Skip to content

Izraelitët në votime: a do na hiqet qafe një tjetër “vëlla” i Edi Ramës?

netanyahu vote

Qendrat e votimit u hapën në Izrael këtë mëngjes në zgjedhjet parlamentare që mund të sjellin një kthesë të rëndësishme në skenën politike të vendit. Kryeministri Benjamin Netanyahu përballet me një sfidë nga opozita e udhëhequr nga ish-Shefi i Shtabit të Ushtrisë Izraelite Gadi Eisenkot, ndërsa sondazhet parazgjedhore tregojnë një garë të pasigurt dhe mungesën e një shumice të qartë parlamentare.

Votimi zgjat deri në orën 22:00 sipas kohës lokale, kur priten sondazhet e para të daljes. Megjithatë, përgjigjja përfundimtare për pyetjen se kush do të udhëheqë qeverinë e ardhshme mund të mos dihet edhe pasi të shpallen rezultatet e para, pasi shumë do të varet nga marrëveshjet pas zgjedhjeve.

Këto zgjedhje po mbahen në hijen e sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023, i cili u pasua nga një luftë shkatërruese në Rripin e Gazës. Mangësitë e sigurisë që i paraprinë sulmit, përgjegjësia e udhëheqjes politike dhe pasojat e luftës janë bërë ndër çështjet më të rëndësishme gjatë fushatës zgjedhore.

Ofensiva ushtarake izraelite që pasoi shkaktoi një krizë të madhe humanitare dhe reagime të shumta ndërkombëtare.

Netanyahu përballet me kritika për dështimet që lejuan sulmin të ndodhte, dhe kundërshtimi i tij ndaj formimit të një komisioni të pavarur hetimor për të hetuar përgjegjësinë e institucioneve shtetërore ka shkaktuar polemika të mëtejshme.

Sipas një sondazhi nga Instituti i Demokracisë së Izraelit, rreth 68 përqind e votuesve hebrenj besojnë se qëndrimi i partive politike ndaj ngjarjeve të 7 tetorit është një faktor i rëndësishëm në zgjedhjen se për kë të votojnë.

Cilët janë aktorët kryesorë politikë?

Netanyahu kryeson Likudin e krahut të djathtë, ndërsa Eisenkot kandidon si udhëheqës i partisë qendrore Yashar. Pjesëmarrës të shquar në garën zgjedhore përfshijnë ish-kryeministrin Naftali Bennett, i cili po punon në një aleancë me Yair Lapid, politikanin e ekstremit të djathtë Itamar Ben-Gvir dhe udhëheqësin e Partisë Demokratike Yair Golan.

Partia arabe Ra’am, e udhëhequr nga Mansour Abbas, gjithashtu mund të luajë një rol të rëndësishëm. Kjo parti i ka kushtuar rëndësi të veçantë problemeve të krimit dhe sigurisë në komunitetet arabe në fushatën e saj. Në vitin 2021, Ra’am u bë partia e parë arabe që mori pjesë në koalicionin qeverisës të Izraelit.

Izraelitët nuk votojnë drejtpërdrejt për kryeministrin, por për listat e partive që më pas konkurrojnë për vende në Knesset, parlamentin me 120 vende.

Për të formuar një qeveri, është e nevojshme të sigurohet mbështetja e të paktën 61 anëtarëve të parlamentit. Prandaj, partia që fiton më shumë vota nuk merr automatikisht mundësinë për të formuar një qeveri, dhe negociatat midis blloqeve politike mund të zgjasin me javë.

Aftësia për të formuar një koalicion mund të jetë vendimtare për Netanyahun dhe kundërshtarët e tij. Nëse asnjë bllok nuk arrin të sigurojë shumicën e nevojshme, Izraeli mund të përballet me negociata të gjata dhe pasiguri politike.

Mbështetja e Trump-it dhe presioni ndërkombëtar

Rezultati i zgjedhjeve mund të ndikojë gjithashtu në marrëdhëniet e Izraelit me Shtetet e Bashkuara. Presidenti i SHBA-së Donald Trump e ka mbështetur publikisht Netanyahun, por të dy udhëheqësit kanë pasur edhe mosmarrëveshje, përfshirë konfliktin me Iranin, raporton Reuters.

Qeveria e ardhshme përballet gjithashtu me sfida serioze ndërkombëtare. Lufta në Gaza ka tërhequr kritika të ashpra ndaj politikës izraelite, ndërsa disa organizata të të drejtave të njeriut dhe zyrtarë të Kombeve të Bashkuara kanë bërë akuza për gjenocid kundër palestinezëve, të cilat autoritetet izraelite i mohojnë. Gjykata Ndërkombëtare Penale ka lëshuar një urdhër arresti për Netanyahun për krime të dyshuara lufte dhe krime kundër njerëzimit. Sipas orarit të shpallur, rezultatet zyrtare të zgjedhjeve duhet të shpallen deri më 4 nëntor. Deri atëherë, vëmendja do të përqendrohet në sondazhet e daljes në votime, numërimin e votave dhe shenjat e para të koalicioneve të mundshme që mund të përcaktojnë të ardhmen politike të Izraelit.