Tërheqja e tarifave mes Amerikës së Donald Trump dhe Kinës së Xi Jinping nuk i habit analistët ekonomikë, sipas të cilëve Pekini ishte përgatitur për mundësinë e një lufte tregtare me SHBA-në për më shumë se 4 vjet, domethënë që nga mandati i parë i manjatit.
Kjo është sipas një analize të CNN, sipas së cilës Xi Jinping ka nxitur nacionalizëm të zjarrtë rreth hakmarrjes së tij kundër asaj që ai e quan “ngacmimi i njëanshëm i Amerikës”. Të mërkurën, Trump njoftoi një pezullim tre-mujor të të gjitha tarifave “reciproke” që kishin hyrë në fuqi disa orë më parë, me përjashtim të Kinës, e cila u përgjigj të enjten duke futur tarifa hakmarrëse në një përshkallëzim të shpejtë tronditës: në një javë, tarifat e Trump për importet kineze janë rritur nga 54% dhe tani në 101% tani. Kina nuk u frikësua dhe u përgjigj duke rritur detyrimet shtesë hakmarrëse për importet amerikane në 84%.
Lufta Shkatërruese SHBA-Kinë
Por ka akoma më shumë. Sipas kanalit televiziv amerikan, Kina është e gatshme jo vetëm të reagojë, por të përdorë trazirat tregtare të Trump për të forcuar pozicionin e saj. “Xi ka qenë shumë i qartë për një kohë të gjatë se Kina do të hyjë në një periudhë lufte të zgjatur me Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj, dhe se Kina duhet të përgatitet për këtë, dhe ai e ka bërë këtë gjerësisht”, tha Jacob Gunter, analisti kryesor ekonomik në institutin MERICS me qendër në Berlin. Një luftë rrënimi që mund të prishë një marrëdhënie tregtare me vlerë rreth gjysmë trilion dollarë. Për dekada, Kina ka qenë fabrika e botës, duke përmbushur kërkesën për mallra të përballueshme për konsumatorët në Shtetet e Bashkuara dhe më gjerë. Por për disa amerikanë, përfshirë vetë Trumpin, kjo ka nxitur idenë se globalizimi ka vjedhur prodhimin dhe vendet e punës nga SHBA.
Rritja e tarifave në më shumë se 125% për produktet kineze tani mund të përgjysmojë eksportet, me rezultatin e menjëhershëm të rritjes së çmimeve të konsumit në Shtetet e Bashkuara, potencialisht për vite, përpara se të hapen fabrikat e reja, vëren analiza e CNN. Për më tepër, kjo mund të çojë në një rritje të taksave për amerikanët prej rreth 860 miliardë dollarësh përpara zëvendësimeve të importit kinez, thanë të mërkurën analistët në JP Morgan.
Pas Covid Kina pregatitet të vuajë “valën e falimentimeve”
Gjërat nuk do të jenë më mirë në Kinë, ku një pjesë e madhe e furnitorëve ka të ngjarë të shohin që marzhet e tyre tashmë të pakta të fshihen ndërsa fillon një valë e re përpjekjesh për hapjen e fabrikave në vende të tjera. Por Kina mund të mbështetet në një model tjetër politiko-ekonomik, si dhe në një qëndrueshmëri të pakufishme ekonomike, siç është demonstruar tashmë në kohën e Covid.
Sipas Victor Shih, drejtor i Qendrës Kineze të Shekullit 21 në Universitetin e Kalifornisë, San Diego, shkalla e tarifave mund të çojë në “miliona njerëz të papunë” dhe një “valë falimentimesh” në të gjithë Kinën. Dhe madje edhe eksportet e SHBA-së në Kinë mund të “mbërrijnë pothuajse zero”, por – thekson eksperti – Kina mund ta përballojë këtë situatë shumë më tepër se politikanët amerikanë”. Drejtuesit e Partisë Komuniste Kineze në pushtet, në fakt, nuk duhet të përballen me pakënaqësinë e votuesve dhe sondazhet e opinionit. Për të mos përmendur që tashmë “gjatë Covid ata bllokuan ekonominë, duke shkaktuar papunësi të pallogaritshme”.
Pekin: “Ne jemi të përgatitur, kemi grumbulluar përvojë në këto beteja”
“Në përgjigje të tarifave të SHBA-së, ne jemi të përgatitur dhe kemi strategji. Ne kemi bërë një luftë tregtare me SHBA-në për tetë vjet, duke grumbulluar përvojë të pasur në këto beteja,” tha të hënën një koment në faqen e parë në People’s Daily, zëdhënësi i Partisë Komuniste. Pekini mund të ndërmarrë “përpjekje të jashtëzakonshme” për të ringjallur konsumin e brendshëm, i cili ka qenë vazhdimisht i dobët, dhe të prezantojë masa të tjera politike për të mbështetur ekonominë e tij. “Planet për t’u përgjigjur janë të përgatitura mirë dhe të gjera,” vazhdon komenti, duke sugjeruar se është në horizont një “luftë shpërbërjeje”, rezultati përfundimtar i së cilës varet nga kush mund të rezistojë më gjatë. Dhe Kina ndoshta ka një avantazh për sa i përket rezistencës strategjike nëse shikojmë vetëm përvojën që ka pasur gjatë periudhës së Covid.
Trump dhe lufta e parë tregtare kundër gjigantit kinez Huawei
Sipas CNN, Pekini ka hapur gjithashtu bisedime në javët e fundit me vende nga Evropa në Azinë Juglindore në një përpjekje për të zgjeruar bashkëpunimin tregtar, duke tejkaluar Shtetet e Bashkuara dhe duke fituar mbi aleatët dhe partnerët amerikanë të acaruar nga lufta tregtare. Por ajo është përgatitur për tensione tregtare me Shtetet e Bashkuara që nga lufta e parë tregtare e Trump dhe fushata e tij kundër gjigantit kinez Huawei. “Qeveria kineze është përgatitur për këtë ditë për gjashtë vjet, ajo e dinte se ishte një mundësi,” tha Shih, duke shtuar se Pekini ka mbështetur vendet në diversifikimin e zinxhirëve të furnizimit dhe ka kërkuar të menaxhojë disa nga sfidat e veta ekonomike të brendshme në përgatitje për këtë moment, ndër të tjera.
Strategjia me 5 hapa e Xi
Sot, Kina është në një pozicion shumë më të mirë për t’u marrë me një konflikt më të gjerë tregtar, thonë ekspertët. Krahasuar me vitin 2018, ajo ka zgjeruar marrëdhëniet e saj tregtare me pjesën tjetër të botës, duke ulur peshën e eksporteve të SHBA nga rreth një e pesta e totalit në më pak se 15%. Prodhuesit e saj kanë ngritur gjithashtu operacione të mëdha në vende të treta si Vietnami dhe Kamboxhia, gjithashtu për të përfituar nga tarifat më të ulëta të SHBA. Pekini ka forcuar gjithashtu zinxhirët e furnizimit për toka të rralla dhe minerale të tjera thelbësore. Që nga viti i kaluar, qeveria e Xi ka punuar gjithashtu për të adresuar çështje të tilla si konsumi i dobët dhe borxhi i lartë i qeverisë vendore. E njëjta gjë ndoshta nuk mund të thuhet për Shtetet e Bashkuara, të cilat nuk janë aq të përgatitura për luftën e shkatërrimit me gjigantin kinez.