Zgjedhjet izraelite përfunduan me një fitues të qartë të martën, treguan sondazhet e daljes nga rrjetet kryesore televizive, pa kryeministrin Benjamin Netanyahu dhe as rivalin e tij kryesor Gadi Eisenkot në rrugën e duhur për të fituar shumicën në Knesset-in me 120 vende.
Rezultatet përfundimtare priten deri më 30 tetor, me rezultatet zyrtare të zgjedhjeve që do të shpallen zyrtarisht shtatë ditë pas zgjedhjeve, më 4 nëntor.
Sipas sondazheve të daljes nga rrjetet kryesore televizive izraelite, blloku i sfiduesit të opozitës Gadi Eisenkot fitoi më shumë vende, midis 50 dhe 53, pak përpara koalicionit qeverisës me 50, por ende shumë më pak se shumica e kërkuar.
Një qeveri me shumicë kërkon 61 vende.
Sondazhet e daljes bazohen në intervista me votuesit menjëherë pasi ata hedhin votat e tyre. Këto intervista ndihmojnë në parashikimin e rezultateve të zgjedhjeve, dhe në zgjedhjet e mëparshme ato në përgjithësi kanë rezultuar shumë të sakta.
Likud i Netanyahu-t pritet të jetë partia më e madhe e vetme në parlamentin izraelit me 24-25 vende, e ndjekur nga Yashar i Eisenkot-it me 21-23 vende, sipas sondazheve nga tre rrjetet më të mëdha televizive.
Partitë arabe në Izrael fituan një numër rekord vendesh. Parashikohet që ato të fitojnë 18 vende së bashku.
Si formohet qeveria?
Pas shpalljes së të gjitha rezultateve dhe konsultimeve me të gjitha grupet politike, presidenti izraelit fton udhëheqësin e partisë që ai gjykon se ka shanset më të mira për sukses të përpiqet të formojë një qeveri. Ky proces mund të zgjasë disa javë.
Netanyahu, i cili po kalon 19 vjet në pushtet, bëri fushatë mbi udhëheqjen e tij të kohës së luftës dhe aleancën me Presidentin e SHBA-së Donald Trump, i cili e mbështeti atë dhe u rreshtua me Izraelin kur ky i fundit sulmoi Iranin. Netanyahu tha të dielën se Trump është gati të veprojë përsëri për të hequr “përfundimisht” kërcënimin iranian, por vetëm me kusht që ai të mbetet në pushtet.
Eisenkot e akuzoi Netanyahu-n se “është mbështetur në një fushatë frike, gënjeshtrash dhe kërcënimesh” dhe shprehu besimin e tij se Trump do të “bashkëpunonte plotësisht me çdo udhëheqës që zgjedh populli”.
Eisenkot si një “figurë qendrore”
Ehab Jabareen, një analist politik dhe studiues palestinez në Izrael, i tha Al Jazeera se rezultatet e hershme të sondazheve të daljes në pension ishin megjithatë “të rëndësishme” për Eisenkot-in dhe e çimentuan atë si një “figurë qendrore” në bllokun opozitar izraelit.
Partia e Eisenkot-it “duhet të fitojë midis 21 dhe 23 vendeve, duke e afruar atë me Likud-in dhe duke e vendosur veten si figura qendrore e opozitës”, tha Jabareen.
“Por mbështetja e tij mund të vijë nga burime të shumta, duke përfshirë parti të tjera opozitare. Nuk duhet të supozojmë se çdo vend që ai fiton i merret direkt Netanyahu-t.”
Këto zgjedhje vijnë pas një prej periudhave më të trazuara në Izrael që nga themelimi i tij në vitin 1948, një periudhë e shënuar nga trauma e sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023, lufta e Izraelit në Gaza dhe përçarjet e thella të brendshme mbi politikat e qeverisë së krahut të djathtë të Netanyahu-t.