Mendoni për një imazh të njohur: jeni shtrirë në divan duke lexuar një libër. Dhe ndërsa jeni plotësisht të zhytur, ndjeni një vështrim të fiksuar mbi ju. Ktheni kokën dhe shihni qenin tuaj duke ju vëzhguar nga ana tjetër e dhomës.
Krijesa juaj e dashur ju shikon drejt në sy. Ju i buzëqeshni, thoni diçka të ëmbël dhe vazhdoni të lexoni. Dhe ai vazhdon t’ju shikojë. Por pse po ndodh kjo? Çfarë po i kalon nëpër mendje në atë moment?
“Një nga gjetjet e para nga hulumtimi mbi njohjen e qenve është se këto kafshë na shikojnë në fytyrë – dhe në sy – në një mënyrë që është e pazakontë për kafshët në përgjithësi.
Shumica e kafshëve e përdorin shikimin si sinjal kërcënimi.
Ujqërit, për shembull, po të shikojnë një ujk të panjohur, ndoshta për të shmangur përballjen”, thotë Alexandra Horowitz, një studiuese dhe profesoreshë e asociuar në Kolegjin Barnard në Universitetin Columbia në New York dhe autore e bestsellerit të New York Times “Brenda një Qeni: Çfarë Shohin, Nuhasin dhe Dinë Qentë”. Horowitz shton, “Por duke ju parë, qeni juaj po kërkon sinjale se si duhet të sillet dhe çfarë duhet të bëjë. Fatkeqësisht ose për fat të mirë, ne e kontrollojmë botën tonë shtazore.
Ne vendosim kur hanë, kur mund të dalin jashtë, kur dhe ku mund të bëjnë punën e tyre. Ne kontrollojmë të gjitha gjërat që duan të bëjnë dhe duam të shohim se kur do të ndodhë kjo.”
Studimet kanë treguar gjithashtu se qentë janë në gjendje të dallojnë shprehjet tona të fytyrës dhe të kuptojnë shumë gjëra.
Për shembull, kur jemi të lumtur dhe kur jemi të zemëruar, edhe nëse u tregojmë vetëm foto. Kjo aftësi ka të ngjarë të jetë për shkak të lidhjes shumë të ngushtë që njerëzit dhe qentë kanë zhvilluar gjatë gjithë këtyre mijëvjeçarëve të bashkëjetesës.
“Njerëzit shikojnë njëri-tjetrin dhe është një gjë e njohur. Është diçka që e bën me njerëzit me të cilët je miq. Përdoret për të komunikuar: tërhiq vëmendjen e dikujt duke i parë. Pra, ajo që ndodhi me qentë është se gjatë zbutjes së tyre, ne njerëzit zgjodhëm qen që mund të na shikonin në fytyrë. Kjo aftësi unike ishte një nga hapat e parë në zbutjen e kësaj kafshe. Ne besonim, dhe ende besojmë, se kjo tregon se ata kujdesen për ne dhe se na kuptojnë. Se ata kërkojnë informacion dhe e dinë se fytyrat tona janë burimi i shumicës së tij”, thotë Horowitz.
Në librin e tij “Brenda një Qeni: Çfarë Shikojnë, Nuhasin dhe Dinë Qentë”, Horowitz pohon se ai beson se qentë na vëzhgojnë kryesisht sepse:
- Ata duan të dhëna rreth gjendjes sonë emocionale
- Ata duan të “na japin” informacion rreth asaj që po ndodh në botën e tyre
- Ne i ushqejmë ata, gjë që ka të bëjë me mbijetesën e tyre
- Kontakti me sy është i dobishëm për qentë dhe njerëzit.
Sipas shumë studimeve, kur qentë na shikojnë, trupat tanë lëshojnë hormonin oksitocinë, një nga hormonet që na bën të ndihemi mirë, duke na bërë të ndihemi mirë. Qentë e ndiejnë këtë. Pra, duke na bërë të ndihemi mirë, ata ndihen mirë edhe ata. Trupat tanë prodhojnë oksitocinë kur ka një zgjim intensiv emocional.
Qentë janë shokë të shkëlqyer dhe duan të jenë të dashur para së gjithash. Pra, herën tjetër që e shihni qenin tuaj duke ju shikuar, mos u shqetësoni. Nuk është vetëm natyrale, është edhe e mrekullueshme. Nuk ka asgjë të keqe me ta. Ata ndoshta thjesht po përpiqen të kuptojnë se çfarë po bëni dhe si mund të marrin pjesë. Krijesa të mrekullueshme, a nuk jeni dakord?
