Skip to content

Pse votuesit arabë mund të diktojnë rezultatin e zgjedhjeve në Izrael

arab voter israel001

Në zgjedhjet e të martës, një nga garat më të rëndësishme politike në dekadat e fundit në Izrael, votuesit arabë mund të marrin rolin e vendimtarit në një sistem parlamentar të fragmentuar.

Sondazhet u japin dy partive kryesore arabe, Ra’am dhe Listës së Përbashkët, nga 13 deri në 15 vende në Knesset, numër që mund të ndikojë drejtpërdrejt në rezultatin përfundimtar.

Rreth 21 për qind e popullsisë së Izraelit përbëhet nga arabë muslimanë, të krishterë dhe druzë. Gjendja e tyre ekonomike dhe shoqërore mbetet e vështirë.

Familjet arabe kanë më shumë gjasa të jetojnë në varfëri sesa ato hebraike, por një klasë e mesme në rritje po përparon në profesione si mjekësia, drejtësia, diplomacia, administrata publike dhe politika.

Gjithnjë e më shumë arabë po përfshihen edhe në ushtri. Në parlament, pesë deputetë arabë përfaqësojnë Ra’am-in, një parti islamike konservatore dhe pragmatike, ndërsa pesë të tjerë janë pjesë e Listës së Përbashkët, një koalicion më të majtë dhe me prirje nacionaliste arabe.

Pragu zgjedhor prej 3.25 për qind u jep partive mundësinë të fitojnë përfaqësim parlamentar edhe pa qenë forca të mëdha politike. Sondazhet ndryshojnë për fituesin e zgjedhjeve.

Disa parashikojnë që Likud i Benjamin Netanyahut të dalë sërish partia më e madhe dhe të udhëheqë një koalicion të djathtë. Të tjerë parashikojnë suksesin e një grupimi më të gjerë, që përfshin edhe qendrën e majtë, nën drejtimin e Gadi Eisenkotit, ish-shefit të shtabit të ushtrisë izraelite.

Megjithatë, si Netanyahu, ashtu edhe Eisenkot kanë përjashtuar bashkëqeverisjen me partitë arabe, duke e bërë më të ndërlikuar përkthimin e peshës së tyre elektorale në ndikim politik.

Sipas Dahlia Scheindlin, eksperte e opinionit publik dhe kolumniste e gazetës Haaretz, dallimi kryesor qëndron te qëndrimi i shoqërisë arabe ndaj konflikteve aktuale. Ajo kundërshton luftërat në Gaza, Iran dhe Liban, duke theksuar se arabët duan që ato të përfundojnë.

Gjendja e sigurisë është përkeqësuar që kur Netanyahu emëroi Itamar Ben-Gvirin, udhëheqësin e së djathtës ekstreme, ministër të Sigurisë Kombëtare.

Komuniteti arab po përballet me krimin e organizuar dhe nivele rekord vrasjesh: në vitin 2025 u regjistruan 252 vrasje. Përfaqësuesit e komunitetit akuzojnë policinë se shpesh nuk bën sa duhet për të kapur autorët.

Organizata Adalah, që mbron të drejtat e arabëve në Izrael, thotë se qindra persona janë arrestuar për postime në rrjetet sociale, përfshirë shprehje solidariteti me viktimat e luftës në Gaza.

Në shtator, Komiteti Qendror i Zgjedhjeve ndaloi pjesëmarrjen e dy partive kryesore arabe, por Gjykata e Lartë e rrëzoi shpejt vendimin. Për kreun e Listës së Përbashkët, Yousef Jabareen, pjesëmarrja politike është thelbësore për të ndalur përkeqësimin e situatës.

Sipas Scheindlin, një nga kërkesat më të përbashkëta në shoqërinë arabe është largimi i Ben-Gvir, të cilin shumë e shohin si kërcënim për sigurinë dhe jetën e përditshme.

Megjithatë, ekzistojnë edhe shenja afrimi. Në vitin 2021, Ra’am u bë pjesë e një qeverie koalicioni, duke thyer një tabu që kishte zgjatur prej dekadash. Këtë verë, partia ndërmori një tjetër hap të pazakontë, duke i dhënë vendin e dytë në listë politikanit hebre të qendrës Yoav Segalovich, ish-zëvendësministër i Sigurisë dhe specialist në luftën kundër kriminalitetit në komunitetin arab.

Përfshirja e tij u prit pozitivisht nga hebrenj dhe arabë, si një mundësi për të ndërtuar një politikë të bazuar te problemet e përbashkëta, përtej ndarjeve fetare dhe etnike.

Në zgjedhjet e vitit 2015, Netanyahu paralajmëroi se arabët po votonin masivisht, deklaratë për të cilën më vonë kërkoi falje. Këtë herë, një pjesëmarrje edhe më e lartë e votuesve arabë mund të ndikojë jo vetëm në numrin e vendeve në parlament, por edhe në debatin për të ardhmen politike të Izraelit dhe vendin e pakicës arabe në të. \\