Dy cisterna kineze tregojnë se trafiku i kufizuar po rikthehet
Sipas Reuters, dy cisterna të mëdha kineze që transportonin gjithsej 4 milionë fuçi naftë dolën nga Ngushtica e Hormuzit të mërkurën. Anijet, Yuan Gui Yang dhe Ocean Lily, u nisën përgjatë një rruge që Irani po lejon për trafik të caktuar, pasi Teherani kërkon të rihapë ngushticën vetëm për vendet që janë të gatshme të pranojnë kushtet e tij.
Kjo është e rëndësishme sepse edhe një rifillim minimal i trafikut të cisternave mund të sinjalizojë një ndryshim në krizë. Por kjo nuk do të thotë që Hormuzi është rikthyer në normalitet. Do të thotë që qasja mbetet selektive, shumë e politizuar dhe e kushtëzuar nga marrëveshjet e kohës së luftës, jo nga rregullat e tregtisë së hapur. Ky interpretim bazohet në raportimet e Reuters mbi cisternat dhe politikën iraniane.
Trump dhe Vance paraqesin një pamje diplomatike më të favorshme
Trump tha se ishte afër rifillimit të fushatës së bombardimeve, por e shtyu vendimin për t’i dhënë diplomacisë më shumë kohë. Reuters raportoi se ai tha se ishte “një orë” larg urdhërimit të një veprimi të ri ushtarak, ndërsa gjithashtu pohoi se negociatat po shkonin mirë. Zëvendëspresidenti J.D. Vance tha në mënyrë të ngjashme se Shtetet e Bashkuara ishin “në një pozicion mjaft të mirë”.
Ky kombinim është i rëndësishëm sepse tregon se Shtëpia e Bardhë ende po përpiqet të përcjellë si presion ashtu edhe optimizëm. Uashingtoni dëshiron t’i përcjellë Iranit se koha është e kufizuar, por gjithashtu dëshiron që tregjet dhe aleatët të besojnë se një marrëveshje është ende e mundur.
Ngushtica po rihapet vetëm në një masë shumë të kufizuar.
Reuters raportoi se që nga fillimi i luftës, Irani e ka mbyllur në mënyrë efektive Ngushticën e Hormuzit për të gjitha anijet përveç anijes së vet, ndërsa Shtetet e Bashkuara janë përgjigjur me një bllokadë të porteve iraniane. Teherani thotë se synon ta rihapë ngushticën vetëm për vendet mike që pranojnë kushtet e tij. Javën e kaluar, ai njoftoi rregulla më fleksibile për anijet kineze.
Kjo ndihmon në shpjegimin pse tërheqja e anijeve cisternë të naftës nuk duhet të ngatërrohet me një pikë kthese. Të dhënat e Lloyd’s List të cituara nga Reuters tregojnë se të paktën 54 anije kaluan nëpër ngushticë javën e kaluar, afërsisht dyfishi i numrit të javës së kaluar, por ende shumë më poshtë se afërsisht 140 në ditë që kalonin normalisht para luftës.
Bisedimet ende kanë ngecur mbi të njëjtat kërkesa thelbësore.
Reuters raportoi se Irani paraqiti një propozim të ri këtë javë, por kushtet publike përsëritën kërkesat që Trump i kishte refuzuar tashmë. Këto përfshinin heqjen e sanksioneve, dëmshpërblimet e luftës, lirimin e aseteve të ngrira, tërheqjen e trupave amerikane dhe kontrollin e Ngushticës së Hormuzit.
Kjo do të thotë se hendeku themelor diplomatik nuk është ngushtuar shumë. Lëvizja e anijeve mund të jetë inkurajuese, por qëndrimet politike mbeten shumë larg njëra-tjetrës.
Çfarë ndodh tani
Pyetja e menjëhershme është nëse trafiku i kufizuar i cisternave do të përkthehet në një rihapje më të gjerë apo do të mbetet një përjashtim i kontrolluar rreptësisht. Reuters raportoi se Koreja e Jugut tha se një nga cisternat e saj po kalonte nëpër ngushticë në bashkëpunim me Iranin, dhe India shpreson që një ditë të dërgojë cisterna bosh në Gjirin Persik, megjithëse për momentin përparësia mbetet ndihma për të shpëtuar anijet e bllokuara.
Pika më e qartë është se pak naftë po rrjedh përsëri dhe se Uashingtoni po përpiqet të duket më i sigurt. Por pamja e përgjithshme mbetet një tranzit selektiv, negociata të bllokuara dhe një armëpushim i mbajtur më shumë nga hezitimi sesa nga besimi.
