Ndërsa presioni ndërkombëtar rritet mbi Izraelin për të përfunduar operacionin e tij ushtarak në Gaza për shkak të kushteve katastrofike humanitare atje, protestat po bëhen më të forta edhe në vetë Izraelin.
Kërkesat janë të ndryshme, por ka gjithnjë e më shumë zëra që i bëjnë thirrje kryeministrit Benjamin Netanyahu që më në fund t’i japë fund operacionit të luftës. Më të zhurmshmit në protesta që nga dita e parë kanë qenë familjet e pengjeve të rrëmbyera nga Hamasi gjatë një sulmi të paprecedent në tetor 2023, si arsyeja kryesore për hakmarrjen e Izraelit.
Sipas të dhënave nga fillimi i gushtit, ka ende rreth 50 pengje izraelite në Rripin e Gazës. Nuk ka informacion të besueshëm se sa janë ende gjallë, dhe mediat izraelite besojnë se të paktën gjysma e tyre janë.
Efrat Machikawa, xhaxhai i së cilës ishte ndër të fundit që u lirua nga Hamasi në fund të janarit të këtij viti, ka vazhduar luftën për lirimin e pengjeve të mbetura.
E angazhuar në fushat diplomatike dhe politike, ajo ka thënë që nga dita e parë se qëllimi i Netanyahu-t nuk është paraqitur kurrë me ndershmëri: “I gjithë kombi është mashtruar. Ata na thonë se presioni ushtarak do t’i kthejë pengjet, por në fakt vetëm i vret ata.” Familjet theksojnë se asnjë peng nuk u lirua përmes veprimeve ushtarake, por vetëm përmes negociatave.
Që nga fillimi, veprimi ushtarak kundër Hamasit është kundërshtuar nga dy organizata kryesore izraelite për të drejtat e njeriut – B’Tselem dhe Mjekët për të Drejtat e Njeriut. Në fund të korrikut, ata e akuzuan publikisht qeverinë izraelite për gjenocid për vrasjet dhe urinë e popullsisë lokale për herë të parë.
Ish-politikanë kryesorë, gjeneralë dhe oficerë të inteligjencës po flasin gjithnjë e më shumë kundër vazhdimit të luftës.
“Ajo që po bën Izraeli tani në Gaza është shumë afër një krimi lufte”, tha ish-kryeministri izraelit Ehud Olmert gjatë një interviste me BBC në maj. Ai shtoi se kjo tani është një luftë pa qëllim dhe se është koha të ndalet.
Tamir Pardo, i cili ishte drejtor i Mossad-it nga viti 2011 deri në vitin 2016, i tha The Atlantic se zgjatja e luftës po çon në kolaps moral dhe politik sepse nuk sheh më ndonjë qëllim ushtarak ose politik përveç hakmarrjes.
Dy muaj më parë, më shumë se 1,300 akademikë izraelitë nënshkruan një letër të hapur duke paralajmëruar për rënie morale: “Kjo është një listë e tmerrshme krimesh lufte dhe krimesh kundër njerëzimit – faji ynë… Ndalojeni këtë luftë politike që nuk i shërben sigurisë kombëtare të Izraelit.”
Rreth 350 shkrimtarë izraelitë, përfshirë David Grossman, Joshua Sobol dhe Zeruya Shalev, nënshkruan një letër në prill duke bërë thirrje për t’i dhënë fund luftës shkatërruese në Gaza, raportoi Times of Israel.
“Kjo luftë po rrezikon jetën e ushtarëve, pengjeve dhe po shkakton vuajtje të tmerrshme për civilët e pambrojtur në Gaza”, thuhej në letër. “Veprimet në Gaza dhe territoret e pushtuara nuk u kryen në emrin tonë, por ato bëhen me shpenzimet tona.” Autorët akuzojnë kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu se po e vazhdon luftën për arsye personale.
Publicisti i njohur botërisht Yuval Noah Harari shkroi: “Nëse nuk bëjmë një ndryshim dramatik në qëndrimin tonë ndaj palestinezëve, arroganca dhe hakmarrja jonë do të na çojnë në një disfatë historike”.
“Në javët e para të luftës, Izraeli gëzoi mbështetje ndërkombëtare të paparë. Kjo tani është humbur”, theksoi ai.
Janë zërat e intelektualëve që janë bërë gjithnjë e më të zëshëm ditët e fundit. Një grup figurash të shquara publike izraelite, përfshirë akademikë, artistë dhe intelektualë publikë, i kanë bërë thirrje bashkësisë ndërkombëtare të vendosë “sanksione paralizuese” ndaj Izraelit, mes tmerrit në rritje për urinë e banorëve të Gazës.
Mbi 30 nënshkruesit e letrës së botuar në Guardian përfshijnë fituesin e çmimit Oscar Yuval Abraham; ish-prokurorin e përgjithshëm izraelit Michael Ben-Yair; Avraham Burg, ish-kryetar i parlamentit izraelit dhe ish-kreu i Agjencisë Hebraike; dhe disa fitues të Çmimit prestigjioz të Izraelit, çmimit më të lartë kulturor të Izraelit.
Letra akuzon Izraelin se “i lë njerëzit e Gazës të vdesin nga uria dhe po shqyrton dëbimin me forcë të miliona palestinezëve”. Protesta po zhvillohen çdo ditë në qytetet izraelite, më shpesh në Tel Aviv, nga ata që kërkojnë t’i jepet fund luftës. Shpesh ndodhin përplasje të vogla me ata që kërkojnë që lufta të vazhdojë.
Nga sondazhet përkatëse, i fundit u botua në fund të korrikut në Kanalin 12 të Izraelit dhe u raportua nga Jerusalem Post. Sipas saj, 67 përqind e izraelitëve mbështesin një marrëveshje gjithëpërfshirëse që në një fazë do të kthente të gjithë pengjet dhe ushtarët e vdekur në këmbim të përfundimit të luftës në Gaza. Një marrëveshje që do t’i jepte fund menjëherë luftës kundërshtohet nga 12 përqind e të anketuarve dhe vetëm tetë përqind mbështesin marrëveshjen me faza që qeveria po shqyrton aktualisht.
Kjo është një rënie e madhe e mbështetjes krahasuar me fillimin e operacionit, por edhe me fillimin e këtij viti. Mbështetja për vazhdimin e luftës është dukshëm më e ulët midis izraelitëve me prirje të majta (vetëm 8 përqind mbështesin veprimet ushtarake), ndërsa të anketuarit me prirje të djathta (rreth 45 përqind) mbështesin më shpesh operacione të mëtejshme ushtarake. Por disa media po publikojnë sondazhe me rezultate krejtësisht të kundërta.
Nimrod Flaschner, një analist politik izraelit, i tha Jerusalem Post: “Opinioni publik në Izrael po bëhet gjithnjë e më i polarizuar, por sondazhet e fundit tregojnë një ndryshim të rëndësishëm: shumica e izraelitëve, madje edhe ata që më parë mbështesnin operacionet ushtarake, tani kërkojnë një zgjidhje pragmatike që synon lirimin e pengjeve dhe përfundimin e krizës humanitare në Gaza.” Shqetësimi në rritje për situatën humanitare dhe lodhja nga konflikti i zgjatur janë trende të dukshme. /tesheshi.com/