Gjykata e BE-së: “Përcaktimi i vendeve të sigurta duhet të vlerësohet nga gjyqtarët”. Reagon qeveria italiane
Luksemburg – Gjykata e Drejtësisë së Bashkimit Evropian (GJED) ka rrëzuar përkufizimin e një vendi të tretë të sigurt mbi të cilin mbështetet ligji italian për dërgimin e migrantëve në qendrat e riatdhesimit në Shqipëri. Vendimi vjen si përgjigje ndaj një kërkese të paraqitur nga Gjykata e Romës, e cila nuk ka njohur ende legjitimitetin e urdhrave të ndalimit kundër migrantëve të shpëtuar në Mesdhe dhe të transferuar në Shqipëri. Qeveria italiane kishte klasifikuar disa vende – si Egjipti dhe Bangladeshi – si të sigurta, gjë që u vu në pikëpyetje nga gjyqtarët.
Çfarë përcakton vendimi?
Sipas GJED, një vend anëtar mund të përcaktojë vende të sigurta të origjinës përmes një akti legjislativ, por vetëm nëse ky përcaktim i nënshtrohet një shqyrtimi gjyqësor efektiv. Burimet mbi të cilat mbështetet ky përcaktim duhet të jenë “mjaftueshëm të qasshme si për aplikantin, ashtu edhe për gjyqtarin”, për të garantuar një mbrojtje të efektshme ligjore.
Gjykata thekson gjithashtu se një shtet anëtar nuk mund të përfshijë në listën e vendeve të sigurta një vend që nuk garanton mbrojtje të mjaftueshme për të gjithë popullsinë e tij. Ky standard vlen deri në hyrjen në fuqi të rregullores së re të BE-së më 12 qershor 2026 – përveç nëse shtyhet nga ligjvënësi evropian – e cila do të lejojë përjashtime për kategori të caktuara njerëzish.
Reagimi i Palazzo Chigi
Përmes një deklarate zyrtare, qeveria italiane e konsideroi vendimin “të habitshëm”. Sipas Palazzo Chigi:
“Edhe një herë, juridiksioni – këtë herë evropian – po pretendon kompetenca që nuk i përkasin, duke ndërhyrë në fushën e politikës dhe duke kufizuar autonominë e qeverive dhe parlamenteve kombëtare.”
Deklarata kritikon faktin që vendimi i GJED lejon që vlerësimi i një gjyqtari kombëtar, bazuar edhe në burime private, të mbizotërojë mbi hetimet e kryera nga institucionet shtetërore dhe të miratuara nga Parlamenti.
“Ky vendim duhet t’i shqetësojë të gjithë, përfshirë edhe forcat politike që sot gëzohen për të, sepse zvogëlon më tej hapësirën tashmë të kufizuar për shtetet në menaxhimin e çështjeve të migracionit”, thekson më tej deklarata.
Qeveria italiane shpreh shqetësim për ndikimin e këtij vendimi në përpjekjet për të luftuar migracionin e paligjshëm dhe për të mbrojtur kufijtë kombëtarë, sidomos në një kohë kur janë vetëm disa muaj deri në hyrjen në fuqi të Paktit të ri Evropian për Migracionin dhe Azilin.
“Gjatë dhjetë muajve të mbetur deri në zbatimin e Paktit Evropian, qeveria do të vijojë të kërkojë çdo zgjidhje të mundshme, teknike dhe rregullatore, për të mbrojtur sigurinë e qytetarëve italianë.”