Shkencëtarët paralajmërojnë: virusi H5N1 po përshtatet me gjitarët dhe mund të shkaktojë pandemi. Detajet.
Gripi i shpendëve H5N1 nuk është i ri në peizazhin global shëndetësor, por mund të shkaktojë një pandemi të re. Ky virus ka vite që prek zogjtë, me transmetim sporadik te njerëzit. Sidoqoftë, ekspertët tani po japin alarmin: virusi po ndryshon dhe po fillon të infektojë gjitarët, përfshirë lopët dhe macet.
Gripi i shpendëve dhe rreziku i një pandemie të re
Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) ka raportuar 88 raste njerëzore që nga viti 2024, shumica e tyre me simptoma të lehta. Sidoqoftë, ekziston shqetësimi se virusi mund të fitojë aftësinë për t’u përhapur lehtësisht midis njerëzve, siç ndodhi me Covid-19. Sipas një grupi shkencëtarësh që kanë publikuar një analizë në revistën Science, situata kërkon veprim të menjëhershëm.
“Virusi ka kapërcyer speciet dhe është përshtatur edhe tek gjitarët, duke përfshirë bagëtinë e imta, duke shkaktuar ekspozim të gjerë dhe infeksione sporadike te njerëzit,” paralajmërojnë ekspertët. “Edhe pse shumica e rasteve kanë qenë të lehta, ky virus i gripit të shpendëve mund të shkaktojë sëmundje të rënda dhe duke pasur parasysh mundësinë e përhapjes së H5N1, nevojiten veprime urgjente për të adresuar boshllëqet në gatishmëri.”
Përhapja në mace: një shenjë shqetësuese
Një nga aspektet më shqetësuese të përhapjes aktuale të virusit është ngjitja e tij tek macet. Këto kafshë, në kontakt të ngushtë me njerëzit, mund të infektohen me H5N1 duke gëlltitur zogj të infektuar, ushqim të kontaminuar ose qumësht lope.
Në Itali, dy raste janë gjetur në zonën e Bolonjës, siç raporton La Stampa. Në Shtetet e Bashkuara, Departamenti i Shëndetësisë i Nju Xhersit ka konfirmuar një shpërthim të gripit të shpendëve te macet, me gjashtë raste të regjistruara në vetëm pak ditë. The Guardian raportoi gjithashtu se dy kompani kanë tërhequr ushqimin e kontaminuar të maceve.
Shkencëtarët theksojnë urgjencën e një reagimi të menjëhershëm, duke filluar me kërkimin e vaksinave. “Deri më sot, në fakt, disponueshmëria e shpejtë e një vaksine të gripit është e kufizuar rëndë nga teknologjitë e miratuara aktualisht, të tilla si vaksinat me bazë proteinash,” shpjegojnë autorët e letrës. “Përmirësimi i gatishmërisë sonë tani mund të shpëtojë jetë dhe të zvogëlojë përçarjen sociale dhe ekonomike nëse H5N1 ose një shpërthim tjetër bëhet një pandemi.”
Nëse virusi vazhdon të ndryshojë dhe të përshtatet me gjitarët, rreziku i kërcimit të specieve te njerëzit do të rritet në mënyrë eksponenciale. Mësimi i Covid-19 është i qartë: pritja shumë e gjatë mund të jetë e kushtueshme.