Bashkimi Europian po investon në dronë dhe inteligjencë artificiale, ndërsa kërkon të shfrytëzojë teknologjitë moderne për të fituar epërsi në forcat mbrojtëse të gjeneratës së ardhshme.
Lidhur me këtë çështje, Dhoma e Lajmeve Europiane ka shkruar një tekst, së bashku me agjencitë europiane të lajmeve AFP, Agerpres, BTA, CTK, DPA, EFE, PAP, STA.
Ja një fragment nga teksti:
Ushtarët dhe tanket dikur dominonin, por në fushat e betejës së sotme, mjetet ajrore pa pilot, sistemet robotike dhe inteligjenca artificiale po luajnë gjithnjë e më shumë një rol vendimtar, duke paralajmëruar një epokë të re në të cilën teknologjitë moderne përcaktojnë ekuilibrin e fuqisë.
Të enjten, ministri i Brendshëm gjerman Alexander Dobrind njoftoi se Gjermania do të “ripajiset” me dronë mbrojtës duke reformuar Aktin e Sigurisë së Aviacionit, i cili është hartuar për të parandaluar dhe për t’iu përgjigjur sulmeve ndaj aviacionit.
Presidenti polak Karol Nawrotski i tha Këshillit të Sigurimit të OKB-së të mërkurën se “sot siguria jonë kërcënohet jo vetëm nga tanket dhe raketat, por edhe nga sulmet kibernetike, fushatat e dezinformimit, përdorimi i të ashtuquajturave ‘deep false’ (inteligjencë artificiale që krijon skedarë audio dhe video të rremë, por bindshëm realistë) dhe manipulimi në media”.
Nawrotski tha se inteligjenca artificiale mund të ndihmojë gjithashtu Poloninë të mbrohet, por teknologjia duhet të rregullohet dhe Këshilli i Sigurimit i OKB-së duhet të luajë një rol udhëheqës në përcaktimin e udhëzimeve për përdorimin dhe zhvillimin e saj.
Në një letër të hënën, politikanë, laureatë të Çmimit Nobel për Paqen dhe shkencëtarë që punojnë për gjigantët e inteligjencës artificiale Anthropic, Google DeepMind, Microsoft dhe OpenAI lëshuan një paralajmërim të ngjashëm. Ata u bënë thirrje vendeve në mbarë botën të vendosin “vija të kuqe” që inteligjenca artificiale do të ishte shumë e rrezikshme për t’u kaluar.
Në frontin e mbrojtjes, ata paralajmëruan kundër besimit të sistemeve të inteligjencës artificiale me komandën e arsenaleve bërthamore ose çdo lloj sistemi vdekjeprurës autonom të armëve, dhe kundër përdorimit të teknologjisë për sulme kibernetike.
Shkeljet ruse të hapësirës ajrore mbi Poloni, Rumani dhe Estoni në dy javët e fundit kanë ngritur shqetësime në Bashkimin Evropian dhe NATO dhe kanë nxjerrë në pah përgatitjet e tyre për luftën me dronë. Në përgjigje, Polonia rrëzoi disa nga dronët që kishin hyrë në hapësirën e saj ajrore, duke shënuar herën e parë që nga fillimi i pushtimit rus të Ukrainës që dronë rusë ishin shkatërruar gjatë fluturimit mbi territorin e NATO-s.
Në mënyrë të ngjashme, dronë u panë këtë javë mbi aeroportet në Danimarkë dhe Norvegji. Ndërsa ende nuk ka prova që lidhin këto incidente me Rusinë, Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen i ka quajtur ato “një model i vënies në pikëpyetje të vazhdueshme të kufijve tanë”.
“Mur kundër dronëve” në ndërtim e sipër
Kërcënimet në rritje e kanë çuar Komisionin Evropian të propozojë një të ashtuquajtur “mur kundër dronëve” përgjatë krahut lindor të NATO-s. Në fjalimin e saj për Gjendjen e Unionit në fillim të këtij muaji, von der Leyen tha se BE-ja “duhet t’i kushtojë vëmendje thirrjes së miqve tanë në Baltik dhe të ndërtojë një mur kundër dronëve”. Ajo shtoi: “Kjo nuk është një ambicie abstrakte. Është gurthemeli i një mbrojtjeje të besueshme”.
Gutbert Cerf, CEO i kompanisë gjermane të mbrojtjes Helsing, tha në mars se “një mur kundër dronëve mund të ndërtohet brenda një viti”, duke shtuar se “nevojiten sisteme njohjeje, satelitë dhe ndoshta dronë zbulues”.
Inspektori i Përgjithshëm i Forcave të Armatosura Gjermane, Carsten Breuer, paralajmëroi se do të ishte “gabim” të ndalonim së shikuari kërcënime të tjera. “Nuk duhet të themi se po përqendrohemi vetëm te dronët. Sado qendror të jetë zhvillimi i dronëve për aftësitë tona mbrojtëse, ne ende përballemi me kërcënime nga raketat lundruese, raketat dhe avionët”.
Sipas Cerf, përvoja e Ukrainës ka treguar se vendet perëndimore kanë nevojë për një formë të ndryshme të pengimit përgjatë krahut të tyre lindor. Dronët nuk shihen si një alternativë ndaj tankeve dhe artilerisë, por si një plotësues i domosdoshëm dhe shumë efektiv nga ana e kostos, argumentoi ai.
Ndërsa Komisioni Evropian ende nuk ka publikuar plane të detajuara për “murin e dronëve”, një zëdhënës konfirmoi të enjten se nëntë vende të BE-së – Bullgaria, Estonia, Letonia, Finlanda, Lituania, Polonia, Danimarka, Sllovakia dhe Rumania – si dhe kandidatja e BE-së, Ukraina, do të takohen sot në Bruksel për të diskutuar propozimin.
Sipas Komisionerit të Mbrojtjes të BE-së, Andrius Kubilius, koalicioni duhet të mësojë nga Ukraina. “Duhet ta harrojmë Silicon Valley – është e kaluara. Ukraina është e ardhmja“, tha ai.
Për muaj të tërë, Ukraina është sulmuar pothuajse çdo natë nga qindra dronë rusë. Për t’i mbrojtur ata, Kievi ka zhvilluar mjete të lira, të tilla si kundërmasa elektronike dhe dronë interceptues. Sipas një analize të të dhënave të Forcave Ajrore Ukrainase nga Agjencia Franceze (AFP), më shumë se 80% e dronëve rusë rrëzohen. /tesheshi.com/