Vetëm ekzistenca e dyshimit të arsyeshëm për një vepër penale nuk është e mjaftueshme për të justifikuar mbledhjen e të dhënave biometrike (gjurmët e gishtërinjve dhe fotografitë), ka vendosur Gjykata e Drejtësisë e Bashkimit Evropian, duke sqaruar kuadrin brenda të cilit autoritetet e zbatimit të ligjit duhet të veprojnë gjatë arrestimeve.
Gjykata më e lartë e BE-së në thelb vendosi që mbledhja e të dhënave biometrike nga një autoritet policor në kontekstin e një hetimi penal justifikohet vetëm në rastet e domosdoshmërisë absolute.
Sfondi i vendimit
Në maj 2020, H.W. u arrestua në Paris (Francë) për organizimin e një demonstrate dhe trazire të paparalajmëruar. Gjatë ndalimit të tij të përkohshëm, ai refuzoi t’i nënshtrohej identifikimit (marrjes së gjurmëve të gishtërinjve dhe fotografive).
Ky refuzim rezultoi në një dënim kundër H.W., megjithëse ai u lirua nga vepra penale për të cilën duhej të kryhej shënimi. H.W. e kundërshtoi fajësinë e tij, duke argumentuar se legjislacioni francez në fuqi nuk ishte në përputhje me legjislacionin evropian për mbrojtjen e të dhënave personale në çështjet penale.
Në këtë kontekst, Cour d’Appel de Paris (Gjykata e Apelit, Paris) e referoi çështjen në Gjykatën e Drejtësisë. Gjykata referuese pyet, në thelb, nëse ligji i BE-së u lejon autoriteteve kombëtare të mbledhin sistematikisht gjurmët e gishtërinjve dhe fotografitë e çdo të dyshuari për një vepër penale, pa pasur nevojë ta justifikojnë këtë masë rast pas rasti. Gjithashtu kërkon sqarime nëse një person mund të ndiqet penalisht për refuzimin për t’iu nënshtruar një procedure të tillë, edhe nëse ai nuk ndiqet penalisht në fund të fundit për veprën penale për të cilën dyshohet.
Në vendimin e saj, Gjykata sqaron kërkesat e vendosura ndaj autoriteteve kombëtare kur ato mbledhin të dhëna biometrike (gjurmë gishtërinjsh, fotografi) për qëllime të një hetimi penal.
Para së gjithash, Gjykata kujton se të dhënat biometrike përbëjnë të dhëna personale të ndjeshme sipas kuptimit të ligjit të BE-së, të cilat kërkojnë mbrojtje të shtuar: përpunimi i tyre lejohet vetëm nëse është rreptësisht i nevojshëm (sipas kuptimit të Nenit 10 të Direktivës 2016/680) dhe nëse ekzistojnë mbrojtje të përshtatshme për të drejtat dhe liritë e subjektit të të dhënave.
Gjykata e Drejtësisë e BE-së deklaron se vetëm ekzistenca e dyshimit të arsyeshëm për një vepër penale nuk është e mjaftueshme për të justifikuar mbledhjen e të dhënave biometrike. Prandaj, çdo vendim për të mbledhur të dhëna biometrike duhet të shoqërohet me një deklaratë të qartë arsyesh, edhe nëse është e shkurtër, që i mundëson personit të interesuar të kuptojë arsyet e masës dhe të ushtrojë të drejtën e tij për ta kundërshtuar atë. Ky detyrim për të deklaruar arsyet nuk përbën një barrë të tepërt për autoritetin kompetent, pasi mbledhja e të dhënave të tilla nuk mund të jetë sistematike.
Për më tepër, Gjykata sqaron se legjislacioni kombëtar që do të parashikonte ekzekutimin sistematik të operacioneve të tilla të identifikimit, pa qenë në gjendje autoriteti kompetent i policisë të vlerësojë rast pas rasti nëse ekziston një domosdoshmëri absolute, do të ishte në kundërshtim me ligjin e BE-së, pasi do të përfshinte mbledhjen e të dhënave biometrike në një mënyrë pa dallim dhe të përgjithshme. Prandaj, ligji kombëtar duhet të specifikojë qëllimet specifike të mbledhjes.
Lidhur me ligjshmërinë e dënimit të vendosur për refuzimin e dorëzimit të mbledhjes së të dhënave biometrike, Gjykata e Drejtësisë e BE-së konsideron se kjo varet nëse mbledhja që përbën bazën për vendosjen e dënimit përmbush kushtin e domosdoshmërisë absolute: nëse mbledhja përmbush këtë kusht, dënimi nuk është i papajtueshëm me ligjin e Unionit, me kusht që, megjithatë, të jetë në përputhje me parimin e proporcionalitetit të sanksionuar në Kartën e të Drejtave Themelore të Bashkimit Evropian. /tesheshi.com/
