“Fëmijë, mund të iki e të mos kthehem më”/ Histori horrori nga protestuesit në Iran: E mbajta trupin e pajetë të gruas sime për një orë e gjysmë

Duke u kthyer në shtëpi pasi mori pjesë në një protestë në Teheran më 8 janar, Reza përqafoi gruan e tij, Maryam, për ta mbrojtur atë. “Papritmas, ndjeva dorën time të lehtësohej – kisha vetëm xhaketën e saj në duar”, i tha ai një anëtari të familjes, i cili më vonë foli për BBC Persian. Maryam ishte qëlluar për vdekje – dhe ata nuk kishin idenë se nga kishte ardhur plumbi.

Reza e mbajti trupin e Mariamit për një orë e gjysmë . I rraskapitur, ai u ul në një rrugicë. Pas pak, dera e një shtëpie aty pranë u hap. Njerëzit që jetonin atje sollën një çarçaf të bardhë dhe e mbështollën trupin e Mariamit me të. Disa ditë para se Mariam të shkonte në protesta, ajo u kishte treguar fëmijëve të saj – të moshës 7 dhe 14 vjeç – për atë që po ndodhte në vendin e tyre. “Ndonjëherë prindërit shkojnë në protesta dhe nuk kthehen më,” tha ajo. “Gjaku im dhe i juaji nuk është më i çmuar se i kujtdo tjetër.” Emrat e Rezës dhe Mariamit janë ndryshuar për arsye sigurie.

Grupet e të drejtave të njeriut nuk kanë akses të drejtpërdrejtë në vend dhe, së bashku me organizata të tjera ndërkombëtare lajmesh, BBC nuk është në gjendje të raportojë në terren. Autoritetet iraniane nuk kanë publikuar një numër të viktimave, por mediat lokale kanë raportuar se 100 anëtarë të forcave të sigurisë janë vrarë, ndërsa protestuesit – të cilët i kanë përshkruar si “rebelë dhe terroristë” – u kanë vënë flakën dhjetëra xhamive dhe bankave në disa qytete.

Protestat filluan në kryeqytet, Teheran, më 29 dhjetor, pas një rënieje të ndjeshme të vlerës së monedhës iraniane kundrejt dollarit. Ndërsa protestat u përhapën në dhjetëra qytete të tjera, ato u kthyen kundër sundimtarëve klerikë të Iranit. Forcat e sigurisë shpejt filluan një shtypje të dhunshme, me të paktën 34 protestues të vrarë deri më 7 janar, dita e 11-të e trazirave. Megjithatë, shtypja më e përgjakshme u pa të enjten dhe të premten e kaluar, kur mijëra njerëz dolën në rrugë në të gjithë vendin dhe kërkuan fundin e sundimit të Udhëheqësit Suprem, Ajatollah Ali Khamenei.

BBC Persian ka marrë dhjetëra dëshmi nga brenda Iranit. Të papenduar pavarësisht pasojave të mundshme, dëshmitarët thanë se donin të siguroheshin që pjesa tjetër e botës të dinte për dhunën kundër protestuesve. “Lagjja jonë mban erë gjaku – ata vranë kaq shumë njerëz “, tha njëri për BBC Persian. Një tjetër kujtoi se forcat e sigurisë “po qëllonin kryesisht në koka dhe fytyra”.

Jo të gjithë të vdekurit ishin protestues. Navid Salehi, një infermier 24-vjeçar në Kermanshah, u qëllua disa herë ndërsa po largohej nga puna të enjten. Trupat e shumë protestuesve u dërguan në Qendrën Mjekësore Kahrizak në Teheran. Skenat atje ishin aq të tmerrshme sa Shahanad, i cili nuk donte të jepte emrin e tij të vërtetë, vendosi të udhëtonte gati 1,000 kilometra në një rajon kufitar në mënyrë që të mund të dërgonte video duke përdorur rrjetet e të dhënave mobile të vendeve fqinje. Deri të shtunën, Shahanad kishte parë më shumë se 2,000 trupa të shtrirë në tokë, tha ai.