Një laborator i Universitetit Yale ka përdorur imazhe satelitore për të hartëzuar vendndodhjen e fëmijëve të rrëmbyer nga Ukraina në Rusi që nga viti 2022, duke zbuluar 210 kampe riedukimi dhe trajnimi ushtarak ku ata po dërgohen, tha drejtori i tij për AFP.
Me kërkesë të Departamentit të Shtetit të SHBA-së atë vit, Laboratori i Kërkimeve Humanitare (HRL) u zotua të vlerësonte numrin e fëmijëve të transferuar me forcë nga autoritetet ruse dhe shkallën e fenomenit, shpjegoi drejtori i tij, Nathaniel Raymond, i cili ishte në Stokholm të hënën për një seminar në Parlamentin Suedez kushtuar kësaj çështjeje.
Fillimisht, ai e konsideronte detyrën pothuajse të pamundur.
“Si mund t’i gjejmë fëmijët e fshehur dhe të mbrojtur nga shërbimet ruse të sigurisë? Në një rast rrëmbimi për të cilin kemi vetëm internetin dhe imazhet satelitore?” pyeste veten ai. Zgjidhja erdhi falë një gabimi të bërë nga rusët: selfie të zyrtarëve vendas rusë me fëmijë ukrainas.
“Zyrtarët vendas, në një përpjekje për të fituar favorin e Kremlinit, bënë foto me fëmijë në autobusë”, thotë Raymond.
“Gjëja më qesharake në lidhje me këtë histori”, thotë ai, “është se ata kishin harruar të fiknin gjurmimin e vendndodhjes së telefonit të tyre”.
“Kështu që ne ishim në gjendje të nxirrnim gjerësinë dhe gjatësinë gjeografike të vendndodhjeve të këtyre zyrtarëve, dhe pastaj pamë në foto se mund të identifikonim pajisjet, duke përfshirë edhe Apple Watch-et e tyre. Ne filluam kërkimin”, shpjegon ai.
Informacioni po ndahet me autoritetet ukrainase.
Që atëherë, duke analizuar të dhëna të tjera të disponueshme, duke përfshirë fotot zyrtare të publikuara nga autoritetet ruse, HRL ka identifikuar 210 kampe riedukimi dhe ushtarake në të gjithë Rusinë ku mbahen disa fëmijë nga Ukraina.
Laboratori vlerëson se numri i tyre i përgjithshëm është 36,000. Pas urdhër-arresti të lëshuar nga Gjykata Ndërkombëtare Penale (ICC) në vitin 2023 kundër Vladimir Putin, autoritetet ruse ndaluan publikimin e këtij lloj informacioni në internet: “Ata po fillojnë të pastrojnë vendin e krimit dhe të zhvendosin fëmijët.”
Fati i këtyre fëmijëve duhet të jetë një përparësi kryesore në negociatat në vazhdim, përfundon Raymond.