Valë cunami deri në 60 centimetra të larta u vunë re këtë të mërkurë në mëngjes pranë brigjeve të Japonisë, pasi një tërmet i fortë goditi gadishullin rus Kamchatka, ku popullatës iu bë thirrje të largohej nga zonat bregdetare dhe lumenjtë për siguri.
“Evakuohuni menjëherë nga bregdeti”, thanë autoritetet lokale. Rreth dy milionë njerëz po evakuohen.
Eyewitness footage shows tsunami waves crashing onto the coastal town of Severo-Kurilsk in Russia’s Sakhalin region following an earthquake in Kamchatka.
.
.
.
.
.
.
.#WIONUncut #Russia #Tsunami #TsunamiWARNING pic.twitter.com/eAglrfBlJB— WION (@WIONews) July 30, 2025
Intensiteti arriti një maksimum prej dy në shkallën shtatë-pikëshe të intensitetit të tërmetit Shindo të Japonisë në pesë qytete dhe qyteza në Hokkaido, sipas agjencisë meteorologjike.
Agjencia Meteorologjike e Japonisë raportoi se një cunami deri në 50 centimetra goditi portin e Ishinomaki, qyteti kryesor portual në Prefekturën Miyagi në bregdetin lindor, vala më e madhe e regjistruar ndonjëherë. 16 vende të tjera përgjatë bregdetit të Paqësorit raportuan valë deri në 40 centimetra ndërsa lëviznin drejt jugut përgjatë bregdetit të Paqësorit, nga Hokkaido në një zonë në verilindje të Tokios.
Zyrtarët u bënë thirrje njerëzve të qëndrojnë vigjilentë pasi valë më të mëdha mund të jenë në rrugë e sipër, dhe zyrtarët në Hawaii kanë raportuar tashmë se presin “valë shkatërruese”.
🚨#BREAKING: Tsunami sirens are now blasting across Hawaii after warnings were issued. Thousands are evacuating to higher ground as waves between 3 to 12 feet above tide level are possible. The USGS has just upgraded the Pacific earthquake to a massive magnitude 8.8. pic.twitter.com/dUIGx2mtqX
— R A W S A L E R T S (@rawsalerts) July 30, 2025
Në kaosin që pasoi, katër balena të mëdha u nxorën në ujë në bregdetin e Japonisë disa orë pas tërmetit. Foto të tyre të shtrira në breg u shfaqën në media, veçanërisht në BNO News. Supozohet se pasi dolën në breg, balenat ngordhën.
E gjitha nisi me një tërmet i fuqishëm me magnitudë 8.8 goditi gadishullin Kamchatka në Lindjen e Largët të Rusisë, duke sjellë më pas cunamin, dëmtuar ndërtesat dhe shkaktuar alarme dhe evakuime në të gjithë Oqeanin Paqësor.
Disa njerëz u plagosën në rajonin e largët rus, dhe popullsia e pjesës më të madhe të bregdetit lindor të Japonisë, e cila u godit rëndë nga tërmeti dhe cunami katastrofik i vitit 2011, u urdhërua të evakuohej.
“Tërmeti i sotëm ishte serioz dhe më i forti në dhjetë vitet e fundit,” tha guvernatori i Kamchatka-s në Telegram.
Ministri Rajonal për Situata Emergjente Sergey Lebedev raportoi se një cunami prej tre deri në katër metrash u regjistrua pas tërmetit.
“Të gjithë duhet të largohen nga bregu”, theksoi Lebedev në një video në rrjetet sociale.
Instituti Amerikan Sizmologjik njoftoi se tërmeti ishte në një thellësi prej 19.3 km, rreth 125 km nga Petropavlovsk, një qytet me një popullsi prej 165,000 banorësh në bregdetin e Gjirit Avacha.
Çfarë është një cunami?
Cunami janë valë të shkaktuara nga tërmetet, shpërthimet vullkanike nënujore dhe rrëshqitjet e tokës në fund të oqeanit. Pas një tërmeti nënujor, dyshemeja e detit ngrihet dhe ulet, duke rritur dhe ulur nivelet e ujit. Kjo energji transferohet në sipërfaqen e detit dhe krijon valë.
Edhe pse shumë njerëz e mendojnë një cunami si një valë gjigante, në fakt zakonisht është një seri valësh që vërshojnë drejt bregut si një baticë në rritje.
Çfarë duhet të bëni nëse merrni një paralajmërim për cunami?
Autoritetet rekomandojnë që menjëherë të shkoni në lartësi më të madhe sapo të merrni shenja për një cunami. Disa komunitete kanë ndërtesa të shënuara posaçërisht në terrene më të larta që shërbejnë si pika grumbullimi emergjence – shkolla, për shembull – ndërsa të tjera thjesht i ftojnë banorët të tërhiqen përpjetë.
Sa shpejt mund të arrijë një cunami në bregdet?
Varet nga distanca e epiqendrës së tërmetit nga zona bregdetare. Valët mund të godasin bregdetin brenda disa minutash nëse epiqendra është afër, ndërsa kalimi i Oqeanit Paqësor mund të zgjasë me orë të tëra.
Shpejtësia e një cunami varet gjithashtu nga thellësia e oqeanit – valët lëvizin më shpejt në ujë të thellë dhe më ngadalë në ujë të cekët. /tesheshi.com/



