Shkencëtarët kanë hartuar nëntokën e shtresës së gjerë të akullit të Antarktidës me detaje të papara, duke zbuluar struktura të fshehura që formojnë akullnajat.
Sipas një studimi të ri të botuar në revistën Science, shtresa e akullit, e cila shtrihet mbi 14 milionë kilometra katrorë, fsheh male, fusha, liqene dhe lugina brenda saj.
Siç thekson ekipi i kërkimit në studim, peizazhi polar nën akull ka qenë prej kohësh një nga sipërfaqet më pak të hartuara të çdo planeti në sistemin tonë të brendshëm diellor. Karakteristikat gjeologjike përcaktojnë se si rrjedh akulli poshtë, duke skalitur sipërfaqen e akullnajave, dhe një pamje më e qartë e këtij procesi mund t’i ndihmojë shkencëtarët të parashikojnë se si ndryshon akulli në përgjigje të ngrohjes globale.
Si u krijua harta
Megjithatë, pjesa më e madhe e peizazhit nën akull mbeti e paqartë, pasi studimet tokësore dhe ajrore janë jashtëzakonisht të vështira në rajon, raporton LiveScience. Shkencëtarët shpesh detyrohen të vlerësojnë të dhënat midis pikave të matjes së largëta ose të parregullta, një praktikë që mund të anashkalojë luginat në shkëmbinjtë themelorë që drejtojnë rrjedhën e akullit.
Harta e re (majtas) zbulon më shumë detaje dhe në shumë raste e ndryshon plotësisht pikëpamjen që kishin shkencëtarët. Helen Ockenden
Në studimin e ri, studiuesit e mbushën këtë boshllëk duke kombinuar imazhe satelitore me rezolucion të lartë të sipërfaqes së shtresës së akullit me matje të trashësisë së akullit dhe analiza të rrjedhës së akullit bazuar në fizikën e lëvizjes së tij. Këto të dhëna u integruan për të krijuar një hartë në shkallë kontinentale të topografisë subglaciale të Antarktidës.
Kjo hartë e gjerë zbuloi karakteristika të vendosura në thellësi midis 2 dhe 30 kilometrave nën shtresën e akullit që më parë ishin të panjohura ose të paqarta për shkencën, siç janë lumenjtë qindra kilometra të gjatë, të cilët mund të jenë mbetje të peizazhit para formimit të shtresës së akullit.
Harta e re (majtas) zbuloi karakteristika të vendosura në thellësi midis 2 dhe 30 kilometrave nën shtresën e akullit. Helen Ockenden
Harta zbuloi gjithashtu tranzicione të mprehta midis terrenit malor dhe atij të sheshtë, duke sugjeruar praninë e kufijve tektonikë. Në një zonë ku studimet e mëparshme ajrore kishin parashikuar ekzistencën e një peizazhi të lashtë lumor të mbuluar me akull, harta e re në fakt identifikoi lugina të thella nën sipërfaqe.
Harta u lejon shkencëtarëve të gjurmojnë evolucionin e shtresës së akullit dhe ndërveprimin e saj me topografinë themelore. Vizualizimi i proceseve që ndikojnë në këto akullnaja mund të përmirësojë modelet e shtresës së akullit dhe të bëjë parashikime më të sakta të shkrirjes së shtresës së akullit dhe rritjes së nivelit të detit për shkak të ndryshimeve klimatike./CNN
