Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, njoftoi pezullimin e menjëhershëm të të gjitha negociatave tregtare me Kanadanë pas publikimit të një reklame televizive kritike ndaj tarifave të Uashingtonit.
Reklama, e financuar nga qeveria e provincës kanadeze të Ontarios, citoi ish-Presidentin Ronald Reagan, një ikonë e konservatorizmit amerikan, me frazën: “Tarifat dëmtojnë çdo amerikan”.
Trump reagoi ashpër në mediat sociale, duke e quajtur reklamën “FALSE” dhe “skandaloze”, duke shtuar se bisedimet tregtare me Ottawa-n “MBAROJNË KËTU”.
Tarifat dhe Tensionet me Ottawa-n
Administrata Trump ka futur një taksë prej 35% mbi importet e shumta kanadeze, përveç detyrimeve specifike që synojnë sektorë kyç si automobilat dhe çeliku. Ontario, zemra industriale e Kanadasë, ka qenë ndër më të goditurat.
Disa përjashtime mbeten në fuqi për produktet e përfshira në Marrëveshjen e Tregtisë së Lirë të Amerikës së Veriut, të negociuar nga Trump gjatë mandatit të tij të parë.
Kryeministri i ri kanadez Mark Carney, i zgjedhur në fillim të vitit, ishte përpjekur të rihapte bisedimet me Uashingtonin për të zbutur ndikimin e tarifave, por lëvizjet e tij janë komplikuar nga qëndrimet e Guvernatorit të Ontarios, Doug Ford, një nga kritikët më të ashpër të taksave të vendosura mbi kompanitë amerikane që blejnë produkte kanadeze.
Reklama e Reganit dhe Kontradiktat e Fondacionit
Reklama njëminutëshe, e cila u transmetua javën e kaluar në rrjetet kryesore televizive amerikane, rikthehet në fjalimin radiofonik të Reganit në vitin 1987 mbi tregtinë e jashtme. Imazhet përfshijnë Bursën e Nju Jorkut dhe vinça që valëvitin flamuj amerikanë dhe kanadezë, ndërsa zëri i ish-presidentit thotë: “Kur dikush thotë, ‘Le të vendosim tarifa për importet e huaja’, duket si një gjest patriotik, por vetëm shkurtimisht. Në planin afatgjatë, këto barriera dëmtojnë çdo amerikan, punëtor dhe konsumator.” “Tarifat e larta çojnë në mënyrë të pashmangshme në hakmarrje, luftëra tregtare, tregje në kolaps, biznese të mbyllura dhe miliona vende pune të humbura.”
Fondacioni Ronald Reagan, i cili ruan trashëgiminë e ish-presidentit, kritikoi reklamën, duke akuzuar qeverinë e Ontarios se përdori audion dhe videon e Reganit “në mënyrë selektive” dhe se nuk kërkoi autorizim. Organizata tha se po “vlerësonte opsionet ligjore”.
Trump përsëriti deklaratën e Fondacionit, duke pretenduar se videoja kanadeze u krijua për të “ndërhyrë” në vendimin e ardhshëm të Gjykatës Supreme të SHBA-së, që pritet në nëntor, mbi ligjshmërinë e tarifave të përgjithshme të Uashingtonit.
Kjo përfaqëson provën më të madhe të autoritetit presidencial të Trump në çështjet ekonomike: një vendim i kundërt mund t’i detyrojë Shtetet e Bashkuara të kthejnë miliarda dollarë të mbledhura përmes tarifave.
Një fushatë prej 75 milionë dollarësh kanadezë
Reklama është pjesë e një fushate prej 75 milionë dollarësh kanadezë (rreth 46 milionë euro) që transmetohet në kanalet kryesore televizive amerikane. Në një mesazh që shoqëronte videon, Ford shkroi: “Ne nuk do të ndalemi kurrë së denoncuari tarifat e SHBA-së kundër Kanadasë.”
I njëjti citat i Reagan u përdor disa muaj më parë nga Ambasada Kineze në Uashington, në një postim që vinte në pikëpyetje politikën globale të tarifave të Trump.
Pasojat Ekonomike
Ontario, provinca më e populluar e Kanadasë dhe ekonomia më e madhe rajonale, ka pësuar dëmin më të madh. Tarifat amerikane – 50% për metalet dhe 25% për automobilat – kanë shkaktuar humbje vendesh pune dhe një krizë në shumë kompani.
Ford më parë iu ishte përgjigjur kërcënimeve të Trump duke deklaruar gatishmërinë e saj për të ndërprerë edhe furnizimin me energji elektrike në Shtetet e Bashkuara. Në një rast tjetër, ajo i krahasoi politikat tregtare amerikane me një thikë “në anën tonë”, duke i kërkuar Kongresit Amerikan të ushtronte presion mbi Shtëpinë e Bardhë.
As Carney dhe as Ford nuk kanë komentuar ende vendimin e Trump, i cili shënon ndërprerjen e dytë në negociatat tregtare midis dy vendeve në vitin 2025.
I mëparshmi erdhi pasi Ottawa njoftoi një taksë mbi shërbimet dixhitale që synonte kompanitë e mëdha amerikane të teknologjisë – një masë që më vonë u tërhoq, me Uashingtonin që pretendonte se Kanadaja ishte “dorëzuar” ndaj presionit të Trump.