Dhjetori është muaji i vlerësimit par excellence për peizazhin akademik evropian. Të gjitha shkollat e biznesit në Evropë marrin frymë thellë dhe… shikojnë në të njëjtin drejtim: Renditja e Shkollave të Biznesit Evropian të Financial Times. Fjala është për një pasqyrë gjithëpërfshirëse e arsimit në biznes në Evropë, sepse kombinon pesë vlerësime të ndryshme, nga MiM dhe MBA te EMBA dhe arsimi ekzekutiv. Një mjet shumëfunksional, me fjalë të tjera, që nuk liston thjesht reputacionin e shkollave, por mat rezultatet reale: pagat e të diplomuarve, ndërkombëtarizimin, cilësinë e programit, ekuilibrin midis mësimdhënies akademike dhe praktikës korporative.
Me kalimin e viteve, sigurisht, vendet e para pothuajse gjithmonë zihen nga të njëjtat institucione. Megjithatë, ekziston një rivalitet i veçantë midis tyre dhe ndryshimi i një pozicioni ka shumë rëndësi në prestigjin e secilit institucion. Dhe kjo sepse të dhënat, mbi të cilat bëhet vlerësimi, sipas FT, janë si “të matshme” ashtu edhe “të prekshme”. Me fjalë të tjera, ato nuk bazohen në mendimin subjektiv të disa gazetarëve, madje as të atyre të specializuar.
Në krye të listës
Për vitin 2025, vendin e parë e zuri INSEAD francez (Instituti Evropian i Administrimit të Punëve), i cili sigurisht shfaqet si një organizatë pothuajse shumëkombëshe, me kampuse në Francë, por edhe në Lindjen e Mesme, Evropë dhe Azinë Juglindore (Abu Dhabi dhe Singapor). Ai kombinon performancë të lartë si në MiM ashtu edhe në EMBA dhe ruan vendin e parë për të dytin vit. Dominimi i tij duket se bazohet në gjurmën e tij ndërkombëtare, rrjetin e alumni që drejton drejtuesit në të gjitha kontinentet dhe MiM-në e tij që po fiton vazhdimisht terren mbi MBA-të tradicionale.
Aty pranë është edhe HEC Paris, një shkollë që, për shkak të moshës së saj, nuk ka nevojë për prezantim. Është shkolla që kryeson në rezultatet që drejtuesit/të diplomuarit e saj tregojnë në vitet e para të karrierës së tyre, domethënë krijon profesionistë të gatshëm.
Në vendin e tretë, Shkolla e Biznesit në Londër konfirmon se Londra, pavarësisht trazirave të viteve të fundit, mbetet një metropol i edukimit financiar. LBS dallohet jo aq shumë për MBA-në e saj (e cila mbetet, sigurisht, ndër më të mirat në botë), sesa për programet e saj të hapura ekzekutive, të cilat duket se tërheqin drejtues që duan të rinovojnë aftësitë e tyre pa ngrirë karrierën. Më poshtë gjejmë një shkollë tjetër franceze, ESCP (École Supérieure de Commerce de Paris), e ndërtuar mbi identitetin e saj shumëkombësh me kampuse nga Londra në Berlin dhe nga Madridi në Torino. Ajo mban vendin e parë në MBA Ekzekutive pan-evropiane. Pesë të parat mbyllen nga IESE (Instituto de Estudios Superiores de la Empresa) nga Barcelona, Spanjë.
Përtej shkollave kryesore, renditja e vitit 2025 nxjerr në pah gjithashtu një ndryshim të qëndrueshëm në mentalitet. Universiteti i St Gallen në Zvicër, lideri botëror në MiM për të 14-tin vit radhazi, tregon se MiM nuk janë më një “gur trampolinë”, por një opsion i qartë me performancë të lartë në një treg që kërkon aftësi teknokratike dhe rehabilitim të menjëhershëm profesional. Nga ana tjetër, IMD (Instituti për Zhvillimin e Menaxhimit) zviceran, gjithashtu, mbetet një pionier në programet ekzekutive të personalizuara, ku kompanitë kërkojnë diçka plotësisht të përshtatur për nevojat e tyre.
Nuk është vetëm reputacioni që shpërblehet, por edhe fleksibiliteti
Shkollat me një prani ndërkombëtare dhe aftësinë për të bashkëvepruar me kompanitë, me programe që nuk janë “një madhësi i përshtatet të gjithëve”, po fitojnë terren krahasuar me institucionet më tradicionale. Kërkesa për MBA klasike mund të ketë rënë në disa vende, por interesi për MiM të specializuar dhe shkolla ekzekutive është rritur ndjeshëm. Kjo reflektohet edhe në renditje.
Ky ndryshim duket se dërgon një mesazh më të thellë: kandidatët nuk kërkojnë më thjesht një “biletë të artë” ose një “diplomë prestigjioze”. Ata preferojnë shkolla që mund t’i shoqërojnë në një karrierë që ndryshon vazhdimisht, që kërkon të mësuarit e vazhdueshëm gjatë gjithë jetës dhe programe që rinovohen me ritmin e tregut.
Gjeografia gjithashtu luan një rol. Shkollat që funksionojnë si rrjete shumëqytetëshe, siç është ESCP, ose si platforma globale, siç është INSEAD, tregojnë se modeli i “kampusit të vetëm” mund të jetë në rënie. Ndërkombëtarizimi tani është një pjesë integrale e të nxënit, diçka që është qartësisht më shumë se një semestër i Erasmus. Për kandidatët e ardhshëm, renditja vepron si një hartë opsionesh. Ata që synojnë një karrierë ndërkombëtare të përqendruar në inovacion do të gjejnë “ekosisteme” të forta akademike në institucionet kryesore në listë. Ata që duan një rrugë akademike më teknokratike do t’u drejtohen shkollave pas dhjetë të parave. Ekzekutivët që tashmë punojnë, por kërkojnë një përmirësim të menjëhershëm të aftësive kanë programet ekzekutive të ofruara nga pothuajse të gjitha institucionet në listë.
Lista e plotë e 30 shkollave më të mira të biznesit evropian për vitin 2025, siç tregohet nga renditja e përgjithshme e Financial Times:
- INSEAD – Institut Européen d’Administration des Affaires (Fontainebleau, Francë)
- HEC Paris – École des Hautes Études Commerciales de Paris (Jouy-en-Josas, Francë)
- London Business School – London Business School (Londër, Mbretëria e Bashkuar)
- Shkolla e Biznesit ESCP – École Supérieure de Commerce de Paris (Paris, Francë)
- Shkolla e Biznesit IESE – Instituto de Estudios Superiores de la Empresa (Barcelona, Spanjë)
- SDA Bocconi School of Management – Scuola di Direzione Aziendale Bocconi (Milano, Itali)
- Shkolla e Biznesit ESSEC – École Supérieure des Sciences Économiques et Commerciales (Cergy, Francë)
- Universiteti i St Gallenit – Universität St. Gallen (Shën Gallen, Zvicër)
- Shkolla e Biznesit EDHEC – École des Hautes Études Commerciales du Nord (Lille, Francë)
- Shkolla e Biznesit EMLyon – École de Management de Lyon (Lyon, Francë)
- Shkolla e Biznesit Imperial College – Shkolla e Biznesit Imperial College London (Londër, Mbretëria e Bashkuar)
- Shkolla e Biznesit Copenhagen – Handelshøjskolen (Kopenhagen, Danimarkë)
- Shkolla e Biznesit IE – Instituto de Empresa (Madrid, Spanjë)
- Shkolla e Biznesit Ëarëick – Shkolla e Biznesit e Universitetit të Ëarëick (Coventry, Mbretëria e Bashkuar)
- Universiteti i Oksfordit – Shkolla e Biznesit Saïd (Oxford, Mbretëria e Bashkuar)
- Universiteti i Kembrixhit – Shkolla e Biznesit Judge (Kembrixh, Mbretëria e Bashkuar)
- Shkolla e Menaxhimit Rotterdam – Erasmus Universiteit Rotterdam (Rotterdam, Holandë)
- Shkolla e Biznesit dhe Ekonomisë NOVA – Universidade NOVA de Lisboa (Lisbonë, Portugali)
- Shkolla e Biznesit Mannheim – Shkolla e Biznesit Universität Mannheim (Mannheim, Gjermani)
- Shkolla Katolike e Biznesit dhe Ekonomisë e Lisbonës – Universidade Católica Portuguese (Lisbonë, Portugali)
- Shkolla e Ekonomisë e Stokholmit – Handelshögskolan i Stokholmit (Stokholm, Suedi)
- IMD – Instituti Ndërkombëtar për Zhvillimin e Menaxhimit (Lugano, Zvicër)
- Shkolla e Biznesit Trinity – Shkolla e Biznesit Trinity College Dublin (Dublin, Irlandë)
- Shkolla e Biznesit Audencia – Shkolla e Menaxhimit Audencia Nantes (Nantes, Francë)
- Shkolla e Biznesit Neoma – Shkolla e Biznesit NEOMA (Rouen, Francë)
- Grenoble Ecole de Management – Groupe Grenoble École de Management (Grenoble, Francë)
- Shkolla e Biznesit SKEMA – Shkolla e Ekonomisë së Dijes dhe Menaxhimit (kampuset Sophia Antipolis / Lille / Luiziana)
- Shkolla e Biznesit Bayes – City, Shkolla e Biznesit e Universitetit të Londrës (Londër, Mbretëria e Bashkuar)
- Shkolla e Biznesit Toulouse – TBS Education (Tulouse, Francë)
- Shkolla e Biznesit në Strasburg – Shkolla e Biznesit Université de Strasburg (Strasburg, Francë)
