Në një Amerikë gjithnjë e më të polarizuar dhe të zhgënjyer, një ide provokuese hap rrugën e saj mes sloganeve, peticioneve në internet dhe hashtags virale: “Jo shtetit të 51-të, po Kanadasë”.
Një pjesë e popullsisë amerikane, veçanërisht në shtetet kufitare si Vermonti dhe Montana, imagjinon me ironi – por edhe me njëfarë serioziteti – mundësinë e largimit nga Shtetet e Bashkuara për t’iu bashkuar Kanadasë fqinje. Një gjest i cili, edhe pse simbolik, zbulon një shqetësim në rritje dhe një mosbesim gjithnjë e më të theksuar ndaj institucioneve federale.
Zhgënjim drejtë sistemit federa
Në qendër të fenomenit qëndron mosbesimi ndaj politikës amerikane, e perceptuar si e largët, e paefektshme dhe viktimë e polarizimit ekstrem. Konfliktet ideologjike, krizat ekonomike dhe sociale pas pandemisë dhe betejat për të drejtat civile kanë përkeqësuar një thyerje të brendshme që shtyn shumë qytetarë të kërkojnë strehim, qoftë edhe ideal, në një model shoqërie më të qëndrueshme dhe gjithëpërfshirëse. Dhe këtu hyn Kanadaja, e parë nga disa si një vend më i qytetëruar, progresiv dhe më pak përçarës.
Shtetet Separatiste Amerikane: Një trend në rritje
Nëse ideja e një shteti të 51-të të SHBA-së – si Puerto Riko ose Uashington D.C. – është historikisht e lidhur me zgjerimin e unionit federal, fenomeni i ri e kthen perspektivën: disa amerikanë do të donin të largoheshin nga Bashkimi, jo të shtonin një anëtar të ri. Nga memet në mediat sociale te fushatat online, dëshira për ndarje nga një Amerikë që shumë nuk e ndjejnë më po rritet, duke nxitur lindjen e ndjenjave të vërteta secesioniste.
A është vërtet i mundur aneksimi i Kanadasë?
Nga pikëpamja kushtetuese, aneksimi në Kanada është i pamundur pa një revolucion ligjor dhe politik. Megjithatë, lëvizja nuk kërkon zgjidhje konkrete: është më tepër një akt simbolik, një mënyrë për të shprehur një protestë identitare kundër drejtimit aktual të vendit. Është ëndrra e një “diku tjetër” që përfaqëson vlerat që tani perceptohen si të munguara në Shtetet e Bashkuara.
Mes satirës dhe nostalgjisë, një sinjal që nuk duhet anashkaluar
Përdorimi në rritje i hashtagut #JoinCanada luhatet mes ironisë dhe nostalgjisë. Nëse për shumë është thjesht një shaka, për të tjerët është shprehje e një ndjenje autentike hutimi. Në një kontekst ku qytetarët ndihen të shkëputur nga sistemi politik, edhe hipotezat më imagjinative mund të shndërrohen në mjete të kritikës dhe reflektimit kolektiv.
Një krizë që flet për identitetin, jo vetëm për kufijtë
Refuzimi simbolik i shtetit të 51-të të SHBA-së dhe simpatia ndaj aneksimit në Kanada nuk përbëjnë një kërcënim real për integritetin kombëtar, por janë simptomë e një krize të thellë identiteti. Një pjesë e vendit po bën thirrje për reforma, gjithëpërfshirje dhe një ndjenjë të përtërirë përkatësie. Dhe ndërsa në Shtetet e Bashkuara ende diskutohet se kush mund të bëhet shteti i ardhshëm federal, ka nga ata që shikojnë veriun, duke ëndërruar për një Amerikë më të ngjashme me Kanadanë.