Një seancë maratonë votimi po zhvillohet në Senatin amerikan mbi projektligjin gjithëpërfshirës të politikës së brendshme të Presidentit Donald Trump, e cila ka zgjatur gjatë gjithë natës deri në orët e para të së martës. Seanca nisi të hënën në mëngjes me një seri votimesh të quajtura “vota-a-rama” dhe ende nuk ka përfunduar.
Kjo seancë e zgjatur i jep mundësi republikanëve të bëjnë ndryshime të menjëhershme në paketë, ndërsa demokratët përpiqen të theksojnë pikat e dobëta të projektligjit, sidomos për çështje si Medicaid dhe ndihma ushqimore. Votimet janë të vështira politikisht dhe ka të ngjarë të përdoren më vonë në reklama fushatash.
Projektligji multitrilionë dollarësh i propozuar nga Trump parashikon ulje të mëdha të taksave federale, rritje të fondeve për Pentagonin dhe sigurinë kufitare, si dhe shkurtime të thella në programet sociale, përfshirë Medicaid dhe kuponat ushqimorë.
Luftë për Medicaid
Një nga çështjet më të debatueshme mbetet Medicaid, programi shëndetësor për amerikanët me të ardhura të ulëta. Sipas analizave të Zyrës së Buxhetit të Kongresit (CBO), versioni i Senatit do të linte 11.8 milionë persona pa sigurim shëndetësor deri në vitin 2034 – më shumë se versioni i miratuar nga Dhoma e Përfaqësuesve, i cili llogarit 10.9 milionë persona të pasiguruar.
Senatorja republikane Lisa Murkowski votoi me demokratët për disa amendamente që synonin mbrojtjen e Medicaid dhe spitaleve rurale, por këto ndryshime nuk kaluan. Gjithsesi, ato zbulojnë tensionet brenda vetë Partisë Republikane.
Shkurtime të mëdha janë propozuar edhe në mbështetjen federale për Medicaid – me versionin e Senatit që do ta ulte me 930 miliardë dollarë gjatë një dekade, ndërsa Dhoma e Përfaqësuesve parashikon një ulje prej 800 miliardë dollarësh.
Për herë të parë, të dyja dhomat po kërkojnë vendosjen e kushteve të punës për përfituesit e Medicaid të moshës 19-64 vjeç. Versioni i Senatit është më i ashpër, duke përfshirë edhe prindërit e fëmijëve mbi 14 vjeç, ndërsa ai i Dhomës përjashton prindërit me fëmijë në varësi.
Rritje e deficitit dhe debat për taksat
Një pjesë tjetër thelbësore e projektligjit është mënyra se si llogaritet kostoja e tij. Republikanët kanë përdorur një metodë alternative – të quajtur “baza e politikave aktuale” – që e minimizon ndikimin e projektligjit në deficit. Por CBO-ja ka përdorur metodën tradicionale dhe ka arritur në përfundimin se projektligji i Senatit do të shtojë rreth 3.3 trilionë dollarë në deficitin federal gjatë dekadës së ardhshme.
Kjo rritje e madhe e deficitit vjen kryesisht për shkak të uljeve më të mëdha të taksave, sidomos për korporatat, si dhe për shkak të zvogëlimit të kursimeve në shpenzime dhe rritjes së më pak të të ardhurave. Projektligji i Senatit do të bënte të përhershme disa ulje tatimore të miratuara në vitin 2017.
Sipas një vlerësimi të veçantë të CBO-së, nëse përdoret metoda alternative e llogaritjes, kostoja e projektligjit gjatë 10 viteve të ardhshme do të ishte rreth 508 miliardë dollarë – shumë më pak se shifra tradicionale, por ende e diskutueshme.
Presion politik dhe afat i ngushtë
Presidenti Trump i ka kërkuar Kongresit që ta miratojë projektligjin dhe t’ia dorëzojë për firmë deri më 4 korrik. Por nëse miratohet në Senat, projektligji duhet të rikthehet për votim në Dhomën e Përfaqësuesve, ku kryetari Mike Johnson po përballet me rezistencë në rritje.
Ndërsa negociatat vazhdojnë, demokratët kanë përdorur taktikën e zvarritjes, duke detyruar leximin me zë të lartë të projektligjit gjatë fundjavës – një manovër që zgjati më shumë se 12 orë dhe shtyu edhe më tej procesin.
Në tërësi, projektligji përfaqëson një ristrukturim të thellë të politikës ekonomike dhe sociale të SHBA-së, me pasoja të gjera për sistemin shëndetësor, buxhetin federal dhe miliona qytetarë amerikanë. Votat e ardhshme do të përcaktojnë nëse ky mega-projektligj do të kalojë pragun e fundit – apo do të përballet me kolaps politik.