Teleskopi hapësinor Euklid ka kapur një unazë të rrallë të Ajnshtajnit, duke zbuluar një galaktikë 4.42 miliardë vite dritë larg.
Universi është një laborator i jashtëzakonshëm natyror që u ofron astronomëve ide të vazhdueshme për zbulime të reja, me avancimin e teknologjisë, instrumentet gjithnjë e më të sofistikuara na lejojnë të shikojmë në thellësitë e kozmosit, duke zbuluar detaje që ishin të pamendueshme vetëm disa dekada më parë, një nga këto instrumente është teleskopi hapësinor Euklidi. Nisur nga Agjencia Evropiane e Hapësirës (ESA) me qëllim të studimit të lëndës së errët dhe energjisë së errët, dy nga enigmat më të mëdha në kozmologji.
Një vëzhgim i paprecedentë përmes teleskopit hapësinor të Euklidit
Euklidi së fundmi kapi një imazh të mrekullueshëm: një unazë të përsosur të Ajnshtajnit, një fenomen i rrallë optik që ndodh kur drita nga një galaktikë e largët shtrembërohet nga graviteti i një galaktike më të afërt. Formimi i një unaze drite pothuajse simetrike. Ky efekt, i parashikuar nga teoria e relativitetit të Ajnshtajnit, nuk është vetëm spektakolar nga ana vizuale. Por është gjithashtu një mjet themelor për të hetuar thellësitë e universit.
Teleskopi Euklid, i vendosur rreth 1.5 milionë kilometra nga Toka, ka zbuluar një unazë të ndritshme drite rreth galaktikës NGC 6505, e vendosur 590 milionë vite dritë larg. Kjo galaktikë ka qenë e njohur për astronomët për më shumë se një shekull, por surpriza e vërtetë erdhi kur u analizua vetë unaza: ajo është, në realitet, drita e shtrembëruar e një galaktike edhe më të largët, e pozicionuar pas NGC 6505 dhe nuk është vërejtur kurrë deri më tani.
Shtrirja e përsosur midis dy galaktikave i lejoi Euklidit të kapte efektin e lenteve gravitacionale. E cila përforcoi dhe bëri të dukshme dritën e kësaj galaktike të re, e vendosur 4.42 miliardë vite dritë nga Toka. Ky zbulim tregon ndjeshmërinë e jashtëzakonshme të Euklidit, i cili është në gjendje të nxjerrë në dritë detaje të fshehura edhe në zona të qiellit të studiuara tashmë në të kaluarën.
Pse është kaq i rëndësishëm ky zbulim?
Unazat e Ajnshtajnit janë mjete të paçmueshme për shkencëtarët: ato i lejojnë ata të matin masën e galaktikave që veprojnë si lente gravitacionale dhe të studiojnë shpërndarjen e materies së errët. Një përbërës i padukshëm i universit që përbën pjesën më të madhe të masës së tij. Për më tepër, këto dukuri ofrojnë një vështrim unik në galaktikat e largëta që, pa lente gravitacionale, do të mbeteshin plotësisht të paarritshme.
“Galaktika ka qenë e njohur për astronomët për një kohë të gjatë. Megjithatë, kjo unazë nuk është parë kurrë më parë. Kjo tregon se sa i fuqishëm është Euklidi (në të cilin ka marrë pjesë edhe NASA), i cili mund të zbulojë gjëra të reja edhe në vende që menduam se i dinim mirë”, deklaroi Valeria Pettorino, shkencëtare e projektit Euklid siç raporton fanpage.it.
