Gjatë misionit të saj për lirinë e medias në Tiranë, Reporterët pa Kufij u bënë thirrje anëtarëve të parlamentit dhe qeverisë shqiptare të lëvizin drejt dekriminalizimit të vërtetë dhe të plotë të shpifjes dhe fyerjes në vend, i cili aktualisht po aplikon për anëtarësim në Bashkimin Evropian (BE).
Nga 17 deri më 19 qershor, Reporterët pa Kufij dëshmoi mbi lirinë e medias në Shqipëri para Komisionit Parlamentar për të Drejtat e Njeriut dhe Median e Informacionit Publik, të kryesuar nga deputetja e opozitës Jorida Tabaku. Reporterët u takua gjithashtu me dy zyrtarë qeveritarë përgjegjës për çështjet e lirisë së medias: Ministren e Shtetit për Administratën Publike dhe Antikorrupsionin Adea Pirdeni dhe Ministrin e Drejtësisë Toni Gogu.
“Drejtori i Zyrës së Pragës, Pavol Szalai, udhëtoi për në Tiranë pasi Shqipëria ra me tre vende, në vendin e 83-të nga 180 vende në Indeksin Botëror të Lirisë së Shtypit të RSF-së për vitin 2026 – një rënie që e zhgënjeu Kryeministrin Edi Rama. Si pjesë e procesit të përshpejtuar të pranimit në BE, vendi i Ballkanit Perëndimor duhet të përmbushë disa kritere që lidhen me sundimin e ligjit, duke përfshirë përmirësimin e lirisë së shtypit”, shprehen Reporterët.
Që nga viti 2025, një organ i dedikuar i nisur nga Komisioni Evropian dhe Këshilli i Evropës – Platforma për Dialog me Median – ka diskutuar masa specifike, por deri më tani pak prej tyre janë zbatuar, dhe gazetarët shqiptarë vazhdojnë të përballen me presion nga politikanët, pronarët e mediave dhe krimi i organizuar.
“Falë përkushtimit të të gjithë pjesëmarrësve, Platforma për Dialog me Median e udhëhequr nga Profesor Mark Marku krijoi një besim midis profesionistëve të medias në Shqipëri dhe autoriteteve — një besim që është ende i brishtë, por që është i nevojshëm për përparim të qëndrueshëm në lirinë e medias. Megjithatë, ky besim është kërcënuar që kur Parlamenti votoi vetëm për një dekriminalizim të pjesshëm të shpifjes, në kundërshtim me marrëveshjen e arritur brenda Platformës. Parlamenti dhe qeveria tani duhet të bëjnë gjithçka që është në fuqinë e tyre për të forcuar këtë besim: nga dekriminalizimi i plotë i shpifjes dhe fyerjes në përputhje me rekomandimet e Platformës, deri te dhënia fund e sulmeve politike ndaj gazetarëve dhe sigurimi i sigurisë së gazetarëve”, shprehet Pavol Szalai, drejtor i Byrosë në Pragë.
Vitin e kaluar, Platforma ra dakord që shpifja dhe fyerja duhet të dekriminalizohen plotësisht, siç kërkohet edhe nga BE-ja. Megjithatë, reforma e Kodit Penal e votuar nga shumica qeverisëse në janar 2026 dekriminalizoi vetëm shpifjen dhe vetëm për gazetarët e kategorizuar si “të regjistruar dhe të njohur”, edhe pse Shqipëria nuk ka sistem regjistrimi për gazetarët.