Një grup dypartiak anëtarësh të Kongresit të Shteteve të Bashkuara po viziton Danimarkën, në një lëvizje që shihet si një shfaqje mbështetjeje përballë presionit në rritje të Presidentit Donald Trump ndaj Shteteve të Bashkuara për të aneksuar Groenlandën, një territor gjysmë-autonom danez në Arktik.
Delegacioni prej 11 anëtarësh do të takohet me ligjvënës, si dhe me kryeministren daneze Mette Frederiksen dhe homologun e saj të Groenlandës Jens-Fredrik Nielsen.
Vizita vjen vetëm disa ditë pas bisedimeve të nivelit të lartë në Uashington, të cilat nuk arritën ta bindnin Trumpin nga planet e tij.
Ai këmbëngul se Groenlanda është jetike për sigurinë e SHBA-së dhe se Danimarka nuk mund ta mbrojë atë nga sulmet e mundshme nga Rusia ose Kina. Si Danimarka ashtu edhe Groenlanda thonë se kundërshtojnë pushtimin e territorit nga SHBA-ja.
Pse është Groenlanda në qendër të vëmendjes?
Groenlanda është pak e populluar, por e pasur me burime, ndërsa vendndodhja e saj midis Amerikës së Veriut dhe Arktikut e bën atë ideale për sistemet e paralajmërimit të hershëm për sulmet me raketa dhe për monitorimin e anijeve në rajon.
- Shtetet e Bashkuara tashmë kanë më shumë se 100 personel ushtarak të stacionuar përgjithmonë në bazën Pituffik, një strukturë e operuar nga Shtetet e Bashkuara që nga Lufta e Dytë Botërore.
Sipas marrëveshjeve ekzistuese me Danimarkën, Shtetet e Bashkuara kanë të drejtë të dërgojnë sa më shumë forca ushtarake në Groenlandë që dëshirojnë.
Megjithatë, Trump ka pohuar se Shtetet e Bashkuara duhet ta “zotërojnë” atë për ta mbrojtur atë në mënyrë adekuate.
Ai ka propozuar vazhdimisht blerjen e saj, një ofertë e refuzuar nga Danimarka dhe Groenlanda, ndërsa në të njëjtën kohë ka diskutuar mundësinë e marrjes së saj me forcë.
Planet e SHBA-së, Paralajmërimet e Danimarkës dhe Qëndrimi Evropian
Danimarka ka paralajmëruar se veprimi ushtarak do të nënkuptonte fundin e NATO-s, aleancës transatlantike të mbrojtjes, partneri më i fuqishëm i së cilës është Shtetet e Bashkuara.
NATO vepron sipas parimit se aleatët duhet të ndihmojnë njëri-tjetrin në rast të një sulmi nga armiqtë e jashtëm, por nuk ka hasur kurrë një rast ku një anëtar ka përdorur forcën kundër një tjetri.
Aleatët evropianë u bashkuan për të mbështetur Danimarkën.
Ata gjithashtu deklaruan se rajoni i Arktikut është po aq i rëndësishëm për ta dhe se siguria e tij duhet të jetë një përgjegjësi e përbashkët e NATO-s, me pjesëmarrjen e Shteteve të Bashkuara.
Për këtë qëllim, disa vende, përfshirë Francën, Gjermaninë, Suedinë, Norvegjinë, Finlandën, Holandën dhe Mbretërinë e Bashkuar, kanë dërguar një numër të kufizuar trupash në Groenlandë për një mision zbulimi.
- Presidenti francez Emmanuel Macron tha se së shpejti do të dërgohen “asete luftarake tokësore, ajrore dhe detare”.
Delegacioni i Kongresit Amerikan përfshin senatorë dhe anëtarë të Dhomës së Përfaqësuesve të SHBA-së, mbështetës të vendosur të NATO-s.
Delegacioni drejtohet nga senatori Chris Coons, i cili më parë këtë javë deklaroi se “duhet të afrohemi më shumë me aleatët tanë, jo t’i largojmë ata më tej”.
Reagimi në Shtetet e Bashkuara
Edhe pse Coons dhe shumica e delegacionit janë kundërshtarë demokratë të Trump, grupi përfshin edhe senatorët republikanë Tom Tillis dhe Lisa Murkowski.
Ligjvënësit demokratë dhe republikanë kanë paraqitur një projektligj për të parandaluar Trump nga pushtimi i Groenlandës me forcë.
Një kongresmen republikan ka paraqitur gjithashtu një kundër-projektligj që mbështet planin për aneksimin e ishullit.
- I dërguari i Trump për Groenlandën, Jeff Landry, i tha Fox News të premten se Shtetet e Bashkuara duhet të flasin me udhëheqësit e Groenlandës, jo me Danimarkën.
- “Unë besoj se duhet të arrihet një marrëveshje dhe ajo do të arrihet sapo të mbarojë kjo,” tha ai.
“Presidenti është serioz. Mendoj se ai i ka vendosur kushtet. Ai i ka thënë Danimarkës se çfarë dëshiron dhe tani është në dorë të Sekretarit Rubio dhe Zëvendëspresidentit Vance të gjejnë një marrëveshje.
Shtetet e Bashkuara kanë qenë gjithmonë të hapura. Ne nuk do të shkojmë atje për të pushtuar askënd ose për të marrë përsipër vendin e askujt. Ne po themi: ‘Dëgjoni. Ne mbështesim lirinë. Ne mbështesim fuqinë ekonomike. Ne mbështesim mbrojtjen.'”/CNN