Forcat qeveritare të Jemenit kanë nisur një kundërofensivë të gjerë kundër Huthëve, me mbështetjen e Arabisë Saudite dhe me objektiv të shpallur rimarrjen e kryeqytetit Sana.
Përshkallëzimi vjen pas një ofensive të re të Huthëve dhe në një moment kur konflikti jemenas është lidhur gjithnjë e më shumë me përplasjen rajonale mes Iranit, SHBA-së dhe Izraelit.
Luftimet janë intensifikuar në provincat al-Bayda dhe al-Jawf, ndërsa forcat qeveritare kanë zgjeruar operacionet edhe në Taiz, Hodeidah, Marib dhe al-Dhalea.
Al-Jawf ka rëndësi të veçantë strategjike, pasi kufizohet me Arabinë Saudite dhe lidhet me Saadanë, bastionin kryesor të Huthëve. Por pyetja kryesore është: pse tani?
Lufta në Jemen nisi në vitin 2014, kur Huthët morën Sananë, ndërsa Arabia Saudite ndërhyri ushtarakisht një vit më vonë. Pas vitesh luftimesh, një armëpushim i ndërmjetësuar nga OKB-ja në vitin 2022 rriti shpresat për një zgjidhje politike, por marrëveshja nuk u shndërrua në paqe të qëndrueshme.
Sot situata është krejt tjetër. Huthët, të mbështetur nga Irani, nuk janë më thjesht një aktor i luftës civile jemenase. Ata janë shndërruar në një nga hallkat e boshtit rajonal të Teheranit dhe kanë ndërmarrë sulme kundër objektivave amerikane, izraelite dhe saudite në kuadër të përplasjes më të gjerë në Lindjen e Mesme.
Në muajt e fundit, sulmet ndaj Arabisë Saudite janë shtuar, duke e detyruar Riadin të përballet sërish me kërcënimin që për vite kishte synuar ta frenonte.
Kjo e ndryshon edhe llogarinë e Arabisë Saudite. Riadi nuk përballet më vetëm me një luftë të gjatë dhe të kushtueshme në kufirin e tij jugor, por me mundësinë që territori jemenas të përdoret si një front i drejtpërdrejtë në konfliktin mes Iranit dhe kundërshtarëve të tij.
Për këtë arsye, dobësimi i Huthëve mund të jetë bërë përsëri një prioritet strategjik për mbretërinë. Huthët nga ana e tyre, kanë deklaruar se do të godasin interesat saudite dhe kanë kërcënuar transportin detar në Detin e Kuq.
Ngushtica Bab al-Mandeb është veçanërisht e rëndësishme, pasi lidh Detin e Kuq me Gjirin e Adenit dhe përbën një korridor jetik për tregtinë ndërkombëtare.
Në këtë kontekst, kundërofensiva e qeverisë së Jemenit duket më shumë se një përpjekje për të rimarrë territore. Ajo mund të jetë pjesë e një përpjekjeje për të ndryshuar ekuilibrin rajonal në një moment kur Irani dhe aleatët e tij po përballen me presion të jashtëzakonshëm.
Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, vetëm që prej së enjtes së kaluar rreth 900 persona janë vrarë ose plagosur dhe rreth 21 mijë njerëz janë zhvendosur vetëm nga Taizi.
Këto shifra tregojnë se rikthimi i luftës në shkallë të gjerë po i kushton rëndë një vendi që prej vitesh ndodhet në një krizë të thellë humanitare.
Presidenti i Këshillit të Lidershipit Presidencial të Jemenit, Rashad al-Alimi, ka deklaruar se forcat qeveritare do të vazhdojnë operacionet derisa autoriteti shtetëror të rikthehet në të gjithë territorin.
Ndërkohë, Huthët pretendojnë se kanë zmbrapsur avancimet e forcave të mbështetura nga Arabia Saudite.
Pretendimet e të dyja palëve nuk mund të verifikohen në mënyrë të pavarur. Por një gjë është e qartë: pas një periudhe relativisht të qetë, Jemeni po kthehet në një nga frontet më të rëndësishme të krizës së Lindjes së Mesme.
Dhe këtu qëndron edhe pyetja e madhe për Riadin: a është kjo mundësia e fundit për të ndryshuar ekuilibrin e luftës dhe për ta larguar Huthët nga Sana, apo Arabia Saudite po rrezikon të futet sërish në një konflikt që prej 12 vitesh nuk ka mundur ta fitojë? \\