3 Dhjetori ishte dita ndërkombëtare e Personave me Aftësi të Kufizuara: Një pasqyrë e realitetit të hidhur në Shqipëri.
Për shumicën e njerëzve, Dita Ndërkombëtare e Personave me Aftësi të Kufizuara është një mundësi për të rritur ndërgjegjësimin dhe për të ndihmuar ata që kanë nevoja të veçanta. Por, për personat me aftësi të kufizuara në Shqipëri, kjo ditë ka një kuptim shumë të ndryshëm. Ajo shënon një mundësi për të reflektuar mbi realitetin e tyre të përditshëm – një realitet të përbuzur, të harruar dhe të nënvlerësuar nga shoqëria, shteti dhe shpesh edhe nga vetë familjet.
Në Shqipëri, shumë persona me aftësi të kufizuara jetojnë nën një realitet të trishtë, që shpesh kalon pa u vënë re. Ata janë të detyruar të përballen me pengesa fizike dhe sociale, dhe shumë prej tyre janë të privuar nga mundësitë e barabarta në shoqëri. Ndërsa bota po bën hapa të mëdhenj drejt përfshirjes dhe mundësive të barabarta, Shqipëria shpesh mbetet pas, duke u përballur me një infrastrukturë të papërshtatshme dhe një shoqëri që nuk ka ende një kuptim të plotë të nevojave të personave me aftësi të kufizuara.
Për fat të keq, ata që jetojnë me aftësi të kufizuara shpesh përballen me trajtime degradueses, jo vetëm nga shoqëria, por edhe nga vetë profesionistët e shëndetit. Shpesh ata trajtohen me indiferencë, neglizhencë ose keqtrajtueshëm, duke iu mohuar shërbimet shëndetësore të nevojshme, madje edhe kur janë në gjendje kritike. Mjekët, në disa raste, nuk ofrojnë kujdesin e duhur, duke i lënë këta individë të përballen me sëmundje dhe dhimbje të panevojshme, thjesht sepse nuk kanë mundësi të shprehin plotësisht nevojat e tyre. Shteti dhe institucionet e tij shpesh janë të paaftë për të siguruar përfshirjen dhe mbrojtjen e këtyre personave, duke i lënë ata të jetojnë në kushte të vështira dhe në mjerim.
Në shumë raste, personat me aftësi të kufizuara janë të detyruar të kërkojnë ndihmë nga të tjerët për çdo gjë – për të shkuar në punë, për të shkuar në shkollë, për të bërë një shëtitje – dhe shpesh nuk e kanë mundësinë as të realizojnë ato mundësi të pakta që shoqëria ofron. Asnjëherë nuk duhet të harrojmë se personat me aftësi të kufizuara janë individë të barabartë me të tjerët, me të njëjtat dëshira, ëndrra dhe ambicie. Ata kanë të drejtë për arsim, punësim, shërbime shëndetësore dhe, mbi të gjitha, kanë të drejtë për një jetesë dinjitoze.
Por, realiteti është ndryshe. Ata shpesh janë të ngujuar në shtëpitë e tyre, të harruar nga shoqëria dhe pa mundësi të shprehin nevojat e tyre për mbështetje dhe respekt. Shteti duhet të marrë përgjegjësinë për të krijuar një mjedis më të mirë dhe më të përfshirë për ta, të sigurojë mundësi punësimi, arsimi dhe shërbime të nevojshme, dhe mbi të gjitha, të trajtojë me dinjitet çdo individ që ka nevojë për mbështetje.
Për ta, Dita Ndërkombëtare e Personave me Aftësi të Kufizuara duhet të jetë një moment për të kërkuar ndryshimin, për të ngritur zërin dhe për të kërkuar më shumë. Ata janë të vetëdijshëm për nevojën e barazisë dhe mundësive të barabarta, por ende përballen me një shoqëri që nuk e kupton plotësisht këtë. Kjo është një thirrje për të gjithë ne – si shoqëri, si shtet, si individë – për të bërë më shumë për të krijuar një ambient ku personat me aftësi të kufizuara të jenë të përfshirë dhe të respektohen në çdo aspekt të jetës.
Ne nuk mund të mbetemi indiferentë ndaj realitetit të tyre. Dita Ndërkombëtare e Personave me Aftësi të Kufizuara është një mundësi për të reflektuar, por edhe për të vepruar. Është një mundësi për të kërkuar një të ardhme më të drejtë, ku të gjithë, pa dallim, të mund të jetojnë me dinjitet dhe respekt.