OSBE-ODHIR ka publikuar raportin final për zgjedhjet parlamentare të 11 majit ku ndër të tjera thekson se, ato ishin konkurruese, por u zhvilluan në një mjedis politik të polarizuar.
Më tej, OSBE-ODHIR thekson se, fushata ishte përgjithësisht e qetë, por u karakterizua nga një gjuhë përplase dhe polarizuese, sidomos në hapësirën e mediave online. Por, raporti thotë se terreni i garës për kandidatët nuk ishte i barabartë.
“Partia në pushtet përfitoi nga përdorimi i gjerë i burimeve administrative dhe ndikimi institucional”, thotë raporti.“
“Fushata ishte përgjithësisht e qetë, por megjithatë u karakterizua nga një gjuhë përplasëse dhe polarizuese, veçanërisht në hapësirën online dhe sidomos midis dy partive kryesore politike dhe drejtuesve të tyre. Votuesit kishin mundësi zgjedhjeje mes alternativave politike, dhe pjesëmarrësit në garë në përgjithësi gëzonin liri për të bërë fushatë, por terreni i garës nuk ishte i barabartë, pasi partia në pushtet përfitoi nga përdorimi i gjerë i burimeve administrative dhe ndikimi institucional, duke e bërë të paqartë ndarjen midis shtetit dhe partisë. U shënuan pretendime për ushtrim presioni ndaj punonjësve publikë, raste frikësimi të mbështetësve të opozitës dhe përdorim të rrjeteve të klientelizmit, gjë që bie ndesh me standardet ndërkombëtare. Çështje të tjera shqetësuese përfshinin raportime për blerje votash, përpjekje për të ndikuar padrejtësisht tek votuesit më të cenueshëm, si dhe ndikimin e pretenduar të elementeve kriminale në procesin zgjedhor në disa zona të vendit”, thuhet ndër të tjera në raport.
PJESË NGA RAPORTI:
Në deklaratën e gjetjeve dhe përfundimeve paraprake të publikuar më 12 maj 2025, IEOM-i arriti në përfundimin se zgjedhjet “ishin konkurruese dhe u zhvilluan në mënyrë profesionale, por u mbajtën në një mjedis shumë të polarizuar dhe pjesëmarrësit nuk gëzonin kushte të barabarta. Megjithatë, kandidatët në përgjithësi patën mundësi të bënin fushatë lirshëm, ndonëse disa raportuan për raste frikësimi.
Administrata zgjedhore e menaxhoi procesin në mënyrë gjithëpërfshirëse dhe transparente. Votimi jashtë vendit, i futur për herë të parë në këto zgjedhje, u menaxhua mirë, pavarësisht marrëveshjes së vonë politike dhe miratimit të kësaj mase, si dhe disa çështjeve organizative.
Partia në pushtet përfitoi nga përdorimi i gjerë i burimeve administrative gjatë fushatës, duke krijuar një avantazh të padrejtë të pushtetit. Gjithashtu, pati numër të konsiderueshëm akuzash për presion mbi votuesit, veçanërisht mbi punonjësit publikë. Për më tepër, legjislacioni zgjedhor dhe interpretimi i ngushtë i tij nga administrata zgjedhore nuk penguan praktikat abuzive.
Përqendrimi i pronësisë së mediave, që minon pluralizmin e burimeve të lajmeve, së bashku me vetëcensurën mes gazetarëve dhe dominimin e mbulimit mediatik nga dy partitë më të mëdha, kufizuan mundësinë e votuesve për të bërë një zgjedhje të informuar. Përdorimi aktiv i rrjeteve sociale online nga pjesëmarrësit amplifikoi gjuhën përçarëse, ndërsa asnjë autoritet nuk ishte caktuar për të zbuluar përmbajtje manipuluese të dëmshme. Mekanizmi i ri i bashkërendimit ndërinstitucional për hetimin dhe ndjekjen penale të krimeve zgjedhore është një zhvillim pozitiv, por kërkohet ndjekje e mëtejshme për të adresuar shqetësimet e vazhdueshme për parregullsitë zgjedhore. Dita e zgjedhjeve ishte përgjithësisht e qetë dhe e organizuar mirë, por shpesh u vërejt mungesë respektimi i procedurave, dhe ajo u karakterizua nga disa incidente frikësimi dhe nxitjeje të votuesve, si dhe disa mangësi procedurale dhe transparence gjatë numërimit të votave.”
ALB Parliamentary 2025 Final Report_advance copy (1)