Denis MacShane
Për mbretërit francezë Burbonë, thuhej se ata nuk harruan asgjë dhe nuk mësuan asgjë. Sot Burbonët janë shëndoshë e mirë dhe jetojnë në Beograd, ku Ballkani përsëri po prodhon politika vetëshkatërruese për kënaqësinë e Vladimir Putinit, i cili kënaqet duke parë evropianët që tundin gishtin të paaftë për të sjellë paqe dhe një të ardhme evropiane në këtë cep të kontinentit të tyre.
Aktualisht ka shumë entuziazëm rreth lëvizjes studentore që fitoi zgjedhjet në Serbi sepse e rrëzoi Vuçiçin. Me sa duket, shpresa e shumë njerëzve është që Serbia do të përjetojë një përsëritje të përvojës hungareze pas humbjes zgjedhore të Orbanit.
Por që kjo të ndodhë, Serbia duhet të pranojë që Kosova ka të drejtë të ekzistojë. 120 shtete anëtare të OKB-së e njohin Kosovën, ashtu si edhe 22 nga 27 shtetet anëtare të BE-së. 5 shtete të BE-së që ndjekin ritet ortodokse të krishtera ende refuzojnë të pranojnë se Kosova nuk do të kthehet kurrë nën sundimin serb.
Shteti i vogël ballkanik që doli i fundit nga rrënojat e ish-Jugosllavisë pas dhunës së tmerrshme, e lidhur përgjithmonë me udhëheqësin serb Slobodan Millosheviç, i akuzuar për krime lufte, përfshirë spastrimin etnik, i cili përbëhej nga vrasjen me gjakftohtësi të deri në 10.000 burrave kosovarë dhe përdhunimin e 20.000 grave kosovare në luftën e shkurtër çlirimtare të Kosovës 1998-1999.
Lufta përfundoi pas një ndërhyrjeje nga trupat e NATO-s dhe mbërritjes së administratorëve të mandatuar nga OKB-ja. Millosheviçi u dërgua në Hagë për t’u gjykuar për masakrat e tij.
Shefi i tij i medias, Aleksandër Vuçiç, më pas mori detyrën si president i Serbisë. Vuçiç i përdori rrjetet diplomatike të shtetit serb për të vazhduar ta portretizonte Kosovën thjesht si një provincë të shkëputur të Serbisë që duhet të kthehej nën sundimin e Beogradit.
Në këtë përpjekje, ai pati mbështetjen e Moskës dhe Pekinit. Por tani, me humbjen e tij në zgjedhjet kombëtare nga një lëvizje politike universitare e studentëve dhe profesorëve të tyre, supozohet gjerësisht se Serbia thjesht do të bëhet një shtet normal evropian dhe më në fund do ta mbyllë kapitullin e pretendimit se Kosova nuk ka të drejtë të ekzistojë.
Megjithatë, politika në kuptimin e marrëveshjes për një qeveri të re dhe se cili duhet të jetë programi dhe politikat e saj ende nuk ka filluar. Edhe pse u quajt “Lëvizja Studentore”, duket se ka një numër të madh profesorësh të vjetër që po flasin, veçanërisht për ruajtjen e linjës Millosheviç-Vuçiç për Kosovën.
Radomir Saiçiç, një profesor kimie 65-vjeçar dhe një nga themeluesit e Listës së Studentëve dhe njeriu që shpalli fitoren e saj, i tha televizionit kombëtar serb tre ditë para votimit se Kosova është “territor i pushtuar përkohësisht”.
Në faqen e internetit të lëvizjes së Listës së Studentëve, Kosova është etiketuar si “e ashtuquajtura republikë”, qeveria e saj “institucione të përkohshme të vetëqeverisjes” dhe studentët serbë zotohen ta përjashtojnë atë nga organizatat ndërkombëtare.
Ky është një kthim në zhargonin Millosheviç-Putin, në kundërshtim me çdo demokraci evropiane që e ka njohur Kosovën. Programi i Studentëve e quan Rusinë si “partnerin tradicional” për “çështjet e hapura”, duke përfshirë çdo diskutim për Kosovën midis tyre.
Pikëpamja e Putinit për Kosovën është se, ashtu si Ukraina, ajo nuk ka të drejtë të ekzistojë si një shtet i pavarur, si të tjerët që dolën në vitet 1990, teksa u zhduk fuqia dhe besimi i Beogradit në supremacinë serbe brenda Jugosllavisë.
Bota demokratike shpërtheu nga kënaqësia për Lëvizjen Studentore në Serbi, e cila dukej se po marshonte paralelisht me lëvizjen e shoqërisë civile të Hungarisë që rrëzoi Viktor Orbán-in, si udhëheqës autokratik të Hungarisë.
Në Serbi ende nuk është formuar dhe konfirmuar asnjë qeveri nga parlamenti i sapozgjedhur serb, i cili ende nuk është mbledhur dhe nuk ka zgjedhur zyrtarët e tij. Ndoshta do të ketë një kthesë drejt vlerave evropiane.
Por deklaratat aktuale nga udhëheqja e lëvizjes që fitoi zgjedhjet sugjerojnë se Serbia ende nuk e ka hequr qafe ndjenjën e saj ultranacionaliste të superioritetit ndaj fqinjëve të saj jo-ortodoksë.
Denis MacShane, ka qenë ish-Ministër i Evropës në qeverinë britanike.