Udhëheqësit evropianë që përbëjnë “koalicionin e të vullnetshmëve” janë duke u përgatitur për një video-konferencë të rëndësishme të dielën, para se presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky të udhëtojë për në Uashington për t’u takuar me ish-presidentin amerikan Donald Trump. Kjo konferencë synon të përshpejtojë arritjen e një marrëveshjeje paqësore për Ukrainën dhe të sigurojë një angazhim të fortë nga SHBA për mbështetje të mëtejshme. Koalicioni, i cili është i bashkëkryesuar nga liderët evropianë Keir Starmer, Emmanuel Macron dhe Friedrich Merz, ka si qëllim të bashkojë shtetet evropiane për të siguruar një marrëveshje që do të mbrojë Ukrainën në procesin e paqes me Rusinë.
Në krye të axhendës së video-konferencës së të dielës do të jetë sigurimi i një angazhimi konkret nga Donald Trump për një garanci sigurie që mund të veprojë si një pengesë e fortë në çdo marrëveshje të mundshme paqeruajtëse mes Rusisë dhe Ukrainës. Ky angazhim do të ndihmonte që Ukraina të ruante sigurinë e saj dhe të evitonte rrezikun e një përkeqësimi të mëtejshëm të situatës.
Gjithashtu, liderët do të diskutojnë se si ta bëjnë Zelenskyn pjesë të plotë të bisedimeve ndërkombëtare. Pavarësisht përpjekjeve të mëparshme, Zelensky ka mbetur jashtë disa prej samiteve kyçe, përfshirë takimin e fundit midis presidentit rus Vladimir Putin dhe Trump në Alaska, ku ai nuk ishte ftuar. Udhëheqësit evropianë kanë bërë thirrje të fuqishme për një rol më të madh të Ukrainës në procesin e bisedimeve për paqe.
Në një deklaratë të përbashkët, udhëheqësit e koalicionit evropian kanë shprehur shqetësimin se paqja nuk mund të arrihet pa pjesëmarrjen aktive të presidentit Zelensky. Ata theksuan se çdo marrëveshje që nuk përfshin Ukrainën si palë të barabartë mund të rezultojë në një kompromis të padrejtë, që mund të dëmtojë sigurinë dhe integritetin territorial të vendit.
“Zelensky duhet të ketë një rol të qartë dhe të drejtpërdrejtë në bisedimet e ardhshme. Pa Ukraina, nuk mund të ketë paqe të qëndrueshme,” tha një burim i lartë i koalicionit evropian.
Një nga sfidat më të mëdha për liderët evropianë mbetet bindja e administratës Trump për të ndryshuar qasjen e saj. Kur Trump u rikthye në Shtëpinë e Bardhë në janar 2025, ai bëri të qartë se SHBA-të nuk do të vazhdonin më të ofronin mbështetje të pakufizuar për sigurinë në Evropë, duke ndikuar kështu në politikën e jashtme amerikane për Ukrainën dhe rajonin.
Pas këtij ndryshimi të qasjes, “koalicioni i të vullnetshmëve” u formua në mars 2025 si një reagim ndaj strategjisë amerikane, me qëllimin për të mbajtur qëndrimin evropian të bashkuar dhe për të siguruar një mbështetje të vazhdueshme për Ukrainën. Lidhur me këtë, udhëheqësit evropianë janë të mendimit se pa një angazhim të qartë nga Trump, paqja mund të mbetet e pa arritshme.
Disa orë para konferencës së dielës, është raportuar nga CNN se Donald Trump ka njoftuar se është i gatshëm të organizojë një samit trepalësh mes tij, presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky dhe presidentit rus Vladimir Putin. Trump është shprehur se dëshiron të organizojë një takim të tillë deri të premten e ardhshme, nëse bisedimet e tij me Zelenskyn do të shkojnë mirë. Ky samit mund të shërbejë si një mundësi për të rritur shanset për një marrëveshje paqeje, duke i dhënë më shumë hapësirë diplomacisë ndërkombëtare.
Sipas burimeve diplomatike, është e mundur që një tjetër udhëheqës evropian t’i bashkohet takimit të së hënës në Zyrën Ovale, megjithatë ende nuk është e qartë se kush do të jetë. Një pjesëmarrës tjetër mund të ndihmojë për të shtuar presionin mbi administratën amerikane për të ofruar një angazhim më të fortë dhe për të bërë të mundur përfshirjen e Ukrainës në bisedimet e ardhshme.
Tensionet dhe negociatat për Ukrainën mbeten në qendër të diskutimeve ndërkombëtare, ndërsa koalicioni evropian dhe administrata amerikane vazhdojnë të shfaqin dallime të rëndësishme në qasjen e tyre ndaj paqes në rajon. Përpjekjet për të siguruar një marrëveshje të qëndrueshme do të varen nga gatishmëria e liderëve për të punuar së bashku dhe për të siguruar që të gjitha palët të përfshihen në procesin e paqes.