Në thellësitë e minierave të qytetit Ottosdal, në Afrikën e Jugut, janë zbuluar objekte të çuditshme dhe të lashta që kanë ngjallur interes në mbarë botën: të ashtuquajturat “Sferat e Klerksdorp-it”.
Çfarë janë saktësisht këto sfera?
“Sferat” janë formacione natyrore, të krijuara rreth 3.2 miliardë vjet më parë, në një kohë kur jeta në Tokë sapo kishte filluar të zhvillohej. Ato ndodhen brenda shkëmbinjve metamorfikë të përbërë nga pirofilliti, një mineral i rrallë dhe i butë që formohet në kushte të veçanta gjeologjike.
Shumica e këtyre sferave kanë forma elipsoide ose të çrregullta, dhe përbëhen nga minerale të zakonshme si hematiti, piriti, goetiti dhe wollastoniti. Kur nuk janë të oksiduara, ato kanë një ngjyrë të artë ose metalike.
Si janë formuar?
Sipas shkencës, sferat janë konkrecione, që do të thotë se janë formuar nga grumbullimi i mineraleve rreth një qendre në mënyrë graduale, përmes reaksioneve kimike që ndodhin në sedimente. Kjo është një dukuri e zakonshme në historinë gjeologjike të Tokës.
Në rastin e Klerksdorp-it, këto formacione u krijuan nga fluide minerale që qarkullonin në shtresat vullkanike, të cilat më vonë u transformuan në pirofillit përmes procesit të metamorfizmit.
Pse janë quajtur “misterioze”?
Në vitet ’80, disa revista dhe autorë pseudoshkencorë pretenduan se këto sfera ishin artefakte të krijuar nga civilizime të lashta ose nga jashtëtokësorë. Madje u përfshinë edhe në listën e famshme të t. ashtuquajturve OOPArts – objekte jashtë vendit dhe kohës.
Një nga legjendat më të përhapura ishte ajo që thoshte se një nga sferat lëvizte vetë brenda një vitrine në muzeun e Klerksdorp-it. Më vonë u vërtetua se kjo ndodhte për shkak të dridhjeve nga shpërthimet në minierat përreth.
Çfarë thotë shkenca?
Të gjitha pretendimet e jashtëzakonshme janë hedhur poshtë me anë të analizave petrografike dhe mineralogjike, të kryera nga shkencëtarë dhe gjeologë profesionistë. Sferat janë 100% natyrore, nuk janë prej ndonjë metali të panjohur dhe nuk kanë asgjë “të pazakontë”, përveç moshës së tyre të lashtë dhe bukurisë së tyre gjeologjike.
Përfundim
Sferat e Klerksdorp-it janë dëshmi të mrekullive që natyra ka krijuar në miliarda vite, dhe jo artefakte të ndonjë qytetërimi të humbur. Janë pjesë e historisë së Tokës dhe një kujtim i thjeshtësisë, por edhe kompleksitetit të proceseve natyrore që formojnë botën ku jetojmë.
💡 Këshillë për vizitorët: Nëse ndonjëherë vizitoni Afrikën e Jugut, mos harroni të ndaloni në muzeun e Klerksdorp-it – aty ku natyra dhe historia bashkohen në një formë sferike misterioze!
