Vëzhguesit nga organi udhëheqës ndërkombëtar i vëzhgimit të zgjedhjeve, Organizata për Sigurinë dhe Bashkëpunimin në Evropë (OSBE), tashmë po bëjnë punën e tyre gjerësisht në Shtetet e Bashkuara përpara zgjedhjeve të 3 nëntorit.

Ata erdhën me ftesë të Departamentit të Shtetit në 29 shtator dhe do të jenë aktivë në vetëm 28 nga 50 shtetet e SHBA dhe në kryeqytetin Uashington DC.

Më pak se katër javë kanë mbetur deri në zgjedhje dhe Shtetet e Bashkuara janë në përqafimin e virusit koronar COVID-19.

Presidenti Donald Trump u shtrua në spital, u kthye në Shtëpinë e Bardhë, shumë aktiv dhe – i pakujdesshëm.

Shtëpia e Bardhë është një nga vatrat e sëmundjes ngjitëse, por kjo nuk e ndalon atë të vazhdojë të pretendojë se zgjedhjet janë të korruptuara, veçanërisht votimi me korrespondencë, pra votimi me postë.

Shtetet e Bashkuara, të detyruara të ftojnë vëzhgues

OSBE me qendër në Vjenë përbëhet nga përfaqësues nga 57 vende në Evropë, Amerikën e Veriut dhe Azinë Qendrore dhe monitorimi i zgjedhjeve të SHBA filloi në 2002.

Hera e fundit që vëzhguesit e OSBE-së ishin në Amerikë ishte dy vjet më parë, në një zgjedhje kongresi. Si anëtar i kësaj organizate, nga Shtetet e Bashkuara kërkohet nga marrëveshja e vitit 1990 të ftojnë vëzhgues. Misioni aktualisht drejtohet nga Urszula Gacek, një senatore nga Polonia dhe një anëtare e Parlamentit Evropian, dhe misioni ende përbëhet nga 11 ekspertë ndërkombëtarë dhe 30 vëzhgues nga 13 vende. OSBE planifikoi të punësonte 500 vëzhgues për të monitoruar zgjedhjet në SHBA, por planet e tyre u prishën nga COVID-19.

Një ekip kryesor prej 11 personash përbëhet nga ekspertë nga Evropa dhe Azia Qendrore dhe 30 vëzhgues, për të vlerësuar nëse zgjedhjet në SHBA do të mbahen në përputhje me standardet ndërkombëtare dhe angazhimet për votimin demokratik.

Vëzhguesit po monitorojnë aktivitetet e fushatave zgjedhore të Presidentit Trump dhe Joe Biden, duke punuar me administratën zgjedhore dhe organet kryesore qeveritare, duke përfshirë regjistrimin e zgjedhësve dhe zgjidhjen e mosmarrëveshjeve zgjedhore. Gjatë misionit të vëzhgimit, ata takohen me përfaqësues të qeverive federale dhe lokale, partive politike, përfaqësues të gjykatave, organizatave qytetare dhe mediave.

Klima politike, armiqësore

“Ekspertët e OSBE-së janë analistë ligjorë, politikë dhe media,” tha zëdhënësja e OSBE Katya Andrusz, duke shtuar se ekipet do të punonin në qendrat e votimit në bashkëpunim me elektoratin në ditën e zgjedhjeve në 3 nëntor.

Disa ditë më parë, rreth 100 vëzhgues nga 30 vende po vinin për të punuar së bashku me një ekip të ekspertëve të lartpërmendur.

Një ditë pas zgjedhjeve, OSBE do të publikojë vëzhgimet e saj, ndërsa raporti përfundimtar do të publikohet dy muaj më vonë.

Më shumë se gjysma e shteteve të SHBA lejojnë vëzhguesit ndërkombëtarë të monitorojnë zgjedhjet, ndërsa 11 shtete e ndalojnë atë. Këto janë kryesisht shtete federale jugore. OSBE njoftoi në pranverë se organizata ishte e shqetësuar për polarizimin në rritje dhe klimën politike armiqësore në Shtetet e Bashkuara me të gjitha sfidat e paraqitura nga COVID-19.

“Pandemia ka shkaktuar shumë probleme. Votimi me korrespondencë është duke u zhvilluar dhe fushata e Trump tashmë e quan atë një mashtrim”, tha raporti i fundit i OSBE, duke theksuar se” Rusia po ndërhyn në procesin zgjedhor”.

Në dëshminë e kongresit të këtij muaji, Drejtori i FBI-së, Christopher Wray tha se ai besonte se Rusia ishte edhe një herë “shumë aktive” në përpjekjet e saj për të ndikuar në zgjedhjet e SHBA, veçanërisht në shpifjet ndaj Joe Biden, kandidatit demokrat për president. OSBE ka zbuluar se mosbesimi në zgjedhje është një fenomen i përhapur që mund të ndikojë negativisht në rezultatet e zgjedhjeve presidenciale.

Mesazhet raciste dhe ksenofobike të Trump

Votimi me korrespondencë është përfshirë nga polemikat mbi shërbimin postar pasi Presidenti Trump kritikoi një votim të tillë me mesazhin se kjo do të çonte në mashtrim zgjedhor. Publiku mësoi këtë verë që kutitë e postës dhe makinat e klasifikimit ishin hequr nga disa vende, e vlerësuar kjo si një përpjekje për të sabotuar votimin me korrespondencë.

Pas presionit të publikut, Drejtori i Postës Amerikane Louis DeJoy u detyrua të prishë vendimin e tij për të hequr kutitë e postës dhe makineritë e klasifikimit. DeJoy është një partner i ngushtë i Trump. Pyetja është nëse shërbimi postar do të jetë plotësisht funksional me Trump që kërcënon të tërheqë fondet për atë shërbim. Shtrohet pyetja gjithashtu nëse, për shkak të trafikut më të lartë dhe viruseve korona, të gjitha fletëvotimet me korrespondencë do të dorëzohen në kohë.

OSBE është gjithashtu e shqetësuar për retorikën zgjedhore që është “tepër negative dhe shpesh jotolerante me fjalime inflamatore kundër pakicave”.

“Donald Trump, për shembull, akuzon plotësisht pabazë kandidaten demokrate për Zv.presidente Kamala Harris se nuk ka lindur në Shtetet e Bashkuara. Trump përdor gjithashtu mesazhe raciste dhe ksenofobe”, tha OSBE.

Kohët e fundit, Trump tha, dhe pastaj përsëriti, se ai nuk do të pranonte rezultatet e zgjedhjeve nëse do të humbiste ose se nuk do të largohej nga Shtëpia e Bardhë nëse do të mundej në zgjedhje.

“Unë mund të mposhtem vetëm nëse zgjedhjet janë manipuluar,” tha Trump.

OSBE është gjithashtu e shqetësuar për qëndrimin e Trump ndaj mediave dhe rrjeteve sociale.