari Gazprom ka ndërprerë furnizimin me gaz në Evropë përmes territorit ukrainas, një veprim që ka detyruar disa vende evropiane të përdorin rrugë alternative dhe magazinim.
Megjithëse Komisioni Evropian ka siguruar se furnizimet janë aktualisht të garantuara, shqetësimi për të ardhmen mbetet i lartë. “Ekziston një rrezik në rritje që Bashkimi Evropian të dalë nga dimri me nivele të ulëta të ruajtjes së gazit, duke e bërë rimbushjen të shtrenjtë,” tha Arne Lohmann Rasmussen, kryeanalist në Global Risk Management.
Ajo që e përkeqësoi akoma më shumë situatën, ishte një difekt teknik që ndodhi në impiantin e gazit të lëngshëm natyror në Hammerfest të Norvegjisë, i cili uli kapacitetin e prodhimit me 18.4 milionë metër kub në ditë.
Sipas asaj që u raportua nga operatori i rrjetit Gassco, operacionet do të rifillojnë vetëm pas datës 9 janar. Për më tepër, fabrika e përpunimit të gazit në Kollsnes ka pësuar zgjerime të mëtejshme në operacionet e saj të mirëmbajtjes.
Roli i të ftohtit intensiv
Një faktor tjetër përcaktues është sigurisht klima. Në disa zona të Evropës, temperaturat po bien nën zero, duke rritur kërkesën për gaz për ngrohje.
Sllovakia, një nga vendet më të goditura nga ndërprerja e furnizimit rus, mund të shohë rënien e merkurit në -7°C deri në mes të janarit.
Sipas James Waddell, kreut të gazit evropian në Energy Aspects, tregu do të mbetet “shumë i paqëndrueshëm” në muajt e ardhshëm.
“Bilanci global mbetet i ngushtë, me pak fleksibilitet për të absorbuar çdo efekt shtrëngues të tregut, kështu që ka shumë mundësi që çmimet të rriten ndjeshëm në javët e ardhshme”, përfundoi ai.