Studimi, i bazuar në vëzhgimet nga teleskopi hapësinor ROSITA, sfidon pikëpamjen mbizotëruese të mëparshme të vrimave të zeza dhe sjelljes së tyre, duke ofruar njohuri të reja se si ato ndikojnë në mjedisin përreth tyre.
Hulumtimet shkencore zbulojnë se vrimat e zeza në qendrat e galaktikave jo vetëm që përpijnë materien, por edhe krijojnë erëra të fuqishme kozmike, duke hedhur një pjesë të saj në hapësirë.
Studimi, bazuar në vëzhgimet nga teleskopi hapësinor eROSITA, sfidon pikëpamjen mbizotëruese të fenomeneve të vrimave të zeza dhe sjelljes së tyre, duke ofruar njohuri të reja se si ato ndikojnë në mjedisin e tyre.
Vrimat e zeza kanë një tërheqje gravitacionale aq të fortë sa as materia dhe as drita nuk mund të shpëtojnë. Vrimat e zeza supermasive që gjenden në qendrat e galaktikave, përfshirë edhe tonën, janë jashtëzakonisht masive dhe shpesh thithin materie nga mjedisi i tyre, kryesisht gaz. Kjo materie rrotullohet rreth vrimës së zezë, duke krijuar formacione spirale, dhe përfundimisht bie përsëri në vrimën e zezë, duke rritur masën e saj.
Ky proces çliron sasi të mëdha energjie, e cila rrezaton si dritë intensive, e zbuluar nga teleskopët, kryesisht në diapazonin e rrezeve X. Këto objekte të ndritshme dhe të fuqishme njihen edhe si kuazare.
Hulumtimet e mëparshme kanë treguar se sa më shpejt që një vrimë e zezë konsumon materien, aq më i dobët është rrezatimi i saj, duke rezultuar në një shkëlqim më të zbehtë në dritën që ajo lëshon. Megjithatë, rezultatet e hulumtimit të ri e sfidojnë këtë vlerësim, duke demonstruar se, në fakt, vrimat e zeza që thithin materien më shpejt krijojnë një shkëlqim më intensiv në rrezatimin e tyre.
“Në kundërshtim me pritjet tona, ne zbuluam se shkëlqimi i rrezeve X bëhet më intensiv për vrimat e zeza që thithin materien me një ritëm më të shpejtë”, vëren Dr. Antonis Georgakakis, autori kryesor i studimit në Observatorin Kombëtar të Athinës.
Hulumtimi tregon se shkëlqimi i papritur intensiv është për shkak të erërave të forta dalëse të prodhuara nga vetë kuazari. Këto erëra nxjerrin materien në hapësirë, duke krijuar re që periodikisht “fshehin” burimin e dritës së vrimës së zezë, duke shkaktuar kështu shkëlqimin karakteristik në rrezatimin e emetuar.
Studimi u krye nga Observatori Kombëtar i Athinës, i udhëhequr nga Dr. Antonis Georgakakis, me pjesëmarrjen e Dr. Maria Chira dhe Angel Ruiz. Studimi u financua nga Fondacioni Helenik për Kërkim dhe Inovacion (HEL.IDEK) dhe u bazua në vëzhgime nga teleskopi hapësinor eROSITA. Observatori Kombëtar i Athinës dhe Instituti për Astronomi, Astrofizikë, Aplikime Hapësinore dhe Teledeteksion (IAADES) gjithashtu marrin pjesë në konsorciumin gjerman që operon teleskopin, duke ofruar mjete softuerike për kalibrimin optik të rrezeve X dhe analizën e vëzhgimit.
