Zyra e OSBE-së në Tiranë duket se i sheh problematike një pjesë të dispozitave të Rregullores së re të GJKKO-së të cilat janë kundërshtuar fort nga mediat për shkak të censurës që ato imponojnë mbi veprimtarinë e përditshme të gazetarëve.
Në komentin e saj, OSBE-ja thekson se “çdo kufizim që ndikon në pjesëmarrjen e medias, mbledhjen e informacionit ose raportimin, duhet të ketë një bazë të qartë ligjore, të ndjekë një qëllim legjitim dhe të jetë i nevojshëm dhe proporcional në rrethana. Ai gjithashtu duhet të mbështetet nga arsye të qenësishme dhe nuk duhet, as individualisht, as në mënyrë kumulative, ta bëjë tejet të vështire aksesin kuptimplotë të medias”.
Duke u justifikuar me specifikat e proceseve gjyqësore që shqyrtohen prej saj, rregullorja e GJKKO-së, përfshin kufizimet ndaj medias me motivet e sigurisë së shtuar dhe përmendjes së një liste parimesh të përgjithshme.
REKOMANDIMET E OSBE-SË
* Të sqarohet më tej se pjesëmarrja e zakonshme në një seancë dëgjimore publike, si rregull i përgjithshëm, nuk kërkon autorizim paraprak. Procedura e kërkesave për pjesëmarrje, 24 orë përpara seancave, duhet të ketë të bëjë kryesisht me regjistrimin audiovizual, vendet e rezervuara për median, grupet e kamerave ose seancat dëgjimore për të cilat është njoftuar qasja e menaxhuar për shkak të kapacitetit ose konsideratave të sigurisë.
* Të bëhet dallim i qartë midis regjistrimit ose transmetimit të paautorizuar dhe raportimit të shkruar në heshtje. Telefonat celularë ose kompjuterët mund të lejohen për raportim me shkrim sipas kushteve të përcaktuara nga kryesuesi i seancës, ndërsa funksionet e kameras, mikrofonit dhe transmetimit mbeten të ndaluara përveç nëse autorizohen shprehimisht.
* Kërkohet që kufizimet që ndikojnë në një seancë të caktuar dëgjimore të bazohen në një vlerësim individual dhe të mbështeten nga arsye koncize që identifikojnë interesin e mbrojtur, rrezikun konkret dhe, kur është e nevojshme, pse një masë më pak kufizuese nuk do të ishte e mjaftueshme.
* Harmonizimi i Rregullores me Udhëzimet e KLGJ-së në lidhje me pjesën hapëse të seancave dëgjimore publike dhe procedurën për vendosjen e kërkesave audiovizuale. Përgatitja administrative mund të ndodhë paraprakisht, ndërsa paneli gjyqësor mund ta shpallë ose konfirmojë vendimin në mënyrë transparente në hapje të seancës dëgjimore.
* Të përdoren masa mbrojtëse të pjesshme dhe teknike, kur është e mundur, duke përfshirë pozicione fikse të kamerave, grupe mediash, transmetime zyrtare të Gjykatës, vonesë në transmetim, anonimizim, turbullim të imazhit, ndryshim të zërit ose përjashtim të përkohshëm të regjistrimit vetëm gjatë pjesës së ndjeshme të procesit.
* Të sigurohet që akreditimi të mbetet një mjet administrativ që lehtëson identifikimin dhe aksesin, në vend që të jetë një kusht që i pengon gazetarët e paakredituar të marrin pjesë në një seancë dëgjimore publike si anëtarë të publikut, në varësi të kontrollit të sigurisë dhe kapacitetit të disponueshëm.
* Sanksionet të zbatohen në një mënyrë graduale, proporcionale dhe të kufizuar në kohë, në bazë të fakteve konkrete dhe një vendimi të arsyetuar, me një mundësi efektive për rishqyrtim ose shqyrtim.
* Të publikohen udhëzime praktike dhe të dhëna të anonimizuara të zbatimit në lidhje me aplikimet, miratimet, miratimet e pjesshme, refuzimet dhe masat administrative, në mënyrë që qëndrueshmëria dhe proporcionaliteti i sistemit të mund të vlerësohet me kalimin e kohës.
* Të mbahet një pikë kontakti për median, e identifikuar qartë, e aftë për të ofruar informacion në kohë në lidhje me oraret, procedurat e aksesit, rregullat e pajisjeve dhe zbatimin e vendimeve të marra nga paneli gjyqësor.