Një këngë e re bëhet virale dhe, sipas fjalëve të Kylie Minogue, “nuk mund ta nxjerrësh nga mendja”. Por çfarë ndodh kur nuk është një njeri pas saj, por një algoritëm?
A duhet që platformat muzikore t’ju tregojnë nëse një këngë është krijuar nga IA? Dhe, në fund të fundit, a ka rëndësi nëse ju pëlqen ajo që dëgjoni?
Një studim i kohëve të fundit zbuloi se 97% e dëgjuesve nuk mund ta identifikojnë një këngë të krijuar nga IA. Megjithatë, ekspertët i thonë BBC News se nëse e dini se çfarë të kërkoni, ka shenja.
Asnjë koncert apo prani në mediat sociale
Çështja fitoi vëmendje verën e kaluar, kur u zbulua se grupi The Velvet Sundown ishte krijuar tërësisht nga inteligjenca artificiale. Me ndikim minimal dixhital, pa shtëpi diskografike, pa intervista dhe pa koncerte, grupi grumbulloi qindra mijëra dëgjues mujorë në kohë rekord.
Kur lindën dyshimet për herë të parë, Velvet Sundown fillimisht mohoi gjithçka, por më vonë pranoi se ata ishin “një projekt sintetik, i udhëhequr nga njerëz, por me muzikë, vokale dhe pamje të mbështetura nga inteligjenca artificiale”. Edhe pse e paraqitën projektin si një “sfidë artistike”, shumë fansa menduan se ishin mashtruar.
Fotot e tyre të pastra me sfonde abstrakte dhe një filtër portokalli të ngrohtë ishin një e dhënë. Nuk kishte prova që ata kishin performuar drejtpërdrejt: nuk kishte vlerësime entuziaste nga fansat në internet, as foto apo video të koncerteve. Anëtarët e grupit nuk kishin dhënë intervista dhe nuk dukej se kishin llogari individuale në mediat sociale.
Shqyrtimi i pranisë së një artisti në jetën reale dhe në mediat sociale mbetet një mjet i dobishëm. Megjithatë, evolucioni i shpejtë i teknologjisë e bën gjithnjë e më të vështirë të dish kur një këngë është krijuar duke përdorur IA-në.
“Si të vendosësh hite në një blender”
Kur LJ Rich, një muzikante dhe teknologe, filloi të krijonte muzikë me IA rreth pesë vjet më parë, ajo kujton se IA mund të kompozonte vetëm tre sekonda në të njëjtën kohë dhe se duheshin rreth 10 orë për të krijuar një minutë tingull. Sot, një këngë e tërë prodhohet në pak sekonda me një komandë të vetme.
Një këngë me një strukturë standarde varg-refren, e ëmbël por pa substancë ose peshë emocionale, dhe një zë që duket pa frymë, mund të jetë një krijim i IA-së, thotë muzikanti. Tekstet zakonisht ndjekin gramatikën dhe sintaksën e saktë, ndërsa tekstet njerëzore shpesh kanë më shumë liri dhe nuk kanë gjithmonë kuptim. Fundet e këngëve të krijuara nga IA janë gjithashtu zakonisht të papritura ose të paplota.
Një tjetër shenjë është produktiviteti i panatyrshëm, si në rastin e fundit të një artisti që publikoi njëkohësisht disa albume me tinguj të ngjashëm. Këngët tingëllonin si një përzierje e grupeve rock të viteve ’80, “sikur të kishte futur hitet rock në një blender”, thotë Gina Neff, një profesoreshë në Qendrën e Kembrixhit për Teknologji dhe Demokraci. “Mund të jetë mirë si muzikë sfondi për shumicën e njerëzve, por nuk do të krijojë yje të ardhshëm të muzikës.”
Për konsulentin e muzikës Tony Rigg, përsosmëria mund të jetë e dyshimtë. Vokalet e tendosura, prodhimi tepër i lëmuar, artikulimi i çuditshëm ose tekstet përsëritëse janë të gjitha shenja të IA-së. Këngëtarët e IA-së shpesh shqiptojnë gabim bashkëtingëllore të caktuara. Bashkëtingëlloret shqiptohen, ndërsa “hijet” e zanoreve shfaqen dhe zhduken.
Hapat Drejt Transparencës
Aktualisht, nuk ka asnjë kërkesë ligjore që platformat muzikore të etiketojnë këngët e krijuara me IA, pavarësisht thirrjeve në rritje për ta bërë këtë.
Megjithatë, shumica kanë zhvilluar detektorë që njohin muzikën e gjeneruar nga IA. Deezer zbuloi së fundmi se 34% e ngarkimeve të reja – rreth 50,000 këngë në ditë – janë tërësisht të gjeneruara nga IA.
Mësoni më shumë:
Dëgjuesit Duan të Dinë nëse Muzika që Dëgjojnë është një Produkt i IA-së: Çfarë Tregon Hulumtimi
Spotify njoftoi se ka hequr mbi 75 milionë këngë të konsideruara nga IA nga spam-i vitin e kaluar. Ai gjithashtu mbështet një sistem meta të dhënash ku një artist që përdor IA mund të shënojë se ku dhe si e ka përdorur atë në një këngë, me qëllim ndërtimin e besimit midis krijuesve, platformës dhe dëgjuesve.
A ka vërtet rëndësi?
Për disa, jo: nëse një këngë ju prek, pavarësisht nëse është shkruar nga një njeri apo një makinë, qëllimi i saj është arritur. Për të tjerët, informacioni është e drejtë e një dëgjuesi. Në të njëjtën kohë, artistët po shprehin shqetësime në lidhje me veprat e tyre që përdoren për të trajnuar mjetet e IA-së.
Për LJ Rich, përdorimi i IA-së në muzikë ngre shumë “pyetje etike të çuditshme dhe të mrekullueshme” që deri më tani kanë mbetur pa përgjigje. “Nëse muzika është rrëqethëse, çfarë rëndësie ka nëse është shkruar nga një inteligjencë artificiale apo jo?”
