Kina po ndërmerr një operacion masiv hartëzimi dhe monitorimi në oqeanet Paqësor, Indian dhe Arktik. Ky aktivitet synon ndërtimin e një njohurie të detajuar mbi kushtet nënujore, e cila sipas ekspertëve, do të jetë përcaktuese në një konflikt të mundshëm nëndetësesh me SHBA-në.
Një shembull kyç është anija kërkimore Dong Fang Hong 3, e operuar nga Universiteti Oqeanik i Kinës. Gjatë viteve 2024-2025, kjo anije lundroi intensivisht pranë Tajvanit, Guamit dhe në Oqeanin Indian, siç tregojnë të dhënat e gjurmimit të anijeve të shqyrtuara nga Reuters.
Edhe pse zyrtarisht kryen studime mbi klimën, të dhënat e mbledhura – si hartëzimi i detit të thellë dhe vendosja e sensorëve – po përdoren për synime ushtarake. Ekspertët e luftës detare pohojnë se këto të dhëna i lejojnë Pekinit të pozicionojë nëndetëset e veta në mënyrë më efektive.
Jennifer Parker, ish-oficere australiane e marinës, shprehet se shkalla e këtij operacioni tregon qartë synimin e Kinës për të pasur një aftësi detare ekspedite në “ujërat blu”. Operacioni përfshin dhjetëra anije dhe qindra sensorë.
Sipas një analize të Reuters mbi lëvizjet e 42 anijeve kërkimore aktive, hartëzimi është përqendruar në zona me rëndësi kritike ushtarake, si Filipinet dhe Hawaii. Nën drejtimin e Xi Jinping, Kina përdor “bashkimin civil-ushtarak”, ku kërkimi shkencor civil shërben drejtpërdrejt për qëllime mbrojtjeje.
Sipas Reuters, kjo është hera e parë që raportohet shkalla e plotë e këtij monitorimi kinez në të tre oqeanet kryesore. Kundëradmirali Mike Brookes, komandant i Inteligjencës Detare të SHBA-së, paralajmëroi se ky vëzhgim mundëson lundrimin e sigurt të nëndetëseve kineze dhe fshehjen e armëve në shtratin e detit, duke e kërcënuar avantazhin që ka gëzuar për dekada Marina Amerikane.
Projekti “Oqeani Transparent”, i nisur rreth vitit 2014, synon krijimin e një rrjeti sensorësh që ofrojnë pamje në kohë reale të kushteve të ujit (temperatura, kripësia, rrymat) dhe lëvizjeve nëndetëse. Ky rrjet tani mbulon Detin e Kinës Jugore dhe po zgjerohet në Paqësor dhe Oqeanin Indian, duke rrethuar pika strategjike si Ngushtica e Malakës, përmes së cilës kalon pjesa më e madhe e naftës që importon Kina.
Hartëzimi i gjerë i jep Kinës mjete të sofistikuara për të zbuluar rivalët në ujërat më të kontestuara të botës. /tesheshi.com/
