Debati mbi të ardhmen e automobilave në Evropë vazhdon, me blerësit potencialë që ngrenë dyshime serioze. Ja disa detaje për të shpërndarë çdo frikë dhe dyshim…
Ndryshimi kryesor, për të qenë i qartë, është se kuadri rregullator për motorët me djegie të brendshme (benzinë/naftë) dhe, sigurisht, hibridet, nuk do të ndryshojë menjëherë për makinat e reja që janë tashmë në treg ose që do të jenë në treg në vitet e ardhshme, dhe se konsumatorët e sotëm nuk duhet të ndihen sikur po “investojnë në një teknologji të destinuar të dështojë”.
Cila është situata aktuale në nivelin e politikave evropiane?
Korniza rregullatore e Komisionit Evropian kërkon një objektiv “0 g CO₂/km” për makinat dhe furgonët e rinj të pasagjerëve që do të vendosen në treg në Bashkimin Evropian nga viti 2035 e tutje, që do të thotë zero emetime për automjetet e reja me motorë me djegie të brendshme.
Megjithatë, në të njëjtën kohë, industria e automobilave – përmes Shoqatës Evropiane të Prodhuesve të Automobilave (ACEA) – thekson se objektivat 2030-2035 janë aktualisht “jorealiste” duke pasur parasysh kushtet aktuale të tregut, infrastrukturën, kostot e energjisë dhe zinxhirët e furnizimit. ACEA ka mirëpritur një “fleksibilitet” të caktuar në rregulloren e emetimeve të CO₂, duke theksuar nevojën për “masa afatmesme” dhe një “strategji afatgjatë”.
Në të njëjtën kohë, Komisioni është zotuar të rishikojë kornizën rregullatore, me një fokus të veçantë në automjetet e lehta tregtare (furgonët) dhe neutralitetin teknologjik.
Çfarë do të thotë kjo për blerësit e makinave me benzinë, naftë dhe hibride sot?
Për këdo që blen një makinë të re me benzinë ose naftë sot, nuk ka asnjë çështje ligjore “përdorimi i saj është i ndaluar pas vitit 2035”. Ndalimi vlen vetëm për shitjen e makinave të reja me motorë me djegie të brendshme nga ajo datë e tutje, d.m.th., 1 janar 2035 (përveç nëse zgjatet).
– Pronarët e makinave të reja me motorë me djegie të brendshme nuk duhet t’i nënshtrohen “taksave”, kufizimeve të trafikut ose taksave shtesë vetëm sepse automjeti është benzinë/naftë.
– Problemi i vërtetë mund të ketë të bëjë me flotën “e vjetër”: automjetet me motorë me djegie të brendshme që janë 10 vjeç ose më të vjetër, ose që nuk plotësojnë specifikimet/emetimet më të fundit, janë në rrezik të rregulloreve shtesë të emetimeve, taksave dhe kufizimeve të trafikut në zonat me emetime të ulëta (siç janë rrugët unazore, etj.).
Prandaj, për konsumatorin e sotëm, zgjedhja e një makine të re me benzinë, naftë ose hibride mbetet plotësisht e sigurt në aspektin e kuadrit legjislativ për vitin 2035, me kusht që makina të jetë e pajisur me teknologji moderne dhe të përmbushë specifikimet/emetimet aktuale.
Çfarë ndodh më pas
– ACEA dhe organe të tjera po bëjnë thirrje për fleksibilitet të mëtejshëm në zbatimin e objektivave të CO₂ për vitet 2030–2035, me masa më të matura, neutralitet teknologjik (jo vetëm BEV) dhe stimuj shtesë nga ana e kërkesës.
Në veçanti, ata po shqyrtojnë dritaret kohore për objektivat e ndërmjetëm, stimujt për blerjen e automjeteve të vogla elektrike dhe zhvillimin më të madh të infrastrukturës së karikimit si një kusht i domosdoshëm për tranzicionin.
– Në të gjitha vendet e BE-së, janë planifikuar iniciativa kombëtare që do të forcojnë elektromobilitetin, por do të përfshijnë edhe rinovimin e flotës së motorëve me djegie të brendshme “të plakur”, që do të thotë se motorët pak a shumë “modernë” me benzinë/naftë që janë aktualisht në qarkullim do të kenë ende një jetëgjatësi.
– Së fundmi, megjithëse viti 2035 mbetet “pika e kthesës” për shitjen e makinave të reja me motor me djegie të brendshme, diskutimet mbi kornizën vazhdojnë dhe çdo rishikim mund të ndikojë në kohën e zbatimit, kushtet teknologjike ose aftësitë (p.sh., përdorimi i karburanteve elektronike, zgjidhjet hibride).
Aspekte praktike për vëndet e BE-së
Për blerësin potencial të makinave sot, mesazhi është i qartë: nëse zgjedhin një makinë të re me teknologji moderne benzine ose nafte, mund ta bëjnë këtë pa marrë parasysh se po “investojnë në një teknologji që do të hiqet gradualisht në vitin 2035”. Kjo kohë (2035) i referohet shitjes së makinave të reja me motor me djegie të brendshme në atë datë (dhe më pas), jo qarkullimit ose përdorimit të modeleve moderne të vendosura sot.
Për më tepër, nëse mirëmbajnë ose blejnë një makinë “më të vjetër” (p.sh., 10 vjet ose më të vjetër) me një motor benzine ose nafte, ata duhet të informohen për kufizimet, taksat ose iniciativat fiskale të mundshme në të ardhmen që mund të synojnë nxjerrjen e saj nga përdorimi ose kufizojnë përdorimin e saj.
Për tregjet e automjeteve të korporatave, komerciale (furgon) dhe flotës, kalimi në teknologji të pastra do të jetë gradual, me një fokus të veçantë në hibridet, plug-in dhe automjetet elektrike. Megjithatë, teknologjia konvencionale nuk do të “eliminohet” menjëherë.
Përfundimi
Tregu i automobilave në Evropë po kalon një periudhë transformimi. Lëvizshmëria elektrike është një drejtim strategjik. Megjithatë, motorët me benzinë dhe naftë nuk janë të vjetëruar sot, as nuk duhet të konsiderohen si një zgjedhje e keqe. Elementet thelbësore janë gjendja moderne teknologjike e automjetit, përputhshmëria me standardet e emetimeve dhe ndërgjegjësimi i pronarëve të makinave klasike, të cilët do të përballen me surpriza nga Bashkimi Evropian, i cili tashmë ka sinjalizuar qartë dekurajime drastike për përdorimin e makinave klasike. Kjo, pasi të zbatohet, do të nënkuptojë gjithashtu eliminimin e çdo vlere që këto makina kanë sot.
Me fjalë të tjera, konsumatorët sot mund të zgjedhin me besim midis automjeteve me benzinë, naftë ose hibride për një makinë të re, duke e ditur se përdorimi i tyre nuk do të ndikohet nga ndalimi i shitjes së makinave të reja të këtij lloji duke filluar nga viti 2035. “Basti” për kohët që vijnë ka të bëjë kryesisht me politikat e rinovimit të flotës, infrastrukturën e tarifimit dhe teknologjitë që do të dominojnë që atëherë e tutje.