Skip to content

Liderët izraelitë në panik nga rezultatet e zgjedhjeve në SHBA

000 D6D94TK.jpg

Rezultatet e zgjedhjeve të mesit të mandatit në Shtetet e Bashkuara kanë shkaktuar një valë shqetësimi në Izrael, ku mediat dhe drejtuesit politikë po përpiqen të kuptojnë pasojat e fitores së demokratëve për të ardhmen e marrëdhënieve mes dy vendeve.

Përtej humbjes së kontrollit republikan mbi Kongresin, ajo që po shkakton alarm në Tel Aviv është ndryshimi i klimës politike amerikane dhe zgjerimi i kampit të politikanëve që kundërshtojnë politikat izraelite.

Gazeta “Haaretz”, në një analizë të publikuar pas rezultateve, e cilësoi fitoren e Abdul El-Sayed ndaj kandidatit pro-izraelit Mike Rogers si dëshmi se kundërshtimi i hapur ndaj Izraelit nuk përbën më pengesë për të fituar gara të rëndësishme elektorale në SHBA.

Sipas gazetës, El-Sayed arriti të fitojë pavarësisht se Komiteti Amerikan për Çështjet Publike Izraelite (AIPAC) shpenzoi më shumë se 30 milionë dollarë për ta mposhtur në zgjedhjet paraprake demokrate dhe, sipas raportimeve, edhe 9 milionë dollarë të tjera për të mbështetur Rogers në zgjedhjet përfundimtare.

Ky rezultat përbën një sinjal domethënës për lobin pro-izraelit, i cili për dekada ka ushtruar ndikim të konsiderueshëm mbi politikën amerikane, veçanërisht përmes financimit të fushatave dhe mbështetjes së kandidatëve që përputhen me interesat e qeverisë izraelite.

Edhe “Jerusalem Post” paralajmëroi se pasojat e zgjedhjeve mund të shkojnë shumë më larg sesa humbja e kontrollit republikan mbi Kongresin.

Sipas gazetës, rezultati duhet parë në kontekstin e ndryshimeve më të gjera brenda Partisë Demokratike lidhur me Izraelin, luftën kundër Iranit dhe marrëdhëniet strategjike mes Jerusalemit dhe Uashingtonit.

Një nga përfundimet më të rëndësishme të fushatës, sipas analizës, është çmimi politik që republikanët kanë paguar për luftën me Iranin, në të cilën Shtetet e Bashkuara u përfshinë më 28 shkurt, në një konflikt të nxitur edhe nga presioni izraelit.

“Zgjerimi i kampit kritik ndaj Izraelit dhe rritja e ndikimit të tij në pozicionet e pushtetit përfaqësojnë një ndryshim që Izraeli nuk mund ta përballojë ta shpërfillë”, thekson gazeta.

Frika nga izolimi

Shqetësimi nuk kufizohet vetëm te komentatorët dhe analistët. Kreu i opozitës izraelite, Yair Lapid, e shfrytëzoi rezultatin e zgjedhjeve amerikane për të sulmuar kryeministrin Benjamin Netanyahu, duke paralajmëruar se vazhdimi i qeverisjes së tij rrezikon sigurinë e vendit dhe thellon izolimin ndërkombëtar.

“Izraeli nuk ka luksin që ai të vazhdojë të jetë kryeministër. Kjo rrezikon sigurinë, rrezikon demokracinë dhe do të na shkatërrojë në arenën ndërkombëtare”, shkroi Lapid në rrjetin social X.

Ai shtoi se rezultatet e zgjedhjeve amerikane kishin sjellë një pasojë të papritur. Ato kishin eliminuar çdo mundësi për krijimin e një qeverie uniteti të drejtuar nga Netanyahu.

Edhe Yair Golan, kreu i Partisë së Demokratëve, paralajmëroi për pasojat e vazhdimit të qeverisjes aktuale.

Sipas tij, Izraeli, i cili tashmë po përballet me një izolim në rritje, rrezikon të shkojë drejt sanksioneve ndërkombëtare, përjashtimit diplomatik dhe një përplasjeje të drejtpërdrejtë me Shtetet e Bashkuara.

Në të njëjtën linjë, analisti i “Jerusalem Post”, Amichai Stein, vlerësoi se rezultatet mund të sjellin kritika më të ashpra ndaj Izraelit dhe më pak gatishmëri në Uashington për të mbrojtur marrëdhëniet tradicionale mes dy vendeve.

Sipas tij, suksesi elektoral i kandidatëve kritikë ndaj Izraelit mund të ndikojë edhe në drejtimin që do të marrë Partia Demokratike përpara zgjedhjeve presidenciale të vitit 2028.

Shqetësimi u pasqyrua edhe në televizionin izraelit Channel 14, i cili e paraqiti humbjen republikane si një goditje të drejtpërdrejtë për Izraelin.

“Një goditje e rëndë për Trumpin dhe Izraelin: demokratët fituan zgjedhjet e mesit të mandatit”, ishte titulli i përdorur nga televizioni.

AIPAC nën presion

Një tjetër element që po tërheq vëmendjen është dobësimi i ndikimit të AIPAC-ut dhe debatit rreth rolit të tij në politikën amerikane.

Organizata, e cila për dekada ka promovuar interesat izraelite në Kongres, vendosi në dhjetor 2021 të krijonte dy komitete të veprimit politik, duke kaluar nga lobimi tradicional në përfshirjen e drejtpërdrejtë në financimin e fushatave elektorale.

Megjithatë, rezultatet kanë qenë të përziera dhe organizata ka njoftuar së fundmi mbylljen e njërit prej këtyre komiteteve. Deri atëherë, AIPAC-u ushtronte ndikimin kryesisht përmes vlerësimit të qëndrimeve të anëtarëve të Kongresit ndaj Izraelit dhe orientimit të donacioneve drejt kandidatëve që mbështesnin politikat e tij.

Kjo mënyrë veprimi i mundësonte të ruante ndikimin, pa u ekspozuar drejtpërdrejt në betejat elektorale. Përfshirja më e dukshme në fushata, megjithatë, duket se ka sjellë edhe kosto politike, duke e kthyer financimin e saj në objekt kritikash.

Ndërkohë, nga Teherani erdhi një reagim që tregon se ndryshimi i balancave politike në Uashington nuk pritet të sjellë domosdoshmërisht një kthesë në politikën amerikane ndaj Iranit.

Udhëheqësi suprem iranian, Mojtaba Khamenei, deklaroi se fitorja e demokratëve nuk do ta ndryshojë qëndrimin armiqësor të Shteteve të Bashkuara ndaj Iranit.

Në një mesazh të transmetuar nga agjencia shtetërore IRNA, ai hodhi poshtë idenë se ndryshimet mes forcave politike amerikane mund ta frenojnë konfrontimin me Teheranin.

Sipas tij, Uashingtoni vazhdon të kërkojë “dorëzimin e pakushtëzuar të popullit iranian”. Duke iu referuar luftës amerikano-izraelite kundër Iranit, Khamenei pretendoi se Shtetet e Bashkuara kanë pësuar një rënie të pakthyeshme dhe se procesi i saj është përshpejtuar.

Megjithatë, për Izraelin, mesazhi më shqetësues i këtyre zgjedhjeve nuk është domosdoshmërisht një ndryshim i menjëhershëm i politikës amerikane, por fakti se mbështetja ndaj tij po humbet statusin e konsensusit në politikën e SHBA-së.

Nëse kjo prirje do të vazhdojë, qeveria Netanyahu mund të përballet me një Uashington gjithnjë e më pak të gatshëm për t’i dhënë mbështetje pa kushte, pikërisht në një moment kur Izraeli ka më shumë nevojë për të. \\