Bullgaria ka miratuar euron, duke u bërë vendi i 21-të që zgjedh monedhën e vetme evropiane, gati 20 vjet pas anëtarësimit në Bashkimin Evropian.
Në mesnatën e së enjtes, vendi i vogël ballkanik, i cili u bashkua me BE-në në vitin 2007, braktisi levin, monedhën e tij kombëtare që nga fundi i shekullit të 19-të, duke shpresuar të forcojë lidhjet e tij ekonomike me anëtarët e tjerë të eurozonës, por edhe i shqetësuar për rritjen e çmimeve në një kontekst politik tashmë të paqëndrueshëm.
Mijëra njerëz sfiduan temperaturat e ulëta për të marrë pjesë në koncertin tradicional të Vitit të Ri të organizuar nga bashkia e Sofjes përpara ish-Pallatit Mbretëror. Një orë numërimi mbrapsht në fasadën e selisë së Bankës Kombëtare Bullgare, e vendosur në të njëjtin shesh, tregonte minutat deri në mesnatë. Monedhat bullgare euro u projektuan në ndërtesë në mesnatë.
“Përshtatja e euros është faza e fundit e integrimit të Bullgarisë në Bashkimin Evropian”, tha Presidenti Rumen Radev në një fjalim televiziv disa minuta para mesnatës, por ai shprehu keqardhje që nuk ishte mbajtur një referendum për çështjen që ka ndarë vendin në mënyrë që bullgarët të mund të shprehnin pikëpamjet e tyre.
“Ky refuzim ishte një nga simptomat dramatike të hendekut të thellë midis klasës politike dhe popullit, gjë që u konfirmua nga demonstratat masive në të gjithë vendin”, tha ai, pavarësisht faktit se Gjykata Kushtetuese vendosi ndryshe.
Demonstratat, të cilat kryesisht denoncuan korrupsionin, çuan në rrëzimin e qeverisë së koalicionit konservator që kishte qenë në pushtet për më pak se një vit në mesin e dhjetorit, që do të thotë se do të mbahen zgjedhje të reja parlamentare, të tetat në pesë vjet.
Kursi i këmbimit euro-lev ka mbetur i qëndrueshëm në 1:1.9558 që nga fillimi i vitit 2006. Megjithatë, shumë bullgarë kanë frikë se miratimi i euros do të çojë në inflacion më të lartë, ndërsa çmimet e ushqimeve u rritën me 5% nga viti në vit në nëntor, sipas Shërbimit Kombëtar të Statistikave.
Zyrtarët bullgarë janë përpjekur t’i sigurojnë qytetarët dhe premtuan se bashkimi me eurozonën do të forcojë ekonominë e vendit, një nga më të varfrat në BE, dhe do ta afrojë atë me Perëndimin duke e mbrojtur atë nga ndikimi rus.
Për kreun e Bankës Kombëtare Bullgare, Dimitar Radev, “euro nuk është vetëm një vendim ekonomik”. “Nuk është vetëm një monedhë. Është një shenjë integrimi: provë se vendi juaj nuk është në periferi, por në një zonë me rregulla të përbashkëta, besim dhe përgjegjësi”, theksoi ai në një video të postuar në faqen e internetit të bankës.
Nga ana e saj, Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen tha të mërkurën se “euro do të sjellë përfitime konkrete për qytetarët dhe bizneset bullgare”, duke lehtësuar udhëtimin dhe tregtinë dhe duke përmirësuar transparencën e tregut.
Në orët e fundit para ndërrimit të monedhës, shumë bullgarë u ankuan për vështirësi në gjetjen e eurove, ndërsa bankat i këshilluan të mbanin para në dorë, duke paralajmëruar për probleme të mundshme me pagesat me karta dhe tërheqjet nga bankomati në natën e Vitit të Ri.
Megjithatë, pagesat në leva do të vazhdojnë të pranohen gjatë gjithë janarit, një sfidë për tregtarët që do të duhet të japin kusurin në euro.
Para Bullgarisë, Kroacia ishte vendi i fundit që miratoi monedhën e vetme, e cila u miratua fillimisht nga dymbëdhjetë vende të BE-së më 1 janar 2002, në janar 2023. Më shumë se 357 milionë evropianë tani do të përdorin euron, sipas shifrave të Komisionit Evropian. /tesheshi.com/
