Në 12 muajt e fundit, kryeqyteti finlandez nuk ka pasur asnjë aksident trafiku me pasoja fatale. Ka disa arsye për këtë sukses.
Aksidenti i fundit me pasoja fatale në Helsinki ndodhi në korrik 2024. Numri i njerëzve të vrarë në rrugët e kryeqytetit finlandez, i cili ka një popullsi prej 690,000 banorësh, është dukshëm më i ulët se në kryeqytetet e tjera evropiane, si në numra absolutë ashtu edhe për frymë.
Në gjysmën e parë të vitit 2024, Helsinki regjistroi katër vdekje në aksidente rrugore – që është 0.59 për 100,000 banorë. Berlini regjistroi 1.45 vdekje për 100,000 banorë, Londra 1.24, ndërsa Oslo, i cili është vetëm pak më i madh se Helsinki, kishte 0.56.
Masat kryesore
Sipas Roni Utriainen, një inxhinier në qeverisjen lokale të Helsinkit, jep disa arsye për këtë sukses. Një nga kryesoret është kufiri i shpejtësisë prej 30 km/orë, i cili vlen për më shumë se gjysmën e rrugëve të qytetit.
“Mendoj se kjo është një nga masat kryesore. Vetëm ulja e shpejtësisë nuk mjafton, por është e rëndësishme”, tha Utriainen për Deutsche Welle.
Suksesi i Helsinkit është në përputhje me programin “Vizioni Zero” të Bashkimit Evropian, i cili synon të ulë numrin e vdekjeve në aksidente rrugore në zero deri në vitin 2050.
Në përputhje me këtë qëllim, Helsinkit ka nisur një Program Zhvillimi të Sigurisë Rrugore. Qyteti dëshiron të identifikojë rrugët më të rëndësishme për sigurinë e fëmijëve, këmbësorëve dhe çiklistëve dhe të rindërtojë infrastrukturën në përputhje me rrethanat. Kjo përfshin rindërtimin e shtigjeve të biçikletave, ndriçimin e rrugëve dhe bashkëpunimin me qytete dhe institucione të tjera. Utriainen gjithashtu rendit rritjen e përdorimit të transportit publik si përparësi, gjë që zvogëlon numrin e makinave në rrugë.
Të dhëna për të parandaluar aksidentet
Helsinki ka mbledhur të dhëna mbi aksidentet, shpejtësitë e drejtimit dhe reagimet nga qytetarët për të identifikuar seksionet e rrezikshme të rrugës, ose të ashtuquajturat pika të zeza. Kjo i ndihmon planifikuesit të shohin se si funksionon trafiku urban, ku nevojiten ndryshime dhe si kjo mund të përdoret për të planifikuar kryqëzimet, kalimet e këmbësorëve, shtigjet e biçikletave dhe transportin publik.
Hagen Schüller, një inxhinier trafiku në PTV Transport Consult në Berlin, thotë se marrja në konsideratë e shumë të dhënave është e rëndësishme për planifikimin modern të trafikut urban, por është ende një detyrë shumë komplekse.
“Duhet të merrni në konsideratë shumë faktorë. Kjo e bën sigurinë rrugore shumë komplekse. Në shumicën e qyteteve të mëdha, ka qendra kontrolli ku trafiku monitorohet në të gjithë qytetin me sensorë, kamera, detektorë. Nuk mund të kontrolloni çdo faktor, si moti i keq, por duke hequr një faktor krijoni një lloj zone tampon që parandalon aksidentet”, shpjegoi Schüller.
Monitorimi është i rëndësishëm për të kontrolluar dhe përmirësuar këto masa. Koordinimi midis qytetit dhe policisë ka mundësuar një pajtueshmëri më të mirë me rregulloret e trafikut në Helsinki, me kontrollin e shpejtësisë si një masë të rëndësishme.
“Policia është përgjegjëse për kontrollin e shpejtësisë në Finlandë, por Bashkia është përgjegjës për ngritjen e pikave të kontrollit fikse që përdor policia”, theksoi Utriainen.
Aktualisht në Helsinki ka 60 pika të tilla kontrolli, ose kamera shpejtësie, kryesisht në rrugë me një kufizim shpejtësie prej 40 km/orë ose më shumë: “Ne zbuluam se kamerat fikse kanë një ndikim veçanërisht të fortë në uljen e shpejtësive.”
Inteligjenca artificiale në trafik
Schüller beson se e ardhmja e menaxhimit të trafikut mund të automatizohet dhe të drejtohet nga inteligjenca artificiale. Automatizimi i trafikut, i cili është ende në zhvillim e sipër, do të shkojë krah për krah me zhvillimin e automjeteve autonome. Nëse miratohet për përdorim, këto automjete do të dërgonin të dhëna për shpejtësinë dhe vendndodhjen në qendrat e kontrollit të trafikut, të cilat do të jepnin informacion në lidhje me kufizimet e shpejtësisë dhe ndërprerjet.
Politika lokale dhe rezistenca ndaj transformimit të trafikut janë një sfidë e madhe për shumë qytete. Diskutimet rreth heqjes së hapësirave të parkimit për të ndërtuar korsi biçikletash, uljen e kufizimeve të shpejtësisë ose krijimin e zonave pa makina janë një temë e përditshme në shumë qytete, por njohuritë dhe teknologjia për ndryshim tashmë ekzistojnë, theksoi Schüller. /tesheshi.com/