Zhvillimi amerikan i B61-13, një bombë bërthamore 24 herë më e fuqishme se bomba e Hiroshimës, është “dukshëm përpara afatit” sesa pritej. Një zëdhënës i Administratës Kombëtare të Sigurisë Bërthamore (NNSA), agjencia që menaxhon rezervat atomike amerikane, tha për Fox News se njësia e parë e prodhimit për këtë bombë bërthamore do të përfundojë brenda “këtij viti fiskal”.
Zëdhënësi i NNSA tha se shpërndarja e armës “u përshpejtua duke shfrytëzuar proceset e prodhimit të programit përkatës B61-12, njësia përfundimtare e të cilit u përfundua në vitin 2024, dhe duke zbatuar një sërë risive teknike për të optimizuar prodhimin e saj”. “B61-13,” vazhdoi ai, “do të ofrojë opsione shtesë kundër disa prej objektivave ushtarake më të vështira dhe më të gjera”.
Projekti B61-13 u njoftua në vitin 2023 nga Pentagoni në një deklaratë ku thuhet se “vendimi për të ndjekur këtë aftësi (…) i përgjigjet nevojave të një mjedisi sigurie që zhvillohet me shpejtësi”. Në atë kohë, Departamenti i Mbrojtjes theksoi gjithashtu se “Shtetet e Bashkuara kanë përgjegjësinë të vazhdojnë të vlerësojnë dhe të vënë në dispozicion aftësitë e nevojshme për të penguar në mënyrë të besueshme dhe, nëse është e nevojshme, për t’iu përgjigjur sulmeve strategjike dhe për të siguruar aleatët tanë”.
Vendimi për t’u pajisur me B61-13 është i lidhur me rishikimin e pozicionit bërthamor të vitit 2022, i cili i referohet varësisë në rritje bërthamore të Rusisë dhe Kinës. Kjo armë, shpjegojnë Sandia National Laboratories ku është zhvilluar, aktualisht është në prodhim të plotë dhe shtatë muaj përpara afatit falë “planifikimit inovativ” dhe me “një ulje prej më shumë se 25% në kohën e përgjithshme për njësinë e parë të prodhimit”. B61-13 fillimisht do të përdoret për të armatosur bombarduesit B-2 Spirit dhe më vonë bombarduesit stealth B-21.
Këtë javë, i nominuari i Donald Trump për administratorin e NNSA-së Brandon Williams tha në seancat dëgjimore të Kongresit përpara konfirmimit të tij se ai nuk do të rekomandonte rifillimin e testimit bërthamor, të cilin SHBA-ja e kreu për herë të fundit në vitin 1992. Ish-kongresmeni tha se vendimi do të ishte përtej juridiksionit të tij dhe se ai do të preferonte ta bazonte atë në “informacione jo-shkencore”.
Presidenti Trump shpesh ka shprehur skepticizëm për armët bërthamore. Në një intervistë muajin e kaluar, manjati tha se “ne shpenzojmë shumë para për ta” dhe është “me të vërtetë keq të shpenzosh të gjitha këto para për diçka që, nëse përdoret, ndoshta do të sjellë fundin e botës”. Aversioni ndaj armëve bërthamore që i atribuohet kreut të Shtëpisë së Bardhë është pjesërisht pas njoftimit të fundit të negociatave midis Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, që synojnë të parandalojnë regjimin e Ajatollahëve nga marrja e armëve bërthamore.
Ndërsa Trump, me një sy në çmimin Nobel, duket se synon një marrëveshje me Pekinin dhe Moskën për të reduktuar arsenalet e tyre përkatëse, Fondacioni Heritage, instituti më i rëndësishëm konservator amerikan, paralajmëron administratën republikane se Uashingtoni nuk ka armë bërthamore taktike për të luftuar kundër Kinës në rast të një lufte në Paqësor. Një alarm që Shtëpia e Bardhë nuk mund të lejojë ta injorojë.