Shanset që asteroidi 2024 YR4 të përplaset me Tokën janë në rritje. Ekspertët paralajmërojnë: Çfarë mund të ndodhë në muajt e ardhshëm?
Sipas të dhënave më të fundit të publikuara nga NASA dhe ESA, asteroidi 2024 YR4 mund të ketë një probabilitet më të lartë për t’u përplasur me Tokën sesa ishte vlerësuar më parë. NASA e ka përditësuar rrezikun në 3.1%, ndërsa ESA e vlerëson atë në 2.8%, nga 1.2% në ditët e mëparshme. Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se këto përqindje mund të ndryshojnë me vëzhgimet e reja.
Asteroidi 2024 YR4: Shanset e ndikimit rriten
Qëndra e Koordinimit të Objekteve Afër Tokës së ESA-s, përmes kreut të saj Luca Conversi, shpjegoi se deri në prill 2025 mund të ketë të dhëna të mjaftueshme për të përjashtuar ose jo rrezikun e një përplasjeje.
“Kur themi se probabiliteti i ndikimit është rreth 3%, do të thotë se Toka zë afërsisht 3% të korridorit të rrezikut. Ndërsa korridori ngushtohet me të dhëna më të sakta, probabiliteti mund të rritet, por edhe të shembet në zero”, tha Conversi për ANSA.
Trajektorja e asteroidit
Marco Castronuovo, kreu i Agjencisë Italiane të Hapësirës (ASI), nënvizoi gjithashtu rëndësinë e vëzhgimeve në muajt e ardhshëm: “Çdo vëzhgim përmirëson llogaritjet dhe ne presim që probabiliteti të vazhdojë të rritet deri në prill-maj, nëse të dhënat e reja nuk ndryshojnë ndjeshëm orbitën e llogaritur deri më tani”.
Nëse rreziku nuk përjashtohet deri në prill, ekspertët do të duhet të presin deri në vitin 2028 për të mbledhur të dhëna më të sakta mbi trajektoren.
Kur dhe ku mund të godasë
Sipas simulimeve aktuale, data e parashikuar për një ndikim të mundshëm do të ishte 22 dhjetor 2032.
Zonat e prekura potencialisht përfshijnë Paqësorin Lindor, Amerikën Qendrore, Atlantikun, Afrikën, Gadishullin Arabik dhe Indinë. ESA ka përjashtuar çdo rrezik për Evropën.
Pika e saktë e ndikimit mund të parashikohet vetëm në vitin 2028, por sipas Castronuovo, nëse rreziku do të konfirmohej, do të kishte kohë për të organizuar plane evakuimi në zonat e prekura.
“Nëse do të prekte kontinentin, do të shkaktonte shkatërrim total brenda një rrezeje prej 30-35 km”, shpjegoi eksperti i ASI. “Nëse do të binte në det, do të gjeneronte një cunami, me efekte që do të vareshin nga distanca nga bregu.”
Një ngjarje e ngjashme ndodhi në vitin 1908, kur një objekt i krahasueshëm në madhësi me 2024 YR4 shpërtheu në atmosferën mbi Tunguska, Siberi, duke shkatërruar mbi 2,000 km² pyll.
Cilat janë strategjitë për mbrojtjen e Tokës?
Nëse probabiliteti i goditjes tejkalon 10%, agjencitë hapësinore mund të konsiderojnë një mision për të devijuar asteroidin.
Ndër strategjitë më premtuese është impaktori kinetik, i testuar tashmë në vitin 2022 me misionin DART të NASA-s, i cili demonstroi mundësinë e modifikimit të orbitës së një asteroidi duke e goditur atë me një sondë hapësinore.
“Nëse do të gjendeshim në një situatë të rrezikshme, ne mund të nisnim një mision të ngjashëm, duke parashikuar ndikimin dhe duke devijuar asteroidin aq sa për të shmangur përplasjen,” shpjegoi Castronuovo.
Një tjetër opsion, më pak i mundshëm do të ishte përdorimi i armëve bërthamore, një mjet i fundit që duhet të merret parasysh vetëm nëse asteroidi do të ishte shumë i madh dhe i afërt për kundërmasa të tjera.
