Ish-presidenti i Filipineve Rodrigo Duterte është arrestuar në aeroportin e Manilës me urdhër të Gjykatës Penale Ndërkombëtare.
Filipinet kanë kaluar një luftë intensive kundër trafikut të drogës vitet e fundit, e cila filloi me zgjedhjen e Rodrigo Duterte në presidencë në vitin 2016. Administrata e tij ka miratuar një politikë zero tolerance ndaj krimit, veçanërisht trafikut të drogës. Duke fituar lavdërime dhe kritika ndërkombëtarisht.
Lufta kundër drogës në Filipine
E ashtuquajtura “lufta kundër drogës” e Dutertes është karakterizuar nga operacione policore agresive dhe të diskutueshme. Autoritetet filipinase kanë raportuar vrasjen e më shumë se 6,000 të dyshuarve gjatë këtyre operacioneve, ndërsa organizatat e të drejtave të njeriut vlerësojnë se numri i vërtetë mund të jetë midis 12,000 dhe 30,000. Këto të dhëna kanë ngritur shqetësime për vrasjet e mundshme jashtëgjyqësore dhe shkeljet e të drejtave të njeriut.
Komuniteti ndërkombëtar ka shprehur alarmin për numrin e madh të vdekjeve dhe natyrën e operacioneve kundër drogës. Në vitin 2018, Gjykata Ndërkombëtare Penale (ICC) filloi një shqyrtim paraprak të akuzave për krime kundër njerëzimit në lidhje me fushatën kundër drogës të Dutertes. Si përgjigje, në vitin 2019, Filipinet tërhoqën zyrtarisht pranimin e saj në Statutin e Romës, traktatin që themelon ICC-në. Megjithatë, GJNP-ja ka pohuar se ajo ruan juridiksionin mbi krimet e kryera ndërsa vendi ishte ende anëtar.
Hetimi i ICC dhe arrestimi
Pavarësisht tërheqjes së Filipineve nga ICC, hetimet vazhduan. Në shtator 2021, ICC autorizoi një hetim zyrtar për krimet e kryera gjatë luftës kundër drogës. Autoritetet filipinase kërkuan ndërprerjen e hetimit, duke thënë se ata mund t’i trajtonin akuzat nga brenda, por ICC i konsideroi këto argumente të pamjaftueshme dhe rifilloi hetimin në vitin 2022.
Më 10 mars 2025, Interpoli lëshoi një urdhër arresti ndërkombëtar për Duterten. Të nesërmen, ish-presidenti u arrestua në Aeroportin Ndërkombëtar të Manilës pas kthimit të tij nga një udhëtim në Hong Kong. Sipas deklaratave zyrtare, Duterte aktualisht ndodhet në paraburgimin e autoriteteve filipinase dhe i është nënshtruar kontrolleve mjekësore që kanë konfirmuar shëndetin e tij të mirë.
Arrestimi i Rodrigo Dutertes përfaqëson një moment kyç në historinë e Filipineve. Ndërsa disa qytetarë vazhdojnë të mbështesin politikat e tij të sigurisë. Të tjerë e shohin këtë ngjarje si një shans për drejtësi për shkeljet e supozuara të të drejtave të njeriut të kryera gjatë administratës së tij. Komuniteti ndërkombëtar po monitoron nga afër zhvillimet, pasi rasti mund të krijojë një precedent të rëndësishëm në lidhje me përgjegjësinë e liderëve kombëtarë për veprimet e ndërmarra gjatë mandatit të tyre.